Yargıtay yargitay 2025/4353 E. 2025/5605 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/4353 E. , 2025/5605 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/378 E., 2025/680 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Oltu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/50 E., 2025/36 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; Erzurum ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 02... ve 30 parsel sayılı taşınmazların atalarından kendilerine intikal ettiğini ve eklemeli zilyetlikle birlikte 100 yılı aşkın bir süredir malik sıfatıyla kullandıklarını, çayır ve tarla vasfında olan taşınmazların Erzurum İl Mera Komisyonu tarafından mera olarak tahsis edildiğini, yine dava konusu taşınmazların kadastro çalışmaları sırasında mera olarak sınırlandırıldığını, kök muris ... oğlu ... mirasçılarından ... tarafından açılan Olur Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/1 Esas, 2008/2 Karar sayılı davanın kabulüne karar verildiğini, Hazinenin temyizi sonucu kararın bozulduğunu, karar düzeltme yoluna gidildiğini, ancak bundan sonra dosyanın akıbetinin bilinmediğini, dava konusu taşınmazların mera olmadığını, mera olarak yapılan tespitin hatalı olduğunu, öte yandan İl Mera Komisyonu tahsis kararının hukuki dayanağının bulunmadığını, kararın iptalinin gerektiğini, ...'un açtığı 2001/1 Esas sayılı dava nedeniyle red sürelerinin kesildiğini, aynı ada içinde yer alan başka şahıslarca açılan Olur Kadastro Mahkemesinin 2005/5 Esas davasının şahıslar lehine sonuçlandığını ve kesinleştiğini, bu durumun eşitler arası eşitsizliğine neden olduğunu ileri sürerek Erzurum İl Mera Komisyon tarafından alınan 10.01.2023, E25762970-115.01-8461160 sayılı mera tahsis kararının iptaline ve taşınmazların davacılar adına hisseleri oranında tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davacıların taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu taşınmazların özel mülkiyete konu olabilecek yerlerden olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu edilen taşınmazların kadastro tespitlerinin 2000 yılında kesinleştiği, dava tarihinin ise 13.02.2023 olduğu hususları nazara alındığında kadastro tespitinin kesinleştiği tarihinden dava tarihine kadar geçen süreçte 3402 sayılı Kanun'un 12. maddesi uyarınca hak düşürücü sürenin dolduğu, kaldı ki davacı tarafın dava dilekçesinde belirtmiş olduğu Olur (Kapatılan) Asliye Hukuk Mahkemesinin 2001/1 Esas sayılı dosyasında davacının ... olduğu, eldeki davada ise ... dışında farklı davacıların yer aldığı, mevcut dosyada tereke adına tescil talep edildiğinden taraflar arasında zorunlu dava arkadaşlığı olduğu hususu da nazara alındığında, Olur (Kapatılan) Asliye Hukuk Mahkemesi 2001/1 Esas sayılı dosyasının neticesinin eldeki davaya ve hak düşürücü süreye de tesirinin olmadığı gerekçesiyle davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; çekişmeli taşınmazların kadastro tespitinin en son 08.01.2001 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise 13.02.2023 tarihinde açıldığı, buna göre çekişmeli taşınmazların kadastro tespitinin kesinleştiği tarih ile dava tarihi arasında 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği, İlk Derece Mahkemesince, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmış olması nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka ve kamu düzenine aykırılık bulunmadığı, davacılar vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf talebi bakımından ise davacılar vekilince dava dilekçesinde dava değeri olarak 20.000,00 TL üzerinden harç yatırılmak suretiyle dava açıldığı ve Mahkemece davanın hak düşürücü süre nedeni ile usulden reddine karar verildiği, davacılar aleyhine karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan A.A.Ü.T 13/2 bendi uyarınca dava değeri kadar vekalet ücreti takdirine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden davacılar vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100 sayılı Kanun’un) 353/(1)-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesi ile; dava dilekçesinde ve aşamalarda ileri sürdüğü iddialarını yineleyip dava konusu taşınmazların mera olarak tahsisinin doğru olmadığını, davanın hak düşürücü süreden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3402 sayılı Kadastro Kanunu′nun 12/3. maddesinde; kadastro tutanaklarında belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz olunamayacağı ve dava açılamayacağı belirtilmiştir.

Kadastro sonucu; Erzurum ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 02... parsel sayılı 4.661, 79... yüz ölçümündeki taşınmazın 3402 sayılı Kanun'un 16/B maddesi uyarınca Kamu Orta malı (mera) olarak sınırlandırılarak mera özel siciline kaydının yapıldığı, tespit tutanağının 05.10.2000 tarihinde kesinleştiği, 1 02... parsel sayılı 1.935, 62... yüz ölçümündeki taşınmazın da yine 3402 sayılı Kanun'un 16/B maddesi uyarınca Kamu Orta malı (mera) olarak sınırlandırıldığı ve tutanağın 05.09.2000 ilâ 04.10.2000 tarihleri arasında ilan edildiği, askı ilan süresi içeresinde olur Kadastro Mahkemesinin 2000/20 Esas ve 2000/14 Karar sayılı dosyasında açılan kadastro tespitine itiraz davası sonucunda davacının açılan davada husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın sıfat yokluğundan reddine, dava konusu 1 02... parsel sayılı taşınmazın mera olarak sınırlandırılmasına karar verildiği ve söz konusu kararın temyiz edilmeksizin 08.01.2001 tarihinde kesinleştiği, davanın ise 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde düzenlenen 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 13.02.2023 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,03.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.