Yargıtay yargitay 2025/5220 E. 2025/5821 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/5220 E. , 2025/5821 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/133 E., 2025/257 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Asıl davada davacı .. vekili dava dilekçesinde; Elazığ ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan ve sınırları dava dilekçesinde belirtilen taşınmazın, 20 yılı aşkın süredir nizasız ve fasılasız olarak malik sıfatıyla davacı tarafından kullanıldığını ileri sürerek taşınmazın davacı adına tapuya tescilini talep etmiştir.

Birleştirilen davada davacı ... vekili; Elazığ ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan ve sınırları dava dilekçesinde belirtilen taşınmazın, 40 yılı aşkın süredir nizasız ve fasılasız olarak malik sıfatıyla davacı tarafından kullanıldığını ileri sürerek taşınmazın davacı adına tapuya tescilini talep etmiştir.

Yargılama sırasında dava dosyalarının önce birleştirilmesine daha sonra tefrikine karar verilmiştir. Temyize konu dava, davacı ...’in açtığı davadır.

II. CEVAP
Davalı Hazine vekili yargılama sırasında, dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI VE BOZMA
Baskil Asliye Hukuk Mahkemesince 2010/557 Esas, 2011/83 Karar sayılı davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 26.11.2014 tarihli 2014/15570 Esas, 2014/13963 Karar sayılı kararı ile; yapılan araştırma ve incelemenin karar vermek için yeterli olmadığı belirtilerek bozulmuştur.

Elazığ 3. Asliye Hukuk Mahkemesince 27.12.2018 tarihli ve 2015/54 Esas, 2018/527 Karar sayılı asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın reddine dair verilen karar, asıl davada davacı vekili, birleştirilen davada davacı vekili ile davalı Hazine vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 25.05.2021 tarihli ve 2019/1057 Esas, 2021/4345 Karar sayılı kararı ile; bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği, birleştirilen davanın konusu olan fen bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen bölümün mevcut raporlara göre toprak tevzi çalışmalarında mera olarak sınırlandırılan taşınmaz içerisinde kalmadığının anlaşıldığı halde bu gerekçe ile ret kararı verilmesinin hatalı olduğu, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları getirtilerek 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kuruluna incelettirilmesi, 3 kişilik ziraat bilirkişisi, 3 kişilik jeolog bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesinin ne olduğu, çay yatağı olup olmadığı, taşınmazda imar-ihya işlemi yapılıp-yapılmadığı, yapılmış ise imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığı ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen bilimsel verilere dayalı gerekçeli rapor alınması gereğine değinilerek karar bozulmuştur.

Bozma kararına karşı asıl davada davacı vekili tarafından karar düzeltme yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 04.04.2022 tarihli ve 2021/8823 Esas, 2022/2739 Karar sayılı kararı ile; birleştirilen davada davacı yönünden miktar araştırması yapılması, asıl ve birleştirilen davalarda davacıların adlarına tescilini talep ettikleri taşınmaz bölümlerinin birbirinden farklı olması, dava tarihleri arasında 7 yıllık fark bulunması nedeniyle incelenen dönemlerin aynı olmadığı belirtilerek davaların ayrılarak yürütülmesi gerektiği, dava konusu taşınmazların sınırlarının açıkça gösterilmesi, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi, fen bilirkişi raporunda (F) harfi ile gösterilen kısmın dava konusu olmadığı halde bu bölüm hakkında karar verilmesinin hatalı olduğu, davacıların daha önce sınırda bulunan 43 nolu mera parseline karşı açtıkları ve ret edilen dava dosyasının eldeki davada kesin hüküm teşkil edip edilmediğinin değerlendirilmesi, birleştirilen davada davacının fen bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen bölüm hakkında dava açtığı belirtildiği halde keşifte (D) harfi ile gösterilen bölümü de kullandığının belirtilmesi nedeni ile davacı tarafa dava konusu ettiği taşınmazı açıklamak üzere süre ve imkan verilmesi gerektiği belirtilerek karar düzeltme isteğinin kabulüne, bozma kararına ek olarak bu hususların da ilave edilmesi suretiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmaz bölümünün kadastro çalışmaları esnasında ... çayı olarak tespit harici bırakıldığı, dava konusu taşınmazın bulunduğu ... köyünün eski köy merkezinin ... Barajının 1985-1986 yıllarında su tutmaya başlaması sebebiyle baraj suları altında kaldığı, ... Çayı çevresine ilk olarak 1960'lı yıllarda set yapıldığı, daha sonra 2006 yılında ikinci setin yapıldığı, dava konusu taşınmazın, köyün baraj sularının altında kalmasından önce de davacı tarafça kullanıldığı, 1985 tarihli hava fotoğraflarında kullanım belirtisi bulunmamakla birlikte 19 94... tarihli hava fotoğraflarında parsel sınırlarının oluştuğu ve fiilen kullanıldığı, yine bu yerin jeoloji bilirkişi heyet raporuna göre aktif dere yatağı olmadığı, terk edilmiş dere yatağı niteliğinde bulunduğu, mahalli bilirkişi beyanlarında 1985 yılına kadar sürme, taş ayıklama, tesviye etme gibi imar-ihyaya yönelik faaliyetlerin yapıldığı, 1985 yılından sonra kayısı bahçesi haline getirildiği hususlarının ifade edildiği, ziraat bilirkişi raporlarında taşınmaz üzerinde 35-40 yaşlarında meyve ağaçlarının bulunduğu, davanın 2017 yılında açıldığı dikkate alındığında, dava tarihinden geriye doğru 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin tamamlandığı, tescil şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, fen bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen 5.046, 26... yüz ölçümündeki taşınmazın kayısı bahçesi vasfıyla davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafın iddiasını ispatlayamadığını, 20 yıllık zilyetlik süresinin dolmadığını, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini, bilirkişi raporlarının bilimsel verilerden uzak ve muğlak olduğunu belirterek ve re'sen belirlenecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Dava konusu taşınmaz bölümü, 1977 yılında Elazığ ili, .... ilçesi, ... köyünde yapılan kadastro çalışmaları sırasında çay yatağı olarak tespit harici bırakılmıştır.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un uygulanacağı davalar yönünden HUMK'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Hazine vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan Mahkeme kararının ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunun değişik 13. maddesinin “j” bendi gereğince davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Elazığ 3. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,11.12.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.