Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2024/3788 E. , 2025/6128 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/822 E., 2024/323 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Midyat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/20 E., 2022/248 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı ... vekili dava dilekçesinde; Mardin ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 1 29... parsel ve 1 92... parsel sayılı taşınmazların davacıya aitken kadastro çalışmaları sırasında yanlışlıkla davacının amcası olan ... adına tespit edildiğini ve daha sonra Köy Tüzel Kişiliğine bağışlandığını, taşınmazın davacıya ceddinden kaldığını ve davacının taşınmazlar üzerinde 40 yılı aşkın tek başına malik sıfatıyla zilyetliğinin bulunduğunu, taşınmazların 10 yılı aşkın süredir davacı adına ... tarafından işlenerek muhafaza edildiğini, davacının yaz aylarında köye gelerek taşınmazlarını kontrol edip sahip çıktığını, anılan hususların bütün köy halkı tarafından bilinmesi nedeniyle Köy Tüzel Kişiliğine yapılan bağışın geçersiz olduğunu, iyi niyetten söz edilemeyeceğini ileri sürerek taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; taşınmazın özel mülkiyete konu olamayacağını, 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında bulunduğunu, davanın haksız olduğunu belirterek reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın süresinde açılmadığını, Köy Tüzel Kişiliği adına tescil edilen taşınmazın 6360 sayılı Kanun gereğince Büyükşehir Belediyesi adına tescilinin gerektiğini belirterek davanın reddini, taşınmazın Büyükşehir Belediyesi adına tescilini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Ilk Derece Mahkemesinin 27.12.2019 tarihli ve 2017/471 Esas, 2019/1166 Karar sayılı kararıyla; dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar davacının kadastro sırasında köyde olmaması nedeniyle taşınmazların ... adına tescil gördüğünü, ...'in de vergi ödemek istemediği için taşınmazları köye devrettiğini beyan etmiş iseler de davacı adına aynı kadastro çalışmaları sırasında tespit gören başka taşınmazların da bulunduğu, dava dışı ...'ın taşınmazları neden davacıya devretmediğinin davacı tarafça ve tanık sıfatıyla dinlenen ... tarafından açıklanamadığı, vergi ödemek istemeyen ...'in adına başkaca taşınmazların da kayıtlı bulunduğu, tanık ve yerel bilirkişi beyanlarının yönlendirilmiş ve soyut olduğu, davanın ispatlanamadığı, Köy Tüzel Kişiliğinin kapatılması ile köy sınırları içerisinde yer alan taşınmazların ilçe belediyelerine devredilmiş olması nedeniyle Büyükşehir Belediye Başkanlığının husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... Başkanlığına yönelik davanın husumet nedeniyle reddine, davalı ... Belediye Başkanlığına yönelik davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 19.10.2011 tarihli ve 2020/769 Esas, 2021/1188 Karar sayılı kararı ile; Mahkeme kabulünün aksine keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıkların davacıyı destekler nitelikte taşınmazların gerçekte davacıya ait olduğunu ifade ettiği, davacı lehine kazanım koşullarının oluştuğunun anlaşıldığı, ancak Mahkemece son kayıt maliki olan Köy Tüzel Kişiliğinin iyi niyetli olup-olmadığı hususunun araştırılmadığı, bu nedenle önceki keşifle dinlenenler dışındaki yerel bilirkişilerle özellikle köy muhtarı eşliğinde keşif yapılarak taşınmazın ... tarafından Köy Tüzel Kişiliğine hangi amaçla bağışlandığının, köy adına bağışı kabul eden muhtarın taşınmazın davacıya ait olduğunu bilip-bilmediğinin sorulması ve TMK'nın 1023. maddesi uyarınca değerlendirme yapılarak karar verilmesi gereğine değinilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazların davacı ve ondan önce babası tarafından tarla olarak kullanıldığı, davacının kardeşlerinin taşınmaz üzerinde herhangi bir haklarının olmadığı, dava dışı ...'