Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2025/5202 E. , 2025/5916 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/222 E., 2025/191 K.

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; Mardin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesinde kain 1 40... parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalının inşa ettiği trafo binasının yer aldığı 84 m²'lik arazi parçasının 2005 yılında yapılan kadastro çalışmaları sonucu davalı adına tespit ve tescil edildiğini, oysa davaya konu taşınmazın içerisinde yer aldığı arazi ile birlikte 1977 yılında davacı tarafından babası ...'den satın alındığını ve bu satışın tapuda ilgili sütuna yazıldığını, kısaca dava konusu taşınmazın 1 40... parsel sayılı taşınmaz ile birlikte önceden davacının babasının tasarrufunda iken satışla davacıya intikal ettiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili; kamulaştırmasız el atma davalarının 20 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerektiğini bu nedenle davalı kurumdan taşınmaza fiilen el atıldığı tarihin sorularak davanın hak düşürücü süre içinde açılıp açılmadığının tespiti ile dava hak düşürücü süre içinde açılmadı ise davanın zamanaşımı yönüyle reddi gerektiğini, davacının kamulaştırmasız el atma karşılığı olarak talep ettiği miktarın fahiş olduğunu, dava konusu taşınmazdan geçen enerji nakil hattının taşınmaza zarar vermediğini, davacının faaliyetini aksatmadığını, bu nedenle taşınmazda zarar meydana getirmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Savur Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.02.2016 tarihli ve 2013/252 Esas, 2015/32 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiştir. Mahkemenin kararına karşı davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 18.10.2018 tarihli ve 2017/5239 Esas ve 2018/5901 Karar sayılı kararıyla; Mahkemece, dava konusu taşınmazın davacının dayanak tapu kaydı kapsamında kaldığı gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de davacının dayanağı olan tapu kaydının usulünce uygulanmayıp dava konusu taşınmaza komşu parsellerin kadastro tutanak ve varsa dayanaklarının eksiksiz olarak getirtilmediği, dosya arasında bulunan evraktan çekişmeli taşınmazın bulunduğu yörede kamulaştırma çalışmaları yapıldığı anlaşılmasına ve kamulaştırma konusundaki yazı cevapları eksik ve çelişkili olmasına rağmen bu eksiklikler giderilmeden karar verildiği, bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamayacağı, hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle dava konusu taşınmazla ilgili kamulaştırma çalışması olup olmadığı belirlenerek varsa kamulaştırmaya ilişkin tüm evrakın getirtilmesi, davacının dayanak tapu kaydı tesisinden itibaren tüm geldi gittisi ile birlikte getirtilerek dosyasına konulması, tapu kaydının başkaca parsellere revizyon görüp görmediğinin belirlenmesi, kaydın revizyon gördüğü parsellere ait onaylı tutanak örnekleri, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıtları getirtilip dosya ikmal edildikten sonra davada yararı bulunmayan, elverdiğince yaşlı kişiler arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, tespit bilirkişileri ve teknik bilirkişi hazır olduğu halde yeniden keşif yapılması, yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın öncesinin ne olduğu, kime ait bulunduğu, kimden kime nasıl intikal ettiği, kim ya da kimler tarafından hangi tarihten itibaren ve ne şekilde kullanıldığı, kamulaştırmaya konu olup olmadığı hususlarında ayrıntılı bilgi alınması, davacının dayanak tapu kaydı mevki ve tüm sınırları tek tek okunarak mahallinde uygulanmaya çalışılması, uygulamada komşu parsellerin tutanak ve dayanaklarından yararlanılması, varsa kamulaştırmaya ilişkin evrak taşınmaz başında uygulanarak taşınmazın kamulaştırmaya konu olup olmadığının kesin olarak belirlenmesi, keşifte gösterilen sınırların teknik bilirkişiye işaret ettirilmesi, bilinemeyen sınırlar yönünden taraflara tanıkla kanıtlama olanağı tanınması, yerel bilirkişi ve tanıkların sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılması, tespite aykırı sonuca ulaşılması halinde tespit bilirkişileri tanık sıfatıyla dinlenilerek aykırılığın giderilmesine çalışılması ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verildiğinden bahisle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, 