Yargıtay yargitay 2025/565 E. 2025/5688 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/565 E. , 2025/5688 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1493 E., 2024/1750 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Oltu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/947 E., 2019/38 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı dava dilekçesi ile; Erzurum ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... mevkiinde bulunan 1 17... parsel sayılı bahçe niteliğindeki taşınmazın bir kısmının kadastro çalışmaları sırasında tespit dışı bırakıldığını oysa tespit dışı bırakılan bu alanın sabit sınırlarla çevrili olduğunu, üzerinde 25–30 yaşlarında ceviz ağaçları bulunduğunu ve söz konusu yerin malik bulunduğu taşınmazın parçasını oluşturduğunu, taşınmazın kadastro çalışmaları öncesinde noter satış senedi ile satın alındığını ve yaklaşık 30 yıldır nizasız fasılasız ve malik sıfatıyla kullanıldığını; yine aynı mevkiide bulunan 1 17... parsel sayılı taşınmazın da gerçekte 1 17... parselin devamı niteliğinde bulunduğunu, bu yerin kadastro sırasında Hazine adına tespit ve tescil edilmiş olmasına rağmen üzerinde kendisi tarafından dikilmiş ve uzun süredir bakımı yapılan ceviz ağaçlarının bulunduğunu, dava konusu taşınmazların Maliye Hazinesi, Özel İdare, köy tüzel kişiliği veya üçüncü kişilerle herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, önceki malik ... ’dan noter satış senedi ile satın alındığını ve o tarihten bu yana davacı tarafından tasarruf edildiğini, kullanım süresi itibarıyla kazanmayı engelleyici hak düşürücü veya kesici herhangi bir sebep bulunmadığını ileri sürerek tespit dışı bırakılan yaklaşık 1.5 dönümlük taşınmazın 1 17... parsel kapsamında davacı adına tespit ve tescil edilmesini ayrıca Hazine adına tespit edilen 1 17... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesi ile; kadastro çalışmalarından bu yana geçen sürenin ilgili kurumdan sorularak 10 yıllık hak düşürücü sürenin dolup dolmadığının Mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerektiğini, davacının dava konusu taşınmazın değerini gerçeğe aykırı şekilde düşük gösterdiğini, bu nedenle öncelikle gerçek değerinin tespiti ile eksik harcın tamamlattırılmasından sonra usul işlemlerine geçilmesi gerektiğini, taşınmazın sınırının dere yatağı ile çevrili olduğunu, kadastro sırasında taşkın riski ve dere niteliği nedeniyle tescil harici bırakıldığını, davacının uzun yıllar kullanım iddiasının kabul edilmemesi gerektiği gibi kullanım iddiası doğru kabul edilse dahi taşkın riski taşıyan, dere niteliğinde bulunan veya tescile elverişli olmayan nitelikteki yerlerin özel mülkiyete konu olamayacağını ileri sürerek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi 22.01.2019 tarihli 2017/947 E. 20219/38 K. sayılı kararında; mahalli bilirkişiler ile davacı tanıkları beyanlarında dava konusu A ve B ile gösterilen alanların uzun yıllar ... tarafından tarla olarak ekilip biçildiğini, 1980’li yıllarda davacıya satıldığını, davacının bu alanları tarım yaparak ve bahçe olarak kullandığını, ceviz ağaçlarını diktiğini, dere yatağının değişmediğini ve taşkın yaşanmadığını, hükme esas bilirkişi raporunda (A) ve (B) ile gösterilen kısımlarda zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleştiği, (C) ile gösterilen kısımda ise gerçekleşmediği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalı Hazine vekili ve davacı istinaf isteminde bulunmuştur. Erzurum BAM 2.HD 31.10.2024 tarihli 2021/1493 E. 2024/1750 K. sayılı kararında; Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olmadığı, davacı ile davalı Hazine vekilinin istinaf başvurularının esastan reddetmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesi ile; Mahkeme kararının kısmen kabul yönüyle hatalı olduğu ve bozulması gerektiğini, zira Mahkemece gerekli ve yeterli araştırma yapılmaksızın hüküm kurulduğunu, Mahkeme kararına esas alınan bilirkişi raporlarının yetersiz ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı hususunun Bölge Adliye Mahkemesince de göz ardı edildiğini, hukuk yargılamasında davacının iddiasını şüpheden uzak biçimde kanıtlama yükümlülüğü bulunmasına rağmen davacının zilyetlikle iktisap için aranan koşulları ispat edemediği halde bu durumun istinaf aşamasında değerlendirilmediğini ayrıca dava konusu taşınmazın nitelikleri itibarıyla zilyetliğe konu edilmesinin mümkün olmamasına rağmen davanın kabulüne ilişkin kısımların onanmasının usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz incelemesi sonucunda bozulmasını, Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi kararının kısmen kabul yönünün kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali-tescil ve tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Bölge Adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Kadastro sonucu Erzurum ili, ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1 17... parsel sayılı 2954, 04... yüz ölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği nedeni ile bahçe vasfı ile İsfendiyar oğlu ... adına tespit edilmiş; 1 17... parsel sayılı 84720, 39... yüz ölçümündeki taşınmaz Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğu belirtilerek ham toprak vasfı ile Hazine adına tespit edilmiş, tutanaklar itiraza uğramadığından kesinleşerek tapu siciline tescil edilmiştir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunun değişik 13. maddesinin “j” bendi gereğince davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.