Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2025/5500 E. , 2025/5962 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/315 E., 2023/458 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı Hazine vekili; İzmir ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın bir kısmına zeytin ağacı dikmek sureti ile davalıların işgal ve müdahalede bulunduklarını ileri sürerek müdahalenin önlenmesi ile muhdesatların kal'ine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalılar; davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemece; davalılar ... ve ... yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; davalılar ..., ... ve ... yönünden davanın kabulüne, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan 28.11.2014 havale tarihli bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen, 19 88... olarak belirtilen ve davalı ... tarafından kullanılan; (D) harfi ile gösterilen, 13 78... olarak belirtilen ve davalı ... tarafından kullanılan; (A) harfi ile gösterilen, 2 00... ve (F) harfi ile gösterilen 5 96... olarak belirtilen ve ... tarafından kullanılan kısımlara yönelik müdahalenin önlenmesine ve bu yerlerdeki zeytin ağaçlarının sökülmek suretiyle kaldırılmasına karar verilmiştir. Karara karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 01.06.2020 tarihli ve 2016/16809 Esas, 2020/2753 Karar sayılı kararı ile; (A, C, D ve F) harfi ile gösterilen bölümler üzerinde zeytin ağaçları bulunduğu, bu zeytin ağaçlarının bakım ve budama işlemlerinin yapıldığına, müdahalenin önlenmesine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğine değinilerek davalılar tarafından dikilen zeytin ağaçlarının kal’i talebi yönünden 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun'un özellikle 23.1.2008 tarihli ve 5728 sayılı Yasa'nın 99. maddesi hükmü ile değişik 20. maddesi hükmü çerçevesinde bir değerlendirme yapılması ve ondan sonra kal isteği hakkında karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, davalı ... yönünden davanın tefriki ile dosya yeni bir esasa kaydedilerek eldeki davaya diğer davalılar yönünden devam edilmiş, davalılar ... ile ... yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına; Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve 28.11.2014 havale tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfiyle gösterilen 2 00... 'lik alan ile (F) harfiyle gösterilen 5 96... 'lik alana davalı ... tarafından; (D) harfiyle gösterilen 1.3 78... 'lik alana davalı ... tarafından yapılan müdahalelerin önlenmesine; kamu kurumlarının kendilerinde bulunan mülkiyet hakkını ancak kamu yararı amacıyla kullanabileceği, bu çerçevede davacı Hazine ancak kamu yararı ile hareket edebileceğinden davalılara ait ve Hazine arazisine dikilmiş toplam 50 adet zeytin ağacının kâl'inde kamu yararının bulunması gerektiği, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaza davalılar tarafından dikilen ve karar tarihi itibariyle 17-19 yaşlarındaki 50 adet zeytin ağacının kâl'i ile kesilerek telef edilmesinde üstün bir kamusal yararın bulunmadığı, davacının üstün bir kamusal yararın varlığını ispatlayamadığı gerekçesiyle söz konusu alanlarda bulunan zeytin ağaçlarının kâl'i talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; kal talebi hakkında verilen ret kararının hatalı olduğunu, Çeşme İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 24.10.2021 tarihli yazısı ekinde yer verilen Bakanlık görüşünün, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Hukuk Müşavirliğinin 10.02.2014 tarihli yazısında da benimsendiğini, fuzuli şagiller tarafından dikilen ağaçların Hazine arazisinde bırakılması durumunda genellikle kullanıma devam edildiğini, işgalin giderilmesinin mümkün olmadığını, bu durumun ise hukuki sorunları çözmediğini ve izinsiz ağaçlandırmanın Hazinenin tasarruflarını kısıtladığını, işgalcilere engel olunmamasının zamanaşımı yoluyla tescil harici yerlerin mülkiyetinin kazanılmasına yahut taşınmaz Hazine mülkiyetine geçtikten sonra satışının istenmesine yol açabildiğini, bu nedenle dava konusu taşınmaza izinsiz dikilen zeytin ağaçlarının tahliye edilmesi gerektiğini, hatalı ve eksik inceleme ile karar verildiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin yanlış hesaplandığını bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava; Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu iddia edilen taşınmaza elatmanın önlenmesi ve kal istemine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan, Mahkemece yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporunda (A), (F) ve (D) harfleri ile gösterilen çekişmeli taşınmaz bölümlerine ilişkin davalıların müdahalesinin önlenmesine, anılan kısımlardaki zeytin ağaçlarının kal'i talebinin reddine karar verildiği, verilen kararın davacı Hazine vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; özellikle davalıların ağaçlara ilişkin olarak herhangi bir muhdesatın aidiyeti isteği, davacı Hazinenin ise dava konusu yere ilişkin Hazine adına tescil talebi bulunmadığına göre, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Mahkeme kararının ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin j bendi gereğince temyiz eden davacı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Çeşme 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1.maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,15.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.