Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2024/4234 E. , 2025/6032 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/769 E., 2024/1109 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gökçeada Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/57 E., 2023/4 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 7.200 metrekare yüz ölçümündeki 2 80... parsel sayılı taşınmazın 10.07.1986 tarih ve 7 sıra numaralı tapu kaydı ile müvekkiline ait olduğunu, kadastro çalışmaları sonrasında taşınmazın 740 m²'lik kısmının patika yol olarak 4.405.77 m²'lik kısmının ise ... göleti içinde kaldığı gerekçesiyle tespit dışı bırakıldığını, kadastro tespitine karşı müvekkilinin Gökçeada Kadastro Mahkemesinde dava açarak kadastro tespitinin iptalini istediklerini, Gökçeada Kadastro Mahkemesi tarafından 2 80... parselin müvekkilinin dayandığı tapu kaydı kapsamı içinde kaldığı, taşınmazın 4.405.77 m²'lik kısmının tespit dışı bırakıldığı, 740 m²'lik kısmının ise patika yol içinde bırakıldığı tespit edilerek kadastro tespitinin iptaline ve 2 80... parselin 2.054,23 m²'lik kısmının müvekkili adına tesciline karar verildiği, geriye kalan kısım hakkında hüküm kurulmadığını, bu kararın Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2000/2971 Esas, 2000/3204 Karar sayılı kararıyla 23.06.2000 tarihinde kesinleştiğini, 20 yıllık zilyetlik süresinin bu tarihten itibaren başlayacağını, ayrıca tespit dışı bırakılan yerin müvekkili adına tescilini sağlamak amacıyla Gökçeada Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/154 Esas, 2001/135 Karar sayılı dosyasında açtıkları davanın keşif masraflarının süresi içerisinde yatırılmadığı gerekçesiyle 23.10.2011 tarihinde reddine karar verildiğini, müvekkilinin 41 senedir malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunan taşınmazın sınırlarının 2.054,23 m²'ye düşürüldüğünü, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini, zilyetlikle iktisap koşullarının müvekkili lehine gerçekleştiğini ileri sürerek dava konusu olan 740 m² patika yolun ve ... göleti içinde kaldığı gerekçesiyle tespit dışı bırakılan 4.405.77 m² kısmın müvekkili adına tesciline, tescil olmadığı takdirde Hazine adına kayıtlı benzer mahiyette olan başka bir taşınmazın müvekkile verilmesine ve tescil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... temsilcisi cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin dolduğunu, yollar ve göllerin Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup özel hukuk kişileri adına tescilinin mümkün olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı Çanakkale ... vekili cevap dilekçesinde özetle; tespit dışı bırakılan yere ilişkin olarak dava dilekçesinde de belirtildiği üzere Gökçeada Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/154 Esas, 2001/135 Karar sayılı ilamının bulunduğu, kesin hüküm bulunan dava konusunun tekrardan yargılamaya konu edilemeyeceğini, bu sebeplerle öncelikle davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiği, ayrıca davaya konu parselin Çanakkale İl Özel İdaresinin adına kayıtlı olmaması sebebiyle davalı sıfatları olmadığından husumet yönünden de itiraz ettiklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; husumetin yanlış yönetildiğini, ... Göleti'nin ... tarafından yapılan bir gölet olmadığını, herhangi bir kamulaştırma çalışması olmadığı ve kamulaştırmasız el atma durumunun da bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacının taşınmazın tescil dışı bırakılan kısmı için Gökçeada Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/154 Esas, 2001/135 Karar sayılı dosyası üzerinden tescil davası açtığı ancak kesin süre içinde keşif avansının yatırılmaması nedeniyle davanın reddine karar verildiği, dosya kapsamına getirtilen tapu kayıtlarının incelenmesinde taşınmazın ilk malikinin 05.08.1953 tarihinde ... oğlu ... olduğu, taşınmazın senetsizden tescil gördüğü ve Gökçeada Kadastro Mahkemesi 1996/1167 Esas ve 1999/144 Karar sayılı ilamında da ilk tescilinde herhangi bir tescil krokisine rastlanılmadığının ifade edildiği, daha sonra 03.06.1955 tarihinde taşınmazın ...'ya devredildiği, ...'nın ise taşınmazı ... Noterliğinden 10.02.1983 tarihinde verdiği vekaletname ile vekil kılmış olduğu ... aracılığı ile 04.07.1986 tarihinde ... ' e devrettiği, ... 