12.03.2020 tarihli ve 2019/240 Esas, 2020/127 Karar sayılı kararıyla; dosyaya celp olunan dava konusu taşınmaza ait kadastro tutanağı ve tapu kaydı örneği, Mahkemece yapılan keşif, mahalli bilirkişi ve tutanak mümzi beyanları, fen ve kıymet takdiri heyeti bilirkişi raporları, keşif esnasındaki mahkeme gözlemi ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafından davaya konu Mardin ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde kain 1 40... parsel sayılı taşınmazın kadastrodan önce davacının babası ... adına eski tapusunun olduğu, söz konusu eski tapu kaydının dava konusu yere uyduğu, dosyada bozma öncesi alınan fen bilirkişi raporunda da söz konusu eski tapu kaydının kadastro çalışmaları sırasında davacıya ait 1 40... nolu parsele uygulandığının, ancak bu tapu kaydının dava konusu 1 40... parsel ile dava dışı 1 40... ve 1 40... nolu parselleri de kapsadığının tespit edildiği belirtilerek davanın kabulü ile dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptaline, davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Dairenin 14.06.2023 tarih ve 2023/2672 Esas, 2023/3277 Karar sayılı kararıyla; bozmaya uyulduğu halde gereklerinin yerine getirilmediği belirtilip taşınmazla ilgili tapu kayıt uygulaması ve zilyetlik araştırması yapılması gereğine değinilerek karar bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararıyla; 05.03.1955 tarih ve 3 sıra numaralı dayanak tapu kaydının sınırları ile dava konusu alanı kapsadığı, dava konusu yerde elektrik trafosunun bulunduğu ancak arazinin TEDAŞ'a ait olduğuna dair tapulama tutanaklarında herhangi bir kamulaştırma işlemine rastlanılmadığı, taşınmaz içerisindeki kök binanın 1993 yılında tesis edilmiş olduğu, taşınmaz üzerinde bulunan trafo için TEK tarafınca alınan kamulaştırma kararına ilişkin şirketin, kadastro müdürlüğünün ve tapu müdürlüğünün arşivlerinde yapılan taramada herhangi bir bilgi belgeye rastlanılmadığı, dava konusu edilen 1 40... parsel sayılı taşınmaz ile 1 40... parsel sayılı taşınmazın bütünlük arz ettiği, bu bütünlüğün hava fotoğrafı, tespit ve mahalli bilirkişi ve davacının tanıklarının beyanları ile ispatlandığı, dayanak tapu kaydının 496,50 m² yüz ölçümünde olduğu, gittisinin 1 40... parsel sayılı taşınmaz olduğu, 1 40... parsel sayılı taşınmazın yüz ölçümünün farklı olduğu, eski tapu kaydında taşınmaz yüz ölçümlerinin yanlış hesaplanabildiği gözetildiğinde kadastro tespitinin yapıldığı kadastro çalışmaları esnasında yüz ölçümünün miktar olarak yanlış yazıldığı gerekçeleri ile dava konusu taşınmazın ... Elektrik Dağıtım A.Ş. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19/2. maddesi gereğince dava konusu taşınmaz üzerinde bulanan trafo binasının TEDAŞ'a ait olduğu hususunda tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh düşülmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davada zamanaşımı def’i ve hak düşürücü süre itirazlarının reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının dava konusu taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkının mutlak olarak korunması gerektiğini, davalı İdarenin kamulaştırma sonucunda kamulaştırma bedeli ödeyerek taşınmazı satın aldığını, eksik ve şekli gerekçe yazılmasının hukuki dinlenilme hakkına aykırı olduğunu, bozma kararından önceki gerekçeli kararda hükmedilen karar harcının bozma kararından sonraki gerekçeli kararda hükmedilen harçtan mahsup edilmeyerek davalı aleyhine mükerrer-fazla harç alınmasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, bu nedenle temyiz incelemesine konu gerekçeli kararın hüküm fıkrasının mükerrer-fazladan bakiye karar harcı ile ilgili bendinin iptal edilmesi/kaldırılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava; kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Kadastro sonucunda; Mardin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1 40... parsel sayılı 57.84 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle TEDAŞ adına tespit ve tescil edilmiştir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
V.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Mahkeme kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 3.016,09 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,

Dosyanın Savur Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.