Yargıtay yargitay 2025/3397 E. 2025/5598 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/3397 E. , 2025/5598 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2083 E., 2024/2113 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekman Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/84 E., 2023/78 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; Erzurum ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde kain 1 12... parsel sayılı taşınmaz ile yine Erzurum ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... mevkiinde kain 1 03... parselde bulunan taşınmazın kendisine ve müştereklerine miras yolu ile intikal ettiğini, ancak dava konusu taşınmazların bulunduğu ... Mahallesinde 2014 yılında kadastro çalışmaları sonucunda taşınmazların büyük bir kısmının mera olarak sınırlandırıldığını, geri kalan küçük kısmının ise adlarına tescil edildiğini, taşınmazların kadimden beri zilyetliklerinde olduğunu, dolayısı ile yapılan kadastro tespitinin hatalı olduğunu ileri sürerek davalı Hazine adına kayıtlı 1 11... parsel ve 1 03... parselde kalan kısımların tapu kaydının iptali ile kendi ve müşterekleri adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanlığına ve ... Belediye Başkanlığına dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın davacı tarafından takip edilmemesi nedeniyle dosyanın 19.09.2023 tarihinde işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olup dosyanın süresi içinde yenilenmediği, HMK‘nın 150/5. maddesi hükmü gereğince, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davaların sürenin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılacağı ve mahkemece bu hususta kendiliğinden karar verilerek kaydın kapatılacağı, dosyanın re'sen ele alınıp incelenmesinde işlemden kaldırılma tarihinin üzerinden üç aylık sürenin geçmiş olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle davanın 19.12.2023 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının, davacının adresinde 20.02.2024 tarihinde aynı konutta oturduğu belirtilen ... adlı kişiye tebliğ edildiği ve davacının hükmü 07.05.2024 tarihinde süresinden sonra istinaf ettiği, davacının istinaf dilekçesinde aynı konutta oturduğu böyle bir şahıs bulunmadığını, yapılan tebligatın usulsüz olduğunu ileri sürdüğü, nitekim yapılan tebligatta, tebliğ edilen kişinin davacı ile aynı konutta oturduğu belirtilmiş ise de yakınlığının anlaşılamadığı, dosya içerisine alınan davacıya ait aile nüfus kaydında da davacının böyle bir yakınının görünmediği, bu haliyle gerekçeli kararın davacıya usulüne uygun tebliğ edilmediğinin ve davacının istinaf başvurusunun süresinde yapıldığının kabulü gerektiği; davacının hükmün esasına ilişkin istinaf istemine gelince, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinin birinci fıkrasında; usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılacağı, aynı maddenin beşinci fıkrasında ise işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davaların, sürenin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılacağına karar verileceğinin hüküm altına alındığı, somut olayda; davacının 19.09.2023 tarihli duruşmaya mazeretsiz olarak gelmemesi nedeniyle dava dosyasının HMK'nın 150/1 maddesi gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, bu tarihten itibaren üç aylık yasal süre içinde davanın taraflarınca yenileme talebinde bulunulmadığından Mahkemece davanın HMK'nın 150/5. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiği, İlk Derece Mahkemesince delillerin takdirinde usul ve yasaya aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı temyiz dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemenin duruşma günü ve saatini bildirir davetiyesinin komşusu ve aynı zamanda köyün muhtarı olan ...'ye teslim edildiği ve 2 nolu haber kağıdının evinin kapısına asıldığını, bu nedenle tebligatın usulüne uygun olduğunun kabul edildiğini, ancak yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, tebligatı yapan memurun köye uğramadığını, gönderilecek tebligatların ya köy minibüsüne, ya muhtara ya da köylü birine verildiğini, bu tebligatların muhatabına ulaşamadığını, dava hakkında bilgilendirilmediğini ve açtığı davayı takip etme imkanının usulsüz olarak yapılan ya da yapıldığı bile belli olmayan bir tebligat ile elinden alındığını, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya içeriğinden; Mahkemece 19.09.2023 tarihli duruşma gün ve saatinin davacıya 27.03.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davacının 19.09.2023 tarihli duruşmaya mazeretsiz olarak gelmemesi nedeniyle dava dosyasının HMK'nın 150/1. maddesi gereğince yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verildiği, bu tarihten itibaren üç aylık yasal süre içinde davanın taraflarınca yenileme talebinde bulunulmaması nedeniyle Mahkemece davanın HMK'nın 150/5. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacının yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.