Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2025/2063 E. , 2025/6266 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2139 E., 2025/94 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kuşadası 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu, borçların tasfiyesi için 30.09.2016 tarihli bir protokol imzaladıklarını, dava konusu taşınmazdaki pay devrinin gerçek bir satış olmadığını, borca karşılık teminat olarak borcun tasfiyesi amacıyla davalıya devredildiğini, protokol gereği borç tasfiye edilmiş olmasına rağmen davalının borca karşılık ayrıca alınan çeklere istinaden icra takibi de başlatarak fazladan tahsilât yapmaya çalıştığını, borç baskısı, tehdit ve irade fesadı altında taşınmazı devretmek zorunda kaldığını, gerçek amacın satış olmadığını belirterek dava konusu Aydın ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 3 17... parsel sayılı taşınmazda davacının davalıya satış suretiyle devrettiği 58/2400 payın iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 30.09.2016 tarihli protokole göre borçlu şirketin ortağı davalının dava konusu taşınmazdaki payının alacaklı şirketin ortağı davalıya davacının şirketinin borcuna mahsuben devrinin kararlaştırıldığı, borcun ödenmemesi halinde taşınmazın devredileceğinin kararlaştırılmadığı, bu haliyle protokolün 4721 sayılı TMK'nın 873/2. maddesinde düzenlenen "Lex Commissoria yasağı"na aykırı olmadığı, alacağa mahsuben dava konusu payın devredildiği, dinlenen tanık beyanlarına göre davacının baskı ve mal varlığına yönelik tehditler sonucunda iradesinin sakatlandığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taraflar arasında borcun tasfiyesine ilişkin imzalanan 30.09.2016 tarihli protokol uyarınca borcun tasfiyesi için dava konusu payın davalıya satış suretiyle devredildiği, dava konusu taşınmaz payının davalıya devrinde hile ve tehdidin bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalının taşınmazla ilgili Kuşadası 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/734 E. sayılı dosyasında görülen davada bu devrin borç tasfiyesi için yapıldığını beyan ettiğini, tanıkların taşınmazın borca karşılık devrini doğruladığını, taşınmazı devretmesine rağmen, davalı tarafın protokole aykırı davranarak aynı borç için verilen çekleri icra takibine koyduğunu, davacının iradesinin fesada uğratıldığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, hile ve korkutma (ikrah) hukuki sebeplerine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dosya kapsamı ve UYAP TAKBİS ortamında haricen yapılan araştırmadan; alacaklı .... Çelik şirketi adına davalı ..., borçlu ... Çelik Kapı şirketi adına ... ve müteselsil kefil olarak davacı ... arasında imzalanan 30.09.2016 tarihli "Protokol" başlıklı belgeye istinaden 30.09.2016 itibariyle borçlu şirketin 701.204,00 TL borcu olduğu, alacaklıya verilen çeklerde borçlu şirket yetkililerinin aval verdikleri, çeklerden birinin vadesinde ödenmemesi halinde ihbar olmaksızın icra takibine geçileceği, ödenmemiş borcun muaccel hale geleceği, alacağa istinaden Aydın ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3 17... parsel sayılı taşınmazdaki davacı ...'ın dava konusu 58/2400 payının davalı ...'ye devredileceği, borçlu şirketin borcundan davacı ve ...'ın şahsen sorumlu olacakları, dava konusu taşınmazın üçüncü kişilerce açılacak davalara konu edilmesi ve alacaklının tasarruf hakkının engellenmesi, üçüncü kişilerin hakkı bulunması ve bunun alacaklıdan saklanması durumunda borçlu şirket yetkilileri hakkında icra takibine geçileceği, taşınmazın dava konusu olması halinde borç miktarının değişmeyeceğinin kararlaştırıldığı, dava konusu taşınmazdaki 58/2400 payın davacı tarafından 07.10.2016 tarihinde 75.000,00 TL bedelle davalıya satıldığı, 10.05.2022 tarihli imar işlemi sonucunda dava konusu payın 27 78... , 27 79... , 27 80... ve 27 81... parsel sayılı taşınmazlarda davalı adına 29/1200'er paya isabet ettiği, eldeki dava açılmadan önce 30.11.2016 tarihinde dava konusu taşınmazda paydaş olan dava dışı ... Mobilya şirketi tarafından dava konusu 07.10.2016 tarihli satışa konu 58/2400 pay hakkında ... ve davalı ... aleyhine yasal önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davası açıldığı, Kuşadası 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.03.2019 tarihli ve 2016/734 Esas, 2019/145 Karar sayılı kararıyla ... yönünden davanın pasif husumetten reddine, ... yönünden davanın kabulüne, dava konusu 58/2400 payın davalı ... adına kaydının iptali ile ... Mobilya adına tesciline karar verildiği, kararın temyiz incelemesi sonucunda 24.10.2022 tarihinde kesinleştiği, 08.05.2023 tarihli Mahkeme kararıyla şufa gibi satış işlemi sonucu imar parsellerinde davalı ... adına kayıtlı olan dava konusu (58/2400) 29/1200'er payların dava dışı ... Mobilya adına tescil edildiği, 25.03.2023 tarihinde de dava konusu payların ... Mobilyanın diğer paylarıyla birlikte dava dışı ...'e satıldığı, dava konusu kök 3 17... parselden imar yoluyla oluşan parsellerde davalı ... adına kayıtlı herhangi bir pay bulunmadığı anlaşılmaktadır.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.12.2025 tarihinde kesin olmak oy birliğiyle karar verildi.