Yargıtay yargitay 2025/4401 E. 2025/5604 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/4401 E. , 2025/5604 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/891 E., 2025/758 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sürmene Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/18 E., 2025/111 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili ... ilçesi ... Mahallesi ... Evler 2 86... parselde ilgili Kadastro Müdürlüğü tarafından 2007 yılında imar uygulaması yapılmış olup gerçekte ...'nın kullanımında bulunan 2 86... parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına kaydedildiğini, söz konusu taşınmazın davalı adına kaydedilmesinin hatalı ve haksız olduğunu, zira davacı ...'ın bu taşınmazda miras hakkının bulunduğunu, dava konusu taşınmazın murisin çocukları arasında paylaştırılması gerekirken yolsuz işlem nedeniyle tamamının davalı adına kaydedildiğini, yapılan kadastro işlemi sırasında davacı orada bulunamamış olup gerekli itirazları ileri süremediğini, yurt dışında yaşayan davacının bunlardan haberdar olamadığını, davacının 10.10.2024 tarihinde köyünde ev yaptırmak için anneannesine ait olan bu davaya konu taşınmaz üzerinde kendi payına düşen kısmı kullanmak istediğini, bu süreçte de taşınmazın davalı ... üzerine kaydedildiğini öğrendiğini ileri sürerek 2 86... parsele ilişkin yapılan kadastro tespitinin iptaline ve dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kök muris ... adına tapuya kayıt ve tesciline, tescilin mümkün olmaması halinde hükme en yakın tarihteki taşınmaz değerinin yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının sadece yurt dışında yaşadığını orada bulunamadığını ifade ederek davasının kabul edilmesini istediğini, davacının gerek murisinin gerekse kendisinin kadastro işlemi sırasında ve sonrasında kadastro kesinleşme tarihinden itibaren 10 yıl içinde Türkiye'ye hiç gelmediğini, Türkiye'de hiç bulunmadığını ispat etmesi gerektiğini, Yargıtay içtihatlarına göre el birliği mülkiyetinde, mirasçılardan birinin tek başına dava açamayacağını, davanın tüm mirasçıların birlikte açması gereken bir dava olduğunu, söz konusu yeri davalının, kadastro çalışmalarının çok öncesinde davacının annesinden sağlığında mal vererek aldığını, kadastro zamanında da kendisine ait olan bu taşınmazı kendi üzerine yazdırarak tapusunu da aldığını, bu zamana kadar diğer hiçbir mirasçı tarafından kadastro işlemine itiraz edilmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; çekişmeli taşınmazın kadastro tespitinin 22.08.2007 tarihinde kesinleştiği, davacının davayı 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 20.01.2025 tarihinde açtığı, davalının cevap süresi geçtikten sonra beyan dilekçesi sunduğu ve davanın reddini talep ettiği, davalının dosyaya herhangi bir kabul beyanı sunmadığı, davacının yurt dışında yaşamasının hak düşürücü süre yönünden bir etkisinin olmadığı, aksinin kabulünün eşitlik ilkesine aykırı olacağı, hak düşürücü sürenin mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği gerekçeleriyle davanın hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeni ile usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu taşınmazın askı ilanlanın 23.07.2007-21.08.2007 tarihleri arasında yapıldığı, askı ilan süresi içerisinde dava açılmaması üzerine kadastro tespitinin kesinleşerek taşınmazın tapuya tescil edildiği, dava tarihi olan 20.01.2025 tarihi itibariyle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde yazılı on yıllık hak düşürücü sürenin dolduğu, bu süre dava şartlarından olup mahkemece re'sen gözetilmesinde zorunluluk bulunduğu, yine, tespit tarihi ve tespitten bu yana geçen süre gözetildiğinde, davalının yurt dışında yaşıyor olmasının bu süreye tesirinin olmayacağı değerlendirilmekle, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediği, bununla birlikte, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2. maddesi hükmünde, davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi halinde Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı (maktu) miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı (nispi) avukatlık ücretine hükmolunacağı düzenlenmiş olup somut olayda da dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usûlden reddine karar verildiğinden, davalı lehine, maktu tutarı geçmemek üzere dava değeri olan 10.000,00 TL üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmiş olması hatalı ise de bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacının istinaf başvurusunun kabulü ile Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisi ile davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesi ile; dava dilekçesinde ve aşamalarda ileri sürdüğü iddialarını yineleyip muris ...'nın 1993 tarihinde öldüğünü, davalının ise 2006 tarihli kadastro tespit tutanağında 20 yıldır taşınmazı kullandığını beyan ettiğini, davalının kadastro tutanağındaki beyanının kabul edilmesi halinde murisin tapusuz taşınmaz bakımından zilyetliğin devri ile mirasçılardan mal kaçırdığını, bu sebeple mevcut davada hak düşürücü sürenin uygulanmaması gerektiğini, davacının bu taşınmazda miras hakkı bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3402 sayılı Kadastro Kanunu′nun 12/3. maddesinde; kadastro tutanaklarında belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz olunamayacağı ve dava açılamayacağı belirtilmiştir.

Kadastro sonucu; Trabzon ili ... ilçesi ... köyü 2 86... parsel sayılı, 6.046,84 metrekare yüz ölçümlü, kargir 2 katlı ev ve fındık bahçesi vasıflı taşınmazın 27.05.2006 tarihinde davalı ... adına tespit edildiği, söz konusu tespitin 22.08.2007 tarihinde kesinleştiği, davanın ise 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde düzenlenen 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 20.01.2025 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,03.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.