Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2024/5305 E. , 2025/6048 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1275 E., 2024/1367 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Afşin 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/120 E., 2021/152 K.

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı ...; çekişmeli 1 42... parsel sayılı taşınmaz hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve miras yoluyla gelen hakka dayanarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır.

II. CEVAP
Davalı ... aşamalarda taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ve zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; komşu parsellere revizyon gören kayıtlardan yararlanılması, taşınmazın tespit tutanağında adı yazılı zilyedi ile davacının aynı kişiler olup-olmadığının belirlenmesi suretiyle yeniden araştırma ve inceleme yapılarak sonucuna karar verilmesi gereğine değinen kaldırma kararı uyarınca yapılan yargılama neticesinde, iddiaya konu taşınmaz üzerinde davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, çekişmeli 1 42... parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, delillerin takdirinde ve değerlendirilmesinde yanılgıya düşülmediği, çekişmeli taşınmaz üzerinde davacı yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; eksik inceleme ve araştırma sonucunda usul ve yasaya aykırı şekilde karar verildiğini iddia ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. Dava, kadastrodan önceki nedene dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.

2. Kadastro sonucunda, Kahramanmaraş ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 1 42... parsel sayılı taşınmaz ... oğlu ...'nın zilyetliğinde olduğu ancak adı geçenin taşınmaz üzerindeki zilyetliğinin iktisaba elverişli süreye ulaşmadığı belirtilerek Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

3. Davacı ..., kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve miras yoluyla gelen hakka dayanarak tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur. Mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne hükmedilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmak için yeterli değildir.

4. Doğru sonuca varılabilmesi için taşınmazı kapsayan memleket haritaları ile temin edilebilen en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları, kadastro tespit gününden evvel 15-20-25 yıl öncesine ait streoskopik incelemeye elverişli yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarının tamamı getirtilerek dosya ikmal edilmelidir. Bundan sonra mahallinde elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen ve davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişi kurulu, tespit bilirkişileri ve taraf tanıkları ile öğretim üyesi seviyesinde Ziraat Fakültesi Toprak Bölümünden üç kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu, 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi kurulu ile fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır.

5. Keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi, tespit bilirkişisi ve taraf tanıklarından taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın tutanağında işgalci olarak adı yazılı ''....'' ile davacının aynı kimseler olup olmadığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında oluşacak çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmelidir.

6. Ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan taşınmazın öncesinin ne olduğu, toprak yapısını, eğimini, bitki desenini açıklayıp tarımsal niteliğini belirten, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı, taşınmazın öncesini ve mevcut niteliğini açıklayan, önceki tarihli ziraat mühendisi bilirkişi raporlarını da irdeleyecek şekilde ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalıdır.

7. Jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişi heyetinden stereoskopik hava fotoğrafları ile uydu fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılarak taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, taşınmaz üzerindeki zilyetliğe en erken ne zaman başlanıldığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğinin ne kadar süre sürdürüldüğünün belirlenmesine çalışılmalı; fen bilirkişisinden ise keşfi takibe ve bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verir kroki ve rapor düzenlemesi istenmelidir.

Bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken anılan hususlarda inceleme yapılmadan eksik araştırma sonucunda karar verilmesi isabetsiz görülmüştür.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.