Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2025/5063 E. , 2025/5842 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/787 E., 2025/953 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/244 E., 2022/702 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı ... dava dilekçesinde; Van ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan ve dedesi ...tarafından 30-40 yıl kullanıldıktan sonra kendisinin yaklaşık 45-50 yıldır tasarruf ettiği 40 dönümlük taşınmazdan 3957 parselin davalı ..., 1475 parselin ..., 23 parselin ise ... adına tespit edildiğini, dedesinin 01.08.1984 tarihinde tapu müdürlüğüne yaptığı müracaatta malik hanesinin boş bırakıldığını öğrenerek adına tescil için mahkemeye başvurduğunu, dava konusu taşınmaz için Sulh Hukuk Mahkemesinde de devam eden dava bulunduğunu ileri sürerek taşınmazların tapu kaydının iptali ile adına tescilini talep etmiş, dava dilekçesinde davalı ... ve ... isimleri karalanarak paraflanmıştır.

II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davada taraf olarak sadece ...'ın gösterildiğini, bu nedenle cevap dilekçesinin bu davalı yönünden hazırlandığını, davanın diğer taşınmaz maliklerine de yöneltildiğinin anlaşılması halinde cevap haklarını saklı tuttuklarını, 1475 parselin hiçbir zaman davacı ve dedesinin tasarrufunda olmadığını, öncesinde .... tasarrufundayken Ekim 1967 tarihinde zabıt defterine ... adına kaydedildiğini ve 19 67... numaralı tapuyla 391, 3 92... parseller olarak sınırlarının tespit edildiğini, 1969 yılında 392 parselin ... , 391 parselin ... ve ... adına tescil edildiğini, şimdiki 1475 parsel olan 393 parselin ise ... adına tespit edildiğini, taşınmazın 25.10.1978 tarihinde kesinleşen tapulama ile ... adına tapulandıktan sonra 26.04.2002 tarihinde davalı ...'a geçtiğini, iddiaların gerçeği yansıtmadığını, 1966 doğumlu olup 55 yaşında olan davacının 45-50 yıllık tasarrufunun mümkün olmadığını, Asliye Hukuk Mahkemesinin esas defterinde yapılan incelemeye göre dava dilekçesi ekinde sunulan ...'e ait dava dilekçesi ile bir yargılama yapılmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu taşınmazın kök parseli olan 393 parselin tesis kadastrosunun 25.10.1978 tarihinde kesinleştiği, davanın kadastrodan önceki hukuki sebebe dayandığı ve Kadastro Kanunu'nun 12. maddesinde belirtilen 10 yıllık hak düşürücü süreden sonra açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın kadastro tespitinin 1978 tarihinde kesinleştiği, dava tarihi 2021 olduğundan 10 yıllık hak düşürücü süreden sonra dava açıldığı, hak düşürücü sürenin kamu düzenine ilişkin ve mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bir dava şartı olduğu, mevzuatta süreyi kesen ya da durduran herhangi bir nedene yer verilmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesindeki hususları tekrarlayarak davacı tanığının beyanına göre köye kadastro girdikten sonra da taşınmazın davacı ve babası tarafından kullanıldığını, kadastro tutanaklarının kadastro ilanları hakkındaki yönetmeliğin 3, 4 ve 5. maddelerindeki usule uygun tutulmadığını, taşınmazın Hazine adına tescili ile davacının mülkiyet hakkının kısıtlandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastrodan önceki hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun/HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosyanın incelenmesinden; temyize konu 1475 parsel sayılı taşınmazın geldisi olan 393 parsel sayılı taşınmazın 3 91... parsellerle birlikte Ekim 19 67... sıra numaralı tapu ile ... adına kayıtlı olup tasarrufundayken 391 parseli oğlu ... ve yeğeni ...'a, 392 parseli kardeşi ... 'a hibe ettiği, 393 parseli ise uhdesinde bıraktığı belirtilerek 04.07.1978 tarihinde ... adına tespit edildiği, kadastro tespitinin 25.10.1978 tarihinde kesinleştiği, taşınmazın kamulaştırma nedeniyle ifrazı sonucunda oluşan 14 75... sayılı parsellerden 1476 parselin 29.11.2001 tarihinde DSİ adına kamulaştırıldığı, ... adına kayıtlı olan 1475 parselin ise 26.04.2002 tarihinde davalı ... adına satış nedeniyle tescil edildiği; davanın 2021 yılında açıldığı anlaşılmıştır.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.