Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2024/3970 E. , 2025/5874 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/48 E., 2024/70 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Kahramanmaraş ili, ... ilçesi ... Mahallesindeki 1 03... parsel sayılı taşınmazı 30 yılı aşkın nizasız, fasılasız ve malik sıfatıyla tarla olarak kullandığını ileri sürerek Hazine adına tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini talep etmiş, 08.10.2013 tarihli maddi hatanın düzeltilmesi konulu dilekçesinde, maddi hata sonucu dava dilekçesinde yer vermedikleri 1 03... ve 20 parsel sayılı taşınmazların da tapu kayıtlarının iptalini ve davacı adına tescilini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davacının herhangi bir kayda dayanmadığını, zamanaşımı ve hak düşürücü sürenin geçtiğini, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 17.07.2014 tarihli kararıyla; dava konusu 1 03... parsel sayılı taşınmazdaki (A) harfli 31.935,65 metrekarelik kısmın en az 20 yıldır ekilip biçildiğinin sabit olduğu, davacının ekonomik anlamda zilyetliğinin bulunduğu, dava dilekçesinde taşınmazın tamamı talep edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, 1 03... parseldeki 31.935,65 metrekarelik kısmın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, bakiye kısma yönelik talebin reddine, dava dilekçesinde yer almayan ve sonradan talep edilen parseller hakkında usulünce açılmış dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. BOZMA KARARI VE SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemenin 17.07.2014 tarihli kararının süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 16.09.2021 tarihli ve 2021/2717 Esas, 2021/4185 Karar sayılı kararıyla; komşu parsellerin kadastro tutanaklarının getirilmediği, mahalli bilirkişinin 1980'li yıllarda dava konusu yerler için mera olduğu ve dava konusu taşınmazın 8-10 yıldır ekilip biçilmediği yönündeki beyanları üzerinde durulmadığı, yöntemince hava fotoğrafı incelemesi yapılmadığı, ziraat bilirkişi kurulundan taşınmazın niteliği, zilyetliğin başlangıç ve sürdürülüş biçimi konusunda ayrıntılı rapor alınmadığı, fotoğraflar üzerinde taşınmaz bölümünün sınırlarının işaretlenmediği, mahalli bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin geleneksel biçimde kullanılan mera olup olmadığı, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın hangi tarihte tamamlandığı hususlarında ayrıntılı bilgi alınması gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen karar
Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma doğrultusunda komşu parsellerin kadastro tutanaklarının getirtildiği, komşu ve dava konusu taşınmazlar hakkında mera tahsis kararı bulunmadığı, hava fotoğraflarının getirtildiği, 3 kişilik ziraat bilirkişi heyetinden rapor alındığı, bozma sonrası dinlenen mahalli bilirkişi ve tanıkların dava konusu taşınmazın öncesinde davacının babası ... sonrasında davacı tarafından uzun yıllar kullanıldığını beyan ettikleri, her ne kadar tanıklar taşınmazın mera olarak sınırlandırıldığını duymuşlar ise de beyanların duyumdan ibaret olduğu, hava fotoğrafı incelemesinde 1960 yılından itibaren zilyetliğin başlamış olduğu ve imar ihyanın yapılmış olduğunun tespit edildiği, ziraat heyeti raporunun da aynı yönde olduğu, davacının 1 03... parselde kullandığı alanın 31.935,65 metrekare olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, kabul edilen kısım yönünden davacı lehine; reddedilen kısım yönünden davalı Hazine lehine vekalet ücreti ödenmesine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmaz bölümünün Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, zilyetlik koşullarının davacı lehine olmadığını, mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarının zilyetlik konusunda hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bozma gereklerinin yeterince yerine getirilmediğini belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava; kadastro öncesi kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

1. Dosya kapsamından; Kahramanmaraş ili, ... ilçesi, ... Mahallesindeki temyize konu 1 03... parsel sayılı taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında Devletin hüküm ve tasarrufu altında ve ekonomik yarar sağlanması mümkün olan yerlerden olduğu, kimsenin zilyetlik iddiası bulunmadığı, değişik zamanlarda ismi tespit edilemeyen değişik kişilerce aralıklarla ekilip biçildiği, zilyetlikle iktisap şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle 07.07.2006 tarihinde 52.426,69 metrekare yüz ölçümüyle tarla vasfıyla davalı Hazine adına tespit edildiği, askı ilan süresi içerisinde itiraz edilmeyen tespitin 30.01.2007 tarihinde kesinleştiği, 16.08.2012 tarihinde davacı tarafından kadastro öncesi kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği hukuki sebebine dayalı olarak tapu iptali ve tescil talep edildiği, keşif ve fen bilirkişi raporuna istinaden taşınmazın (A) harfli 31.935,65 metrekare yüz ölçümlü kısmın kullanıldığı anlaşılmaktadır.

2. Mahkemece yazılı şekilde temyize konu (A) harfli kısım bakımından davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

3. Şöyle ki; bozma sonrası yapılan 22.11.2023 tarihli keşifte mahalli bilirkişi olarak dinlenen 1936 doğumlu ...'nin davacının 20 yıldır İstanbul'da yaşadığını, taşınmazın son 4-5 yıldır kullanılmadığını, babası öldükten sonra davacının 1-2 kez ektiğini beyan ettiği; 1956 doğumlu ...'nun İstanbul'a taşınmadan önce 8-9 yıldır taşınmazı ekip biçmediğini, babası yaşlanınca davacının dava dışı kardeşi ... tarafından taşınmazın sürüldüğünü, davacının pek sürmediğini beyan ettiği; 1959 doğumlu ...'ın da babasından sonra taşınmazın daha çok davacının dava dışı kardeşi ... tarafından ekilip biçildiğini, taşınmazın son 4-5 yıldır ekilip biçilmediğini beyan ettikleri, bozma öncesinde 2013 yılındaki keşifte dinlenen mahalli bilirkişilerden 1944 doğumlu ...'nun taşınmazın babalarından davacı ile dava dışı kardeşi ...'a kaldığını beyan ettiği, 1939 doğumlu davacı tanığı ...'un çocukluğundan beri taşınmazı davacının sürdüğünü beyan etmiş ise de davacı 1971 doğumlu olup tanık ...'in beyanına itibar edilemeyeceği, 1931 doğumlu davacı tanığı ... 50-55 yıldır taşınmazın davacı tarafından sürüldüğünü beyan etmiş ise de 1971 doğumlu davacı 2013 tarihli keşifte henüz 41 yaşında olduğundan ...'ün beyanına da itibar edilemeyeceği; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişinin bozma sonrası sunduğu 04.12.2023 tarihli raporda taşınmazın 19 85... tarihli hava fotoğraflarından sürekli tarım yapılmadığının anlaşıldığının bildirildiği, davacının aralıksız ve malik sıfatıyla 20 yıllık zilyetliğinin mahalli bilirkişi beyanlarıyla doğrulanmaması ve bozma sonrasında alınan jeodezi bilirkişisinin 04.12.2023 tarihli raporunda 19 85... tarihli hava fotoğraflarına ilişkin değerlendirmeler birlikte değerlendirildiğinde davacının temyize konu (A) harfli taşınmaz bölümü üzerinde tespit tarihine kadar 20 yıllık nizasız, fasılasız ve malik sıfatıyla zilyetliğinin ispatlanamadığı anlaşılmakla, temyize konu (A) harfli kısım yönünden davanın reddi gerekir iken yazılı şekilde (A) harfli kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının değinilen yönden kabulüne, bozma sebebine göre sair hususların incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Elbistan 3.Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'nun 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.