'in ise 10.7.1986 tarihinde oğlu davacıya taşınmazı sattığı, söz konusu tapunun 1996 yılında yapılan kadastro çalışmalarında uygulanamayan tapu kayıtları listesine alındığı, Çanakkale ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2 80... nolu parsel sayılı taşınmazın kadastro çalışmalarında, muhtar ve bilirkişilerce taşınmaz zilyedinin bilinmediği, çalışma esnasında fiilen kullanıldığını gösterir bir emare olmadığı, Edirne Kültür ve Tabiat varlıklarını Koruma Kurulu tarafından gönderilen 1/25000 ölçekli sit haritasının kadastro paftalarına uygulanması neticesinde taşınmazın 1. derece doğal sit alanında kaldığı ve taşınmazın zilyetlikle iktisabı mümkün olmayan yerlerden olduğu gerekçesiyle hali arazi vasfıyla Maliye Hazinesi adına tespit edildiği, Maliye Hazinesi adına yapılan tespitin iptali için açılan Gökçeada Kadastro Mahkemesinin 1996/1167 Esas ve 1999/44 Karar sayılı ilamıyla davacının dayanak tapu kaydına istinaden taşınmazın 2.054. 23... 'lik kısmının davacı adına tescil edildiği, ilgili dosyada alınan bilirkişi raporunda geri kalan kısmın 740 m²'lik bölümünün yolda ve 4.405.77 m²'lik kısmı ise ... Göleti içinde kaldığının ifade edildiği, davacının talep ettiği 4.405,77 m²'lik tespit dışı bırakılan alan ile 740 m² patika yol olan alanın kadastro tespiti yapılırken batısının yol, doğusunun gölet olduğu, güneyinde ise eski çınarcık-... yolunun bulunduğu dolayısı ile söz konusu taşınmazın sınırlarının kesin olduğu, an itibari ile taşınmazın gölet içerisinde kalmış olduğu, böyle bir durumda dava konusu olarak talep edilen alanın özel mülkiyete konu olamayacağı, ayrıca köy hizmetleri kurumunun mülga bir kurum olduğu, kurumun il özel idaresine bağlandığı anlaşılmakla davalının benzer mahiyetteki Maliye Hazinesine ait taşınmazın devrine yönelik talebinin Mahkemece karşılanma ihtimalinin de bulunmadığı ve davalı ...'ye yöneltilen husumetin davalının pasif dava ehliyeti olmaması nedeniyle dinlenemeyeceği gerekçesiyle dava konusu talebin davalılar Maliye Hazinesi ve İl Özel İdaresi yönünden esastan reddine, davalı Devlet Su işleri Genel Müdürlüğü yönünden ise pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya içeriği, toplanan deliller, kararda yazılı gerektirici nedenler ve istinaf talep dilekçesi içeriği değerlendirilerek yapılan inceleme sonucunda; davacının aynı yer ile ilgili olarak Gökçeada Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/154 Esas sayılı dosyasında açtığı davanın esastan reddedildiği, eldeki dava tarihi itibariyle 20 yıllık sürenin dolmadığı, ziraat bilirkişi raporuna göre de çekişmeli taşınmazın 8-10 yıldır kullanılmadığı ve gölet havzası ve kamulaştırma haritası içinde kaldığı, zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığının anlaşıldığı, davanın reddine dair mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir husus bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararı incelendiğinde tespit dışı bırakılan alanların hukuki niteliği, vasfı, zilyetlik koşulları ve bilirkişi raporları değerlendirilmeden 1996 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında alınan bilirkişi raporları gözetilerek hakkaniyete aykırı bir hüküm kurulduğunu, 05.04.2022 tarihli kadastro bilirkişi raporunda dava konusu tescili istenen yerlerin kamulaştırma haritasında 1, 2 ve 3 numaralı kamulaştırma parselleri içerisinde kaldığı ve 1988 tarihindeki kamulaştırma haritasının kadastro paftasına aktarılması sonucu ... Göleti olarak bırakılan yerde kaldığının belirtildiği, ancak dava tarihi itibariyle aradan geçen 34 senelik sürecin sonucunda mevcut durumu belirten diğer bilirkişilerin raporları ile dosyaya sundukları 1996 yılında yapılan ve haberlere konu olan yolsuzluk olayları değerlendirilmeden karar verildiğini, 18.04.2022 tarihli jeoloji raporunda ise suyun tutulmaya başlandığı anda dahi taşınmazın gölet içerisinde kalmayacağının belirtildiğini, Mahkemenin 18.04.2022 tarihli jeoloji bilirkişisi raporunu değerlendirmeden ve bu iki rapor arasındaki çelişkiyi