Yargıtay yargitay 2025/3337 E. 2025/5595 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/3337 E. , 2025/5595 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/227 E., 2025/382 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İspir Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/365 E., 2022/241 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Erzurum ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 33... parsel sayılı taşınmazın tamamı üzerinde bulunan cami ve garajı ile birlikte ... Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit ve tescil edildiğini, 6360 sayılı Yasa ile Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde kalan köylerin tüzel kişilikleri kaldırılarak köylerin mahalleye dönüştürüldüğünü, köylere ait tüm hak ve alacakların bağlı bulundukları ilçe belediyelerine devredildiğini, dava konusu taşınmazın kadimden bu yana müvekkilinin murislerinin malik sıfatı ite zilyetliği altında iken taksim ve intikalen müvekkiline bırakıldığını, davacının taksim ve intikal yoluyla kendisine bırakılan taşınmazı uzun süre malik olarak kullandıktan sonra kadastro çalışmalarından önce bu taşınmazın altına bir mescit, üstüne de kendisine ait bir garaj ve oda yaptığını, alt katına yaptığı mescit yerini köy halkına tahsis ettiğini, davacı bu işlemi yaparken hiçbir zaman ve hiçbir şekilde taşınmazın tamamından feragat iradesi sergilemediğini, taşınmazın mescit harici bırakılan bölümü ve üst katının davacıya ait olduğunu, fiili kullanımın da bu şekilde devam ettiğini ileri sürerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tespit ve tesciline, taşınmaz üzerinde yer alan inşaatın alt katının mescit olarak tahsisine ve bu hususta tapunun beyanlar hanesine şerh düşülmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; toplanan deliller ve yapılan tahkikat neticesinde, davacının murisi ... 'in davacı dışında mirasçılarının da bulunduğunun keşifte dinlenen mahalli bilirkişiler ve tanıkların beyanından anlaşıldığı, davacının uyuşmazlık konusu taşınmazın kendisine miras, taksim ve benzeri yolla kaldığını ileri sürdüğü, keşifte dinlenen mahalli bilirkişilerin, murisin ölümünden sonra tüm mirasçıların katılımıyla yapılmış bir taksimden ya da murisin sağlığında yapmış olduğu bir özgülemeden söz etmedikleri, aksine taşınmazın evveliyatından bu yana davacı murisi ... 'e aitken ölümüyle taksim edilmediğini beyan ettikleri, şu halde, murisin terekesinin paylaşılmadığı, murisin ölüm tarihine göre terekesinin elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi olduğunun dosya kapsamıyla sabit olduğu, davacının ise tereke dışı üçüncü şahıs olan davalılara karşı tereke adına değil de kendi adına dava açtığı, davacının terekeye dahil bir mal için üçüncü kişilere karşı tereke harici kendisine ait olan pay için dava açma sıfat ve yetkisi bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesince davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece terekeye temsilci atanması dosyasının karara çıkması beklenilmeden karar verildiğini, taşınmazın müvekkilinin murisi ... 'e ait olduğunun kabulü halinde de müvekkilinin mirasçı olduğu için miras payı oranında taşınmazın tapu kaydının iptal edilmesi gerektiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Kadastro sonucu; Erzurum ili, .... ilçesi, ... köyü 1 33... parsel sayılı 154,05 m² yüz ölçümündeki taşınmazın ... Köyü Tüzel Kişiliğinin kadimden beri çekişmesiz ve aralıksız ve malik sıfatı ile zilyet ve tasarrufunda bulunduğu ve halen tek katlı cami ve garaj ve arsa vasfı ile kullanılageldiği belirtilmek suretiyle 3402 sayılı Kanun'un 16/A maddesi gereğince "Tek Katlı Cami ve Garaj ve Arsa" niteliğiyle ... Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit edildiği, tutanağın 26.07.2007- 24.08.2007 tarihleri arasında ilan edildiği, itiraz edilmeden kadastronun 27.08.2007 tarihinde kesinleştiği, 17.07.2014 tarihinde İspir Belediyesi adına tahsisen devredildiği anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.