Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2024/4263 E. , 2025/6028 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/9 E., 2024/36 K.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların kardeş, davalıların ise davacıların vefat eden kardeşleri ...’ın çocukları olduğunu, ... ilçesi, ... köyünde bulunan 2 00... , 71, 80... parsellerin tamamında, 2 08... parsel sayılı taşınmazın yarı hissesinde, 2 20... parsel sayılı taşınmazda 1/8 oranında davalıların paydaş olduklarını, dava konusu taşınmazların davacıların murisi ...’a ait olup murisin sağlığında muris tarafından davacılara bırakıldıklarını, diğer bütün mirasçıların kendilerine düşen yerleri sattıklarını ve kadastro sırasında yeni maliklerin adlarına kayıtlandıklarını, davacıların köyde bulunmamaları fırsat bilinerek taşınmazların ... adına tescil edildiğini, davacıların ... ile taşınmazların kendilerine devri konusunda görüştüklerini,... tarafından taşınmazların devredileceğinin beyan edilmesi ve gerekli işlemlere başlanması üzerine dava açılmadığını ancak devir işlemleri devam ederken ...’ın vefat etmesi üzerine, taşınmazların intikalen ... mirasçıları olan davalılar adına kayıtlandığını, davalıların taşınmazların devrine yanaşmamaları üzerine dava açıldığını belirterek çekişmeli taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına 1/3 hisse ile tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMA SONRASI YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemenin 24.03.2016 tarihli ve 2013/181 Esas, 2016/38 Karar sayılı kararıyla; Mahkemece, keşifte dinlenen mahalli bilirkişilerin çekişmeli taşınmazların paylaşımına ya da taksimine ilişkin bilgilerinin bulunmadığı, taraf tanıklarının ise taraflarla akrabalık bağı içerisinde olup beyanlarının birbirleriyle örtüşmediği, ancak 2 00... ve 136 parseller yönünden alınan beyanların uyumlu olduğu belirtilerek davacıların 2 00... ve 80, 2 20... , 2 28... parsellere yönelik, davacı ...’ın ise 2 00... parsel sayılı taşınmaza yönelik davalarının reddine; davacılar ..., ... ve ...’un 2 00... parsele, davacılar ... ve ...’un ise 2 00... parsel sayılı taşınmaza yönelik davalarının kabulüne, 2 00... ve 136 parsel sayılı taşınmazların payları oranında davacılar ve davalılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ile katılma yoluyla davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 25.02.2021 tarih ve 2017/2621 Esas, 2021/1648 Karar sayılı kararıyla; davalı ... vekilinin temyiz talebinin süre yönünden reddine, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne karar verilmiş, eksik inceleme ile karar verildiği açıklanarak öncelikle davacı tarafın isteklerinin ne olduğunun kesin olarak belirlenmesi, taşınmazlarla ilgili zilyetlik, taksim ve paylaşım araştırması yapılması gereğine değinilerek karar bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararıyla; mahalli bilirkişi ...’ın "muris ... ve ..sağlıklarında evlatları arasında mal paylaşımı yaptı. ... bana, ... mevkindeki yeri ...'ye verdiğini söylemişti. ... tarlasının ...'ye verildiğini, .... ...i tarlanın ...'ye verildiğini, Doğusu mevkiinin...'ye verildiğini, hatta ...'nin tapusunun olduğunu biliyorum. ... mevkiindeki yeri...'a verdiklerini, Islakderesi mevkiinin ...'a verildiğini biliyorum. ... (geriş tarla) ...ı ve ...yerlerin ...'e verildiğini biliyorum. Bu paylaşım tapu geçmeden çok önce yapıldı. Herkes yerini ekip dikerdi. Tapu geçtikten sonra herkes tapusunu aldı" şeklinde beyanda bulunduğu, bir kısım tanıklar ile mahalli bilirkişilerin ise bu konuda herhangi bir bilgisi olmadığı, tanıkların bir kısmının da değersiz yerlerin kızlara değerli yerlerin erkeklere bırakıldığından bahsettiği, buna göre taraflar arasında fiili kullanımla da olduğu anlaşılan bir taksim bulunmadığı, her bir mirasçıya eşit yüz ölçümde ve eşit verimlilikte taşınmaz ya da ekonomik yönden aynı parasal değerde menkul mal isabet etmesinin paylaşmanın koşulu olmadığı belirtilerek ve müktesep hakkın da göz önüne alındığı açıklanarak; davacılar ... ile ...'ün Düzce ili, ... ilçesi, ... köyünde ... mevkiinde bulunan 2 00... nolu parselin 1/2'si için açmış oldukları davanın kabulüne, bu parselin tamamı 8/8 pay kabul edilmek suretiyle 2/8'inin davacı ..., 2/8'inin davacı ... adına kayıt ve tesciline, geri kalan 2/8'inin davalı ..., 2/8'inin ise davalı ... üzerinde bırakılmasına, davacı ...'ın Düzce ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan 2 00... parsel hakkında davalı aleyhine açmış olduğu davanın ispatlanamadığından reddine, davacılar ..., ... ile ...'ın Düzce ili, ... ilçesi, ... köyünde Geriştarla mevkiinde bulunan 2 00... nolu parselin 1/2'si için açmış oldukları davanın kabulüne, bu parselin tamamı 24/24 pay kabul edilmek suretiyle 4/24'ü davacı ..., 4/24'ü davacı ..., 4/24'ü ... adına kayıt ve tesciline, geri kalan 6/24'ünün davalı ..., 6/24'ünün ise davalı ... üzerinde bırakılmasına, davacılar tarafından davalılar aleyhine Düzce ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan 2 20... nolu parsel, 2 00... nolu parsel, 2 00... nolu parsel ile 2 28... nolu parsel hakkında açmış oldukları davaların ispatlanamadığından reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili; tanık ve bilirkişilerin davalıların murisi...’ın kadastro çalışmaları sırasında dava konusu yerleri kendi adına tespit ettirdiğini, bu durumun asıl muris ... tarafından yapılan anlaşmaya aykırı olduğunu beyan ettiklerini, verilen kararın alınan beyanlara aykırı, haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Kadastro sonucu, ... ilçesi, ...köyü çalışma alanında bulunan 2 00... , 71, 80, 136, 2 20... , 2 28... parsel sayılı, sırasıyla 554.34, 53.69, 149.87, 257.65, 4.315, 37... .266,77 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazlardan 2 00... , 71, 80, 1 36... ada 64 parsel sayılı taşınmazların tamamı ile 2 20... parsel sayılı taşınmazın 1/4 payı irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit ve tescil edildikten sonra, 09.05.2013 tarihinde sözü edilen kişinin uhdesindeki payları mirasçıları ... ve ... adına kayden intikal ettirilmiştir.