çözümlemeden 1988 yılına dayanan raporu baz aldığını ve güncel olan raporu hiçe sayarak hukuka aykırı karar verdiğini, tapu kayıt bilgileri olmasına rağmen 1988 yılında Köy Hizmetleri Müdürlüğü tarafından ... Göleti kamulaştırma çalışmaları için zilyetlik tespiti yapılırken 3 numaralı parsel olarak gösterilen yerin ...'ye ait olduğunun belirtildiğini, 1996 yılına kadar geçen 10 senelik süreçte herhangi bir kadastro çalışması yapılmadığından tapu kayıt bilgilerinde de bir değişiklik gerçekleşmemiş olmasına rağmen Köy Hizmetlerinin tapuda müvekkili adına kayıtlı yerin zilyedini ... olarak gösterdiğini, Köy Hizmetlerinin yaptığı bu zilyetlik tespitinin yolsuz bir tespit olduğunu, bu tespiti kabul etmediklerini, taşınmazın maliki ve zilyedinin 1985 yılından beri müvekkili olduğunu, İlk Derece Mahkemesi gerekçeli kararında dava konusu yerin özel mülkiyete konu olamayacağını, Bölge Adliye Mahkemesinin ise zilyetlikle kazanılmasının mümkün olmadığını belirttiğini, ancak bu yerin başkaca nitelik tespitine de yer vermediğini, davaya konu tescili istenen yerler tespit dışı bırakıldığından ve müvekkili haricinde taşınmazın zilyedi de bulunmadığından bu yerlerin müvekkili adına tapuda tescilinin sağlanması gerektiğini, yapılan keşif sonucunda dava konusu taşınmazın 1955 yılından beri özel mülkiyete tabi olduğu, 1986 yılından beri de müvekkili adına tapuda kayıtlı olduğu, her ne kadar kadastro çalışmaları sırasında ilgili yerin ... göleti ve 3. derece doğal sit alanı içerisinde kaldığı belirtilmiş ise de bu yerin kamunun yararlanmasına ayrılan taşınmazlardan ya da kanuni bir sınırlamaya tabi alanlardan olmadığı ve tarla vasfında olduğunun tespit edildiğini, ayrıca yerin tarla vasfında olması ve Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerlerden olmaması nedeniyle müvekkili tarafından iktisabı hususunda imar veya ihya olgusu da aranmadan müvekkilinin mülkiyeti iktisap edebileceğinin netlik kazandığını, taşınmazın iktisabında, zilyedin 20 yıllık zilyetliğinin şahsen tamamlanmış olmasının da zorunlu olmadığını, TMK’nın 996. maddesi hükmü uyarınca zilyedin önceki zilyetlerin zilyetliğini kendi zilyetliğine de ekleyebildiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, tescil harici bırakılan taşınmazın tescili istemine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Kadastro sonucu; Çanakkale ili, ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 2 80... parsel sayılı taşınmazın kime ait olduğu bilinemediği, hali arazi vasfında olduğu, 1. derece doğal sit alanında kaldığı, korunması gerekli doğal sit alanlarının zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığı gerekçesiyle 2.054, 23... yüz ölçümü ve hali arazi vasfı ile senetsizden Hazine adına tespit edildiği, tespite itiraz edilerek Gökçeada Kadastro Mahkemesinin 1996/1167 Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, davacısının Vakıflar Çanakkale Şube Müdürlüğü, asli müdahilin eldeki davada davacı ..., davalının ise Hazine olduğu, Gökçeada Kadastro Mahkemesinin 1996/1167 Esas, 1999/144 Karar sayılı kararıyla dava konusu taşınmazın davacı ...'in dayandığı 10.07.1986 tarih ve 7 sıra numaralı tapu kaydının içinde kaldığı, taşınmazın 4.405.77 m²'lik kısmının tespit dışı bırakıldığı, 740 m²'lik kısmının ise kamulaştırma yapılmayan, fiilen geçirilen patika yol içinde bırakıldığı tespit edilerek davacı ...'in davasının kabulü ile kadastro tespitinin iptaline, 2 80... parselin 2.054,23 metrekare yüz ölçümü ve tarla vasfı ile ... adına tesciline karar verildiği, eldeki davada davacının tespit dışı bırakılan 4.405.77 m²'lik alan ile patika yol olarak bırakılan alanın kendi adına tescilini talep ettiği, davacının aynı yer ile ilgili olarak Gökçeada Asliye Hukuk Mahkemesinin 1999/154 Esas sayılı dosyasında açtığı davanın ise Gökçeada Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.10.2001 tarih ve 1999/154 Esas, 2001/135 Karar sayılı kararıyla davacı tarafça keşif masraflarının verilen kesin süre içerisinde yatırılmadığı, mevcut delillerle de davanın sübuta ermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,17.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi