Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2024/5605 E. , 2025/6166 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/63 E., 2024/451 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı Hazine vekili; dava konusu 435 73... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde Hazine fazlalığı olduğuna ilişkin şerh bulunduğunu ileri sürerek bu fazlalığın paya dönüştürülerek Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu edilen Hazine fazlalığının birden fazla ada ve parseli içine alan 19 97... yıllarına ait iki ayrı şerh olarak tapu kayıtlarına işlendiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2018 tarihli ve 2017/132 Esas, 2018/235 Karar sayılı kararıyla; iddianın ispat edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile çekişmeli 43573 ada, 8 nolu parselin tapu kaydının beyanlar hanesindeki Hazine fazlalığının paya dönüştürülmesine, (Hazine fazlalığı olarak 115, 91... 'nin hisseye dönüştürülmesi suretiyle) 11591/23100 hissenin davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tapuya tesciline ve geri kalan 11509/23100 hissenin davalı ... üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı Hazine vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 07.02.2019 tarih ve 2018/7 99... /121 Karar sayılı kararıyla; Mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 07.02.2019 tarihli kararının süresi içinde davacı Hazine vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; “ Somut olayda, 435 73... parsel sayılı ve 231,00 m² yüz ölçümündeki taşınmazın davalı adına kayıtlı olduğu ve tapu kaydının beyanlar hanesinde "3.702 m² Hazine fazlalığı vardır" şeklinde şerh bulunduğu, tapu kaydının 25.07.2001 tarihinde imar uygulaması ile oluştuğu; 435 73... parsel sayılı taşınmazın geldisinin 93... parsel sayılı taşınmaz olup kaydın 04.01.1955 tarihinde kadastro sonucu oluştuğu ve tapu kaydının beyanlar hanesinde aynı şerhin bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, Hazine fazlalığı olarak 115, 91... 'nin hisseye dönüştürülerek 11591/23100 hissenin davacı adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiş ise de yapılan inceleme ve araştırma hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki; davacı Hazine vekili tarafından sunulan 24.04.2017 tarihli teknik bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın kök tapusu 93... parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün 1996 yılında kamulaştırıldığı ve 138 metrekarelik kısmının yola terk edildiğinin belirtildiği, kamulaştırma bedeli hak sahiplerine ödenirken Hazine fazlalığı düşülmeden ödeme yapıldığını iddia ettiği halde kamulaştırma evrakı getirtilip Hazine fazlalığının düşülüp düşülmediği belirlenmeden hüküm kurulması isabetsizdir. Hâl böyle olunca, Mahkemece öncelikle, dava konusu taşınmazın geldisi olan 93... parsel sayılı taşınmaza ilişkin kamulaştırma evrakı getirtilmeli, kamulaştırma evrakı getirtildikten sonra kamulaştırma bedelinden Hazine fazlalığının düşülerek ödenip ödenmediği tespit edildikten sonra davacı hazinenin payı hesaplanarak sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır. Mahkemece, belirtilen hususlar gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.” gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılıp İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

2. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; iddianın ispat edildiği, Hazine fazlalığı olan kısım ile ilgili kesinti yapılmaksızın kamulaştırma bedelinin tapu maliklerine ödendiği gerekçesiyle, dava konusu taşınmazda 115, 91... Hazine fazlalığının hisseye dönüştürülerek 11591/23100 payın davacı adına tesciline, kalan payın davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı Hazine vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

1. Davacı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; her ne kadar kabul kararı verilmesi doğru olsa da taşınmazdaki Hazine fazlalığı miktarının eksik ve hatalı hesaplandığını, dava konusu taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde 3.7 02... Hazine fazlalığı şerhinin yer aldığını, söz konusu bu fazlalığın taşınmazın geldi parseli olan 93... parselden geldiğini, 54 parselin ifrazından önceki 7.7 38... yüz ölçümlü taşınmazın 1 38... 'sinin kamulaştırıldığını ve kamulaştırılma bedellerinden Hazine fazlalığı düşülmeden maliklere ödeme yapıldığını, 24.04.2017 tarihli bilirkişi raporunda taşınmazdaki Hazine fazlalığı miktarının 118, 12... olarak hesaplandığını, buna rağmen Mahkemece bu rapor dikkate alınmadan, Hazine fazlalığı miktarının 115, 91... olduğu yönünde hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma ilamına rağmen kamulaştırma evraklarının temin edilmediğini, buna rağmen eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, davalı taşınmazına isabet eden hisse miktarının 6, 46... olmasına rağmen Mahkemece daha fazla miktara hükmedildiğini, konulan şerhin geçerli bir dayanağının olmadığını, sınırların açıkça çizilmediğini, hukuken geçerli bir tapu şerhinin bulunmadığını,hak düşürücü süreye ilişkin itirazların nazara alınmadığını,davalının taşınmazın 1982 yılında üzerinde şerh olmadan satın aldığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, tapu kaydının beyanlar hanesindeki Hazine fazlalığı şerhinin paya dönüştürülerek Hazine adına tescili isteğine ilişkindir.

Kadastro sonucunda İzmir ili .... ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 435 73... parsel (öncesi 93... parsel) 7378 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı uyarınca ... ve müşterekleri adına zeytinli tarla vasfıyla tespit ve tescil edilmiş, taşınmazın beyanlar hanesine “3.702 metrekare fazlası Hazineye aittir” şerhi verilmiş, bilahare imar uygulaması sonucunda 435 73... parsel 231,00 metrekare olarak ... adına tescil edilmiştir.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Hazine vekilinin ve davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Mahkeme kararının ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin "j" bendi gereğince temyiz eden davacı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,

Aşağıda yazılı 4.690,00 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,

Dosyanın İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,24.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.