Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2024/4801 E. , 2025/6257 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/202 E., 2024/197 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Asıl davada davacı ... vekili; Elazığ ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın davacının zilyetliğinde olduğunu ileri sürerek davacı adına tescilini talep etmiştir.

Birleştirilen davada davacı ...; aynı çalışma alanında bulunan taşınmazın farklı bir bölümü hakkında kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmıştır.

II. CEVAP
Davalı Hazine vekili, yargılama sırasında davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 13.03.2012 tarihli ve 2006/358 Esas, 2012/67 Karar sayılı kararıyla; davacılar lehine zilyetlikle mülk edinme koşulları oluştuğu gerekçesiyle 28.10.2010 tarihli harita teknisyenlerinin düzenledikleri rapor ekindeki krokide (A) harfi ile belirtilen 14.779,28 metrekarelik bölüm ile toplam 11.055,49 metrekarelik (B) harfi ile gösterilen bölümlerin davacı ... adına tapuya tesciline; aynı raporda (C) harfi ile gösterilen 290,27 metrekarelik yüz ölçümü olan yerle ilgili ...’in davasının reddine; birleştirilen dava dosyasında davacı ...'ın davasının kabulü ile aynı rapor ekindeki krokide toplam 290,27 metrekarelik (C) harfi ile gösterilen bölümün davacı ... adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince; Türk Medeni Kanunu'nun 713/4. ve 5. fıkraları gereğince keşif sonucu elde edilen bilirkişinin rapor ve krokisine göre gerekli yerel ve gazete ilanlarının yöntemine uygun bir biçimde yapılması gerektiği belirtilerek Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl ve birleştirilen davada davacılar lehine zilyetlikle mülk edinme koşulları oluştuğu gerekçesiyle davacı ...'in davasının kısmen kabulü ile fen bilirkişileri raporunda (A) harfi ile belirtilen 14.779, 28... 'lik bölümün, (B) harfi ile gösterilen 11.055, 49... 'lik bölümün davacı ... adına tesciline, bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen taşınmaz yönünden davanın reddine; birleştirilen davanın kabulü ile fen bilirkişi raporunda (C) harfi ile gösterilen 290, 27... taşınmazın davacı ... adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece eksik araştırma ile karar verildiğini ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Asıl ve birleştirilen dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Davacı ..., Elazığ ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan ve kadastro sırasında tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümü hakkında; birleştirilen davada davacı ...’ın aynı çalışma alanında bulunan taşınmazın farklı bir bölümü hakkında, kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tescil istemiyle dava açmışlardır.

Yapılan yargılama sonucunda fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen taşınmazların davacı ... adına, (C) harfi ile gösterilen taşınmazın ise davacı ... adına tesciline karar verilmiştir.

Yargılama sırasında dava konusu taşınmazların parsel numarası aldığı görülmüş olup (A) harfiyle gösterilen 1 11... parsel ve (B) harfiyle gösterilen 1 11... parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına, (C) harfi ile gösterilen 1 11... parsel sayılı taşınmazın ise davacı ... adına kayıtlı olduğu anlaşıldığından tescile esas belgeler talep edilmiş, taşınmazların ihdasen tescil edildiğine dair tapu kayıtları gönderilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; Mahkemece öncelikle, Tapu Müdürlüğünden dava konusu 1 11... , 6 ve 7 parsel sayılı taşınmazların davacılar adına tesciline esas belgeler sorulmalı, taşınmazların ihdasen tescil edildiğinin anlaşılması halinde karar verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir.

Dava konusu taşınmazların Mahkemenin sehven oluşturduğu kesinleşme şerhine istinaden davacılar adına tescil edildiğinin anlaşılması halinde ise aşağıda değinilen eksikliklerin giderilmesi gerekir.

Şöyle ki; 11.10.2021 tarihli jeodezi ve fotogrametri bilirkişi raporunda, 1984 tarihli hava fotoğraflarında (A1) harfli 1.313, 80... yüz ölçümlü ve (B1) harfli 6.229, 14... 'lik kısımlarda ekili-dikili alana rastlanıldığı, imar-ihyanın olduğu, 1994 yılına ait hava fotoğraflarında ise (A1) harfli 5.646, 52... alanda ve (B1) harfli 6.732, 41... alanın ekili-dikili olduğu ifade edilmiş; 13.10.2022 tarihli farklı bir bilirkişiden alınan jeodezi ve fotogrametri bilirkişi raporunda ise (ayrıca 07.12.2023 tarihli ek raporda), 1975 tarihli hava fotoğraflarında (A1) harfli ve (B1) harfli kısımlarda ekili-dikili alana rastlanıldığı, imar-ihyanın olduğu, geri kalan kısımlarda imar-ihyanın olmadığı, 19 84... tarihli hava fotoğrafında ise (A1), (B1) ve (B2) harfli yerlerde ekili-dikili alana rastlanıldığı ifade edilmiş, ekli krokilerde (A1), (B1) ve (B2) harfli yerler gösterilmişse de (A1), (B1) ve (B2) harfli taşınmazların yüz ölçümü bilgisine yer verilmediği görülmüştür.

Bunun yanında, farklı bilirkişilerden alınan hava fotoğrafları incelemesine ilişkin yüz ölçümleri karşılaştırılamamış olsa da iki bilirkişinin de dava konusu taşınmazlarda kısmen bir kullanım görmesine rağmen Mahkemece taşınmazların tamamı üzerinden kabule karar verildiği anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için Mahkemece mahallinde 3 kişilik jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulu ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi kurulundan hava fotoğraflarının stereoskop aleti vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak dava konusu taşınmazların niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarının belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı ile taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazın ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını açıklayan rapor istenilmeli; fen bilirkişiden keşfi takibe imkan verir şekilde krokili rapor aldırılmalı, bilirkişilerin krokilerinde gösterdikleri kısımların ve yüz ölçümlerinin birbiriyle uyumlu olup olmadığına dikkat edilip tüm deliller birlikte değerlendirilerek davacılar lehine dava tarihine göre zilyetlikle mülk edinme koşulları oluşup oluşmadığı hususunda bir karar verilmelidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Elazığ 2.Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,25.12.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.