Yargıtay yargitay 2025/4516 E. 2025/5637 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/4516 E. , 2025/5637 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/135 E., 2025/6 K.

Mahkeme kararı davalı ... vekili ve davalılar ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Asıl davada davacı ... dava dilekçesinde; Hakkari ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 2 61... ve 20 parsel sayılı arsanın ceddinden intikalen kardeşler arasındaki taksim sonucu kendisine intikal ettiğini, kadastro sırasında 2 61... sayılı parselin bir kısmının ... Belediyesi adına, 2 61... sayılı parselin bir kısmının da diğer davalılar adına tescil edildiğini, bu parsellerin bir kısmının kendisine ait olduğunu, buraya dedelerinden beri zilyet olduklarını belirterek 2 61... ve 20 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının bir kısmının iptali ile kendi adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleştirilen davada, davacı ... dava dilekçesinde; Hakkari ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 2 61... ve 20 parsel sayılı arsanın ceddinden intikalen kardeşler arasındaki taksim sonucu kendisine intikal ettiğini, kadastro sırasında 2 61... sayılı parselin bir kısmının ... Belediyesi adına tescil gördüğünü, 2 61... sayılı parselin bir kısmının da diğer davalılar adına tescil edildiğini, bu parsellerin bir kısmının kendisine ait olduğunu, buraya dedelerinden beri zilyet olduklarını belirterek 2 61... ve 20 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının bir kısmının iptali ile kendi adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalılar süresinde cevap dilekçesi vermemiş olup aşamalarda davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMA SONRASI YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemenin 31.03.2016 tarih ve 2015/12 Esas, 2016/47 Karar sayılı kararıyla; dava konusu 2 61... ve 20 nolu parsellerin davacıların kullanımında olduğu, bu parsellerin davacılara ait 2 61... parsel sayılı taşınmazın devamı niteliğinde olduğu, iki parseli ayıran sınır vb. bir durumun söz konusu olmadığı, bu itibarla dava konusu 2 61... parselin belediyeye ait olmadığı, yine mahalli bilirkişilerin yer göstermesi üzerine 2 61... parselin bir kısmının davacılara ait olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, çekişmeli 2 61... nolu parselin 18.12.2015 havale tarihli ... tarafından düzenlenen bilirkişi raporunun ekinde (C) harfi ile gösterilen 29. 56... 'lik kısmı ile çekişmeli 2 61... parsel sayılı taşınmazın (B) harfi ile gösterilen 201. 53... 'lik kısmının tapu kayıtlarının iptali ile iptal edilen bu kısımların davacılar adına kayıtlı 2 61... parsel sayılı taşınmaza eklenmek suretiyle ve davacıların paylarında değişiklik olmamak kaydıyla davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, karar bir kısım davalılar vekilince temyiz edilmiştir. Dairenin 28.06.2022 tarih ve 2022/2444 Esas, 2022/5230 Karar sayılı kararıyla; eksik inceleme ile karar verildiği açıklanarak öncelikle 2 61... parsel sayılı taşınmazın diğer malikleri Mehmet ve ...'ın yargılama sırasındaki müdahale taleplerinin harcın yatırılması sağlanarak kabul edilmesi, davacıların dayanak tapu kaydının kapsamının belirlenmesi ve taşınmazlarla ilgili zilyetlik araştırması yapılması gereğine değinilerek karar bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; dava konusu 2 61... parsel sayılı taşınmazda bulunan duvarın üst kısmının ve 2 61... parselin davacıların kullanımında olduğu, bu parselin davacılara ait 2 61... nolu parselin devamı niteliğinde olduğu, kadastro tespit bilirkişileri beyanlarına göre ise 2 61... parsel sayılı taşınmazda bulunan duvarın üst kısmının ve 2 61... parselin davacıların kullanımında olduğu, alınan 11.10.2023 tarihli fen bilirkişi raporunda ise mahalli bilirkişilerce tespit teyit edilen 08.03.2000 tarihli, doğusu mezarlık, batısı ark ve yol güneyi ark ve yol olarak tarif edilen yevmiye no:1, cilt no:4, sayfa no:16 sıra no:1 olan tapu kaydının 2 61... nolu (yeni 261/35) parseli ve 16.12.2015 tarihli fen bilirkişi raporunda (A), (B) ve (C) hafleri ile belirtilen alanları kapsadığının belirtildiği, Kadastro Kanunu'nun 14. madde ve Türk Medeni Kanunu'nun 713. maddesinde yer alan şartların oluştuğu, deliller kapsamında 2 61... parselin ve 2 61... parselin bir kısmının davacılara ait olduğu gerekçesi ile 2 61... nolu parselin Fen Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen 11.10.20 23... .10.2024 tarihli bilirkişi raporlarında ve ekli krokide (C) harfi ile gösterilen 29,56 m²'lik kısmı ile 2 61... nolu parselin (B) harfi ile gösterilen 201,53 m²'lik kısmının tapu kayıtlarının iptali ile, iptal edilen bu kısımların davacı ve asli müdahiller adına kayıtlı olan Hakkari ili, ,,, ilçesi, ,,, Mahallesi 2 61... nolu parsele eklenmek suretiyle davacı ve asli müdahillerin paylarında değişiklik olmamak kaydıyla davacı ... ve asli müdahiller ..., ... ve ... ... adına tapuya tesciline, birleştirilen dosyanın davacısı ...'ın talebine ilişkin asıl davada davacı adına hüküm verildiğinden birleştirilen dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Nedenleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, eksik araştırma ile karar verildiğini, taşınmazın değerinin doğru olarak belirlenmediğini, dava konusu taşınmazın ilçe belediyesine ait tapulu taşınmaz olup davacıların taleplerinde belirttiği gibi bir durumun söz konusu olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalılar ... ve müşterekleri vekili temyiz dilekçesinde; kararın yerinde olmadığını, bozma gereklerinin yerine getirilmediğini, dava konusu taşınmazda davalıların ve murislerinin 100 yılı aşkın zilyetlikleri bulunduğunu, taşınmazda halen davalıların zilyet olduklarını, tapu kayıtları, tanık beyanları ve davalıların zilyetlikleri gözönünde bulundurulduğunda davanın reddedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi sebebe dayalı tapu kaydının iptali ile tescil isteğine ilişkindir.

