Yargıtay yargitay 2025/3321 E. 2025/5594 K.

1. Hukuk Dairesi 2025/3321 E. , 2025/5594 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/873 E., 2024/1791 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Şile 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/211 E., 2023/219 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; muris dedesi ... adına kayıtlı ... ilçesi, ... Mahallesinde öncesi itibariyle tapuya kayıtlı taşınmazların sınırında bulunan on dönüm tarlanın yarı hissesini 1951 yılında satın alındığını, buna göre satın alınan yerin beş dönüm olduğunu, 5602 sayılı Tapulama Kanunu uygulamasında tapulama esnasında mahalli bilirkişiler marifeti ile beş dönüm tapulama yapılması gerekirken, 1.290 m² olarak (696 parsel olarak) eksik tapulama yapıldığını, taşınmazın geri kalan kısmının davalılar ve davalılar murisleri adına 689 parsel olarak tescil edildiğini, 689 parsel sayılı taşınmazın tapulama tutanakları, hüküm dosyası ve intikale ait tüm kayıtların celbi ile dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ve adlarına tesciline karar verilmesini, mümkün olmadığı takdirde tazminata hükmedilmesini talep etmiş; cevaba cevap dilekçesinde, dava konusunun 689 parsel olduğunu, murisi adına 1.290 m² olarak 696 parselde tespit yapıldığını, 689 parsele ilişkin tescilin illetten yoksun olduğunu, mülkiyet hakkına dayanıldığını bildirmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine ve Tapu Müdürlüğü vekili; dava dilekçesinin açık olmadığını, talep konusu parselin belirtilmediğini, dayanılan vakıaların izah edilmediğini, davacıya dilekçesini ve talebini açıklamak üzere süre verilmesini, gerçek dava değerinin tesbiti ile eksik harcın ikmalinin zorunlu olduğunu, davanın muristen gelen hakka dayanması nedeni ile mirasçıların muvaffakatının alınması veya terekeye temsilci atanması gerektiğini, 1970 senelerinde yapılan tapulamada tespit ve tescil edilen tapu kaydına zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin tüketilmiş olması nedeni ile itiraz edilemeyeceğini, 689 parselin diğer maliklerinin de davaya dahil edilmesi gerektiğini, müvekkil Hazine ve Tapu Müdürlüğü aleyhine husumet yöneltilemeyeceğini, 689 parsele yönelik tapunun hükmen tescil ile oluşması nedeni ile kesin hüküm nedeni ile davanın reddinin gerektiğini, farklı bir parsel bildirilmesi durumunda davanın genişletilmesine muvafakatlerinin olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; davacının taleplerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tapu iptali ve tescil davası yanında idarelerden tazminat talep edilemeyeceğini, idareden talep edilen tazminatlar için görevli mahkemelerin idare mahkemeleri olduğunu, tazminat talep edilebilmesi için ise zararın oluşmasının gerektiğini,ancak müvekkil idare açısından tazminat sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, ayrıca tapu kadyında malik görünen kişi 10 yıl boyunca çekişmesiz bir şekilde iyi niyetle elinde bulundurursa yolsuz tescille edinilmiş olsa dahi iptalinin istenemeyeceğini, davacının dava konusu taşınmaz ile ilgili hususları netleştirmesi gerektiğini, dava konusu taleplerin yerinde olmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...; dava konusu taşınmazda davacının ve ailesinin hakkının olmadığını, zaten dava konusu parselin kendileri adına hükmen tescil edildiğini, hakları olan parsellerin farklı parseller olduğunu, zamanında yapılan bilirkişi heyeti ve kadastro memurları huzurunda hisselerinin kendilerine verildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; davacının, murisi dedesi ...'un tapulama öncesine ait satın alınma iddiasıyla dava açtığını, ancak davanın hukuki sebebinin yolsuz tescile dayandırıldığını, davacının dava konusu talebinin açıklattırılması gerektiğini, davacının davasını sırf yolsuz tescil iddiası ile açmış olması sebebiyle davanın esasına girilerek hüküm kurulmasının mümkün olmadığını, zira hak düşürücü