Yargıtay yargitay 2025/4344 E. 2025/5611 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/4344 E. , 2025/5611 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/471 E., 2025/856 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eleşkirt Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/88 E., 2025/38 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; tarafların ortak kullandıkları tarlaları kura çekme usulü 3 parçaya böldüklerini, davalının kendisine düşen yerleri, yani Ağrı ili, ... ilçesi, ... köyü 1 16... , 43... parsel sayılı taşınmazları eşi, eniştesi ve ablası adına tescil ettirdiğini, bilahare kadastro mahkemesinde davacılara kalan yerler için dava açtığını ileri sürerek dava konusu 1 16... , 43... parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı ... vekili; 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, kesin hüküm itirazlarının bulunduğunu, dava konusu taşınmazlara ilişkin olarak açılan davanın Ağrı Kadastro Mahkemesinin 2013/58 Esas sayılı dosyasında tefrik edilerek ..., ... ve ... yönünden 2018/11 Esas, 2019/1 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiğini ve söz konusu kararın kesinleştiğini, dava dilekçesinin somut dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazların dosya içerisinde yer alan kadastro tutanaklarının 2009 yılında kesinleştiği davanın 2023 yılında açıldığı, davada kadastro öncesi sebebe dayanıldığı, davacılar tarafından açılan davanın on yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığı gerekçesiyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; çekişmeli taşınmazların kadastro tespitinin 02.07.2009 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise 02.05.2023 tarihinde açıldığı, buna göre çekişmeli taşınmazların kadastro tespitinin kesinleştiği tarih ile dava tarihi arasında 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği, İlk Derece Mahkemesince, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmış olması nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka ve kamu düzenine aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesi ile; dava dilekçesinde ve aşamalarda ileri sürdüğü iddialarını yineleyip zamanaşımından dolayı davanın reddine ilişkin olarak verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3402 sayılı Kadastro Kanunu′nun 12/3. maddesinde; kadastro tutanaklarında belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere ait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz olunamayacağı ve dava açılamayacağı belirtilmiştir.

Kadastro sonucu; Ağrı ili, ... ilçesi, ... köyü 1 16... , 43... parsel sayılı 80.982,81; 83.707, 59... .114, 41... yüz ölçümündeki taşınmazlardan 1 16... parsel sayılı taşınmazın davalı ...; 1 16... parsel sayılı taşınmazın ... ve 1 16... parsel sayılı taşınmazın ise ... adına 2009 yılında tespit edildiği, söz konusu tespitlerin 02.07.2009 tarihinde kesinleştiği, daha sonra 1 16... ve 214 parsel sayılı taşınmazların 24.07.2009 tarihinde satış yolu ile davalı ...'a devredildiği, davanın ise 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesinde düzenlenen 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 02.05.2023 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,03.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.