Davacılar, dava konusu taşınmazların murislerinden intikal etmesine ve kendilerine bırakılmasına rağmen davalılar adına tespit ve tescil edildiği iddiasıyla dava açmışlardır. Mahkemece verilen önceki hüküm Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince eksik araştırma nedeni ile bozulmuş, bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçe ile karar verilmiştir.

Ne var ki; Mahkemece bozma ilamına uyulduğu halde bozma gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş, eksik araştırma ile karar verilmiştir. Bozma ilamına uyulmakla taraflar yararına usuli kazanılmış hak oluşur. Bu hakkın zedelenmemesi için bozma gereklerinin tam ve eksiksiz olarak yerine getirilmesi gerekir. Mahkemece, taşınmazlar başında tek tek keşif yapılarak taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğin süre ve sebebi kesin olarak belirlenmemiş, tanık ve bilirkişi beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeden karar verilmiştir.

Hâl böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için bozma ilamında işaret edildiği üzere, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile fen bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve bu keşif sırasında taşınmazlar tek tek gezilmeli, dinlenilecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından çekişmeli taşınmazların muris İsmail’in ölümüne kadar olan zaman diliminde kim tarafından ve ne şekilde hangi hukuki nedene dayalı olarak kullanıldığı, murisin sağlığında taşınmazlarını paylaştırıp paylaştırmadığı, paylaşım mevcut ise taşınmazların kime verildiği, zilyetliklerinin devredilip edilmediği, paylaşım bulunmadığının anlaşılması halinde ise murisin ölümünden sonra terekesinin tüm mirasçılarının katılımıyla geçerli bir şekilde taksim edilip edilmediği, taksim yapılmış ise çekişmeli taşınmazların kime isabet ettiği ve taşınmazların ne zamandan beri kim tarafından hangi hukuki nedene dayalı olarak kullanıldıkları sorularak maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasında oluşabilecek çelişkiler ile önceki keşifte alınan beyanlar arasındaki çelişkilerin gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmesine çalışılmalı; çelişkinin giderilememesi halinde hangi beyana ne sebeple üstünlük tanındığı gerekçeli kararda tartışılıp açıklanmalı; fen bilirkişisine keşfi takibe ve denetlemeye imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli; taşınmazların paylaşıma ya da taksime konu edilmediklerinin anlaşılması halinde davacıların miras paylarının bulunduğu ve paylaşım ya da taksim mevcut ise mirasçılar arasında zilyetlikle kazanım koşullarının işleyeceği hususları gözönüne alınmalı, bundan sonra taraflar arasında oluşan usuli müktesep haklar da dikkate alınmak suretiyle toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu hususlar göz ardı edilerek eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılara iadesine,

Dosyanın ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,

17.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.