süreyi yolsuz tescil iddiası ile mülga etme gayretinin hukukumuzda karşılığının olmadığını, dava dilekçesinin içeriği ve esasından anlaşılan kesinleşmiş tutanaklara yönelik kesinleşme öncesi bir sebebe dayanılarak dava açılmış olduğunu belirtip bu sebeplerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu taşınmazın davacının murisi ...'a ait olduğu, mirasçı ...'un davaya muvafakat verdiği ancak dosya arasındaki veraset ilamında yer alan diğer mirasçıların davada yer almadığı gibi muvafakatlerinin de bulunmadığı, davaya konu edilen taşınmazın mirasa konu olması sebebiyle mirasçılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu, davacıya usulüne uygun ihtarın yapıldığı ancak yapılan ihtara rağmen taraf teşkilinin sağlanmadığı gerekçesiyle açılan davanın taraf teşkili yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı, murisinin sağlığında parasını vererek satın aldığı taşınmazın bir bölümünün davalılar murisi adına tespit gördüğü iddiası ile eldeki davayı açtığı; açıklama dilekçesi ve 09.02.2022 tarihli yargılama oturumunda alınan beyanında 689 parselin tapu kaydının iptali ile ... varisleri adına tescil talebinde bulunduğu, Mahkemece, muris ...'un diğer mirasçılarının davaya muvafakatlerinin alınması, mümkün olmadığı taktirde TMK'nın 640. maddesine göre muris terekesine temsilci atanmasına yönelik davacı tarafa süre ve imkan tanındığı, mirasçılardan ...'un 03.03.2023 tarihli duruşmaya gelerek muvafakat beyanında bulunduğu, diğer mirasçıların muvafakatinin alınamadığı ve terekeye temsilci ataması da yapılmadığı, Mahkemece yapılan ihtarat gereğinin yerine getirilmediği, davacının 05.05.2023 tarihli yargılama oturumunda alınan beyanında davaya kendi hissesi oranında devam etmek istediğini bildirdiği, belirtilen talebin niteliğine ve iddianın ileri sürülüş şekline göre dava konusunun terekeye ait olduğu bildirilmekle, mirasçılardan birinin tek başına davayı sürdürmesinin mümkün olmadığı, bu durumda davacının tereke konusu olduğu ileri sürülen taşınmaza ilişkin tek başına açtığı davada aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, Yerel Mahkemece davanın taraf teşkili eksikliği sebebi ile reddinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraf teşkilinin sağlanmadığını, verilen yanlış kararlarla adil yargılanma, mülkiyet ve miras haklarının ihlal edildiğini, 689 parsel sayılı taşınmazın davalılar murisleri adına hükmen tescil edildiğini, hükmen tescilin yanlış olduğunu, tapulama çalışmalarının kanuna uygun yapılmadığını, zabıt kaydının bir kadastro işlemi olduğunu, ikinci kez yapılan 5602 sayılı Kanun uygulmasının mükerrer kadastro işlemi olduğunu, dava konusu taşınmazın hükmen tesciline dair dosyanın getirtilmediğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosya içeriğinden; davacı, murisinin sağlığında parasını vererek satın aldığı taşınmazın bir bölümünün davalılar murisi adına tespit gördüğü iddiası ile eldeki davayı açtığı; 14.07.2021 tarihli açıklama dilekçesi ve 09.02.2022 tarihli yargılama oturumunda alınan beyanında 689 parselin tapu kaydının iptali ile ... varisleri adına tescil talebinde bulunduğu, Mahkemece, 03.03.2023 tarihli 7. celsede muris ...'un diğer mirasçılarının davaya muvafakatlerinin alınması, mümkün olmadığı taktirde TMK'nın 640. maddesine göre muris terekesine temsilci atanmasına yönelik davacı tarafa süre ve imkan tanındığı, eksik hususlar giderilmediği takdirde davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verileceğinin ihtar edildiği, mirasçılardan ...'un 03.03.2023 tarihli duruşmaya gelerek muvafakat beyanında bulunduğu, diğer mirasçıların muvafakatinin alınamadığı ve terekeye temsilci ataması da yapılmadığı, Mahkemece yapılan ihtarat gereğinin yerine getirilmediği, davacının 05.05.2023 tarihli yargılama oturumunda alınan beyanında da davaya kendi hissesi oranında devam etmek istediğini bildirdiği anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.