ın taşınmazları Köy Tüzel Kişiliğine bağışladığı tarihte yaşlı olduğu, Köy Tüzel Kişiliği adına bağışı kabul eden muhtarın taşınmazın davacıya ait olduğunu bildiği, bu haliyle Köy Tüzel Kişiliğinin TMK m. 1023 uyarınca iyi niyetli kabul edilmesinin mümkün olmadığı, Köy Tüzel Kişiliğinin kapatılması ile köy sınırları içerisinde yer alan taşınmazların ilçe belediyelerine devredilmiş olması nedeniyle davalı ... Başkanlığının husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, çekişmeli 1 29... parsel ve 1 92... parsel sayılı taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, davalı ... Başkanlığına yönelik davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazların tespit ve tapu kayıtlarındaki vasıfları, Mahkemece 28.02.2022 tarihinde yapılan keşifte tespit maliki ...'den hibe kabul eden köy muhtarının beyanı, keşifte elde edilen diğer beyanlar dikkate alındığında; mülkiyetlerinin davacıya ait olduğu, neticede Mahkemece varılan sonucun isabetli olduğu gerekesiyle davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ve 6360 sayılı Kanun gereğince davalı İdareye ait olduğunu, özel mülkiyete konu edilemeyeceğini, bu yönde bir araştırma yapılmadığını, tanık beyanlarının gerçeği yansıtmayıp birbiriyle çelişkili olduğunu, hükme esas alınamayacağını, tespit tarihinden geriye doğru zilyetlik koşullarının araştırılmadığını, hava fotoğrafı incelenmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastrodan önceki hukuki nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden; 1 92... parsel sayılı taşınmazın irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... adına tespit edildiği, davaya konu 1 29... parsel sayılı tarla vasfındaki taşınmazın irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... oğlu ... adına tespit edildiği, 1 29... parsel sayılı taşınmazın tespitine ... ve ... tarafından itiraz edilmesi üzerine 07.07.2010 tarihli komisyon kararıyla taşınmazın ... adına tespitine karar verildiği, kadastro tespitlerinin 12.08.2010 tarihinde kesinleştiği, her iki taşınmazın da 29.03.2012 tarihinde ... tarafından ... Köyü Tüzel Kişiliğine bağışlandığı, Köy Tüzel Kişiliği adına bağışı muhtar ...'ün kabul ettiği, davanın 04.10.2017 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır. Davacı taraf, taşınmazlarda 40 yılı aşkın süreyle malik sıfatıyla zilyet olduğunu, tespit maliki ...'ın taşınmazı kendisi adına kullandığını ve bu hususun bağışı kabul eden köy muhtarı tarafından bilindiğini iddia etmiştir. Mahkemece yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar taşınmazın davacıya ait olup şehir dışında olması nedeniyle davacının köyde bulunmadığı dönemlerde taşınmazı kullanan amcası ... adına tespit edildiğini beyan etmiş ise de aynı çalışma alanı içerisinde bulunan 1 18... parsel, 1 19... ve 99 parsel, 1 32... parsel ve 1 29... parsel sayılı taşınmazların kadastro çalışmaları sırasında davacı adına tespit edildiği, bu nedenle davaya konu 2 parça taşınmazın davacının uzakta olması nedeniyle amcası adına tespit edildiği yönündeki iddia ve beyanların inandırıcılıktan uzak olduğu, nitekim davaya konu 1 29... parsel sayılı taşınmazın 3. kişi adına yapılan tespitine ... tarafından taşınmazın kendisine ait olduğu iddiasıyla itiraz edildiği, komisyon kararına göre itirazın incelenmesi sırasında dinlenen tanıkların taşınmazın 20 yılı aşkın süredir ... tarafından malik sıfatıyla kullanıldığını beyan ettikleri, kaldı ki kadastro çalışmaları sırasında hazır bulunmayan zilyet adına tespit yapılmasının önünde herhangi bir engel bulunmadığı, davacı tanığı ...'in "Ben taşınmazların benim adıma yazıldığını da bilmiyordum." şeklindeki beyanının 1 29... parsel sayılı taşınmaza yaptığı itirazla bağdaşmadığı, yine Mahkemece yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişilerin taşınmazların ... tarafından Köy Tüzel Kişiliğine bağışlanmasının gerekçesi olarak ...'in yaşlılığı, vergiye muhatap olmaktan korkması, yeşil kartını kaybetmekten çekinmesi gibi çeşitli hususlara değindiği, kaldırma kararından sonra dinlenen yerel bilirkişilerin bağışın gerekçesinden emin olmadıkları ve makul bir gerekçeden bahsetmedikleri, davacı tanığı ... bu hususta "... taşınmazlarını gelip kendi adına devralmayınca ben de başkası adına da vermeye korktuğum için Köy Tüzel Kişiliği adına devrettim." şeklinde beyanda bulunmuş ise de taşınmazları yalnızca kendi uhdesinden çıkması için köye bağışlamasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğu, açıklanan gerekçeler ile taşınmazların 6360 sayılı Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan ... köyünden ilçe belediyesine devri gereken taşınmazlardan olduğu hususu da birlikte gözetildiğinde yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının yönlendirilmiş ve soyut olduğu, davanın kanıtlanamadığı gözetilerek reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde temyiz eden davalı ... Belediye Başkanlığına iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.