Kadastro sonucunda Hakkari ili, ... ilçesi, ... mahallesinde bulunan 2 61... parsel sayılı taşınmaz ... adına, 2 61... parsel sayılı taşınmaz ..., ..., ..., ... adına, 2 61... parsel sayılı taşınmaz ise davacılar ..., ..., ... ve ... adına tespit ve tescil edilmiştir.

1- Davalı ... vekilinin 2 61... parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Mahkeme tarafından verilen önceki karara karşı davalı temyiz isteminde bulunmamıştır. Temyiz istemine ilişkin eldeki kararda davalı aleyhine önceki karardan farklı bir hüküm kurulmadığından davalı vekilinin temyiz itirazları incelenemeyeceğinden, temyiz talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalılar ... ve müşterekleri vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Mahkemece yazılı gerekçe ile hüküm kurulmuş ise de bozmaya uyulduğu halde gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş, yetersiz tapu uygulaması ve eskik inceleme ile karar verilmiştir. Bilindiği üzere; Mahkemece bozma ilamına uyulmakla, bozma ilamı lehine olan taraf yararına usuli müktesep hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin eksiksiz yerine getirilmesi zorunludur.

Hal böyle olunca doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle tarafların dayanağı olan tapu kayıtları tesisinden itibaren tüm tedavülleri ve varsa haritaları ile eksiksiz olarak getirtilmeli, tapu kayıtlarının başkaca parsellere revizyon görüp görmedikleri saptanmalı, bundan sonra önceki bozma ilamında da işaret edildiği gibi Mahkemece mahallinde yaşlı, tarafsız ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, ziraat mühendisi bilirkişi ve fen bilirkişi huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır.

Yapılacak keşifte, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddesi hükmü uyarınca davacı tarafın dayanağı tapu kaydı ile 2 61... parsel sayılı taşınmazın tespitine esas olan ve davalıların dayandığı tapu kaydı yerel bilirkişiler yardımı ve uzman teknik bilirkişi eliyle yöntemince yerine uygulanmalı, kayıtta yazılı hudutlar yerel bilirkişilerce zeminde gösterilmeli, kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişilerce zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için tanık beyanlarından faydanılmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazların öncesinin ne olduğu, kime ait olduğu, kim tarafından ne zamandan beri hangi hukuki nedene dayalı olarak hangi sınırlarla kullanıldığı sorulmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların, kayıtların uygulanması ve taşınmazların tasarrufu hususundaki beyanları, komşu parsel tutanakları ve dayanakları kayıtlarla denetlenmeli; çekişmeli taşınmaz ile davacılar adına kayıtlı taşınmaz arasındaki sınır yerel bilirkişi ve tanıklarca gösterilmeli ve krokide işaretlettirilmeli, teknik bilirkişiden kroki üzerinde işaretlenmek suretiyle tapu kayıtlarının sınır denetiminin yapıldığı ve kayıtların kapsamlarının kesin olarak gösterildiği keşfi izlemeye imkan veren ayrıntılı ve gerekçeli rapor ve kroki alınmalı; böylece taşınmazların ayrı ayrı tümünün ya da bir kısmının tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadığı duraksamasız tespit edilmeli; ziraat mühendisi bilirkişiden taşınmazların niteliğini ve kullanım durumunu belirtir ayrıntılı rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1- Davalı ... vekilinin temyiz talebinin REDDİNE,

Alınan peşin harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Başkanlığına iadesine,

2- Davalılar ... ve müşterekleri vekilinin temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Alınan peşin harcın istek halinde temyiz eden davalılar ... ve müştereklerine iadesine,

Dosyanın Çukurca Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1 maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,03.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.