Yargıtay yargitay 2024/3773 E. 2025/5627 K.

1. Hukuk Dairesi 2024/3773 E. , 2025/5627 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/23 E., 2024/49 K.

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Ardahan ili, ... ilçesi, ... köyünde yapılan kadastro çalışmaları sırasında, müvekkiline ait 1 55... parsel ve 1 55... parsel sayılı taşınmazların köy orta malı olarak tapusu çıktığını, bu taşınmazlara müvekkili ve müvekkilinin babasının 40 yılı aşkın süredir zilyet olduğunu ileri sürerek davalı adına oluşan tapu kayıtlarının iptali ile taşınmazların müvekkilli adına tapuya tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 20.03.2013 tarihli 2011/85 Esas, 2013/143 Karar sayılı kararıyla; zilyetlikle kazanım şartlarının davacı lehine oluştuğu, taşınmazın meradan açma yerlerden olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 1 55... parsel sayılı taşınmazda krokili bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 2.483, 07... 'lik kısmın 1 55... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile tarla vasfı ile davacı adına kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMA SONRASI YARGILAMA SÜRECİ
A. 1. Bozma Kararı
Kararın süresi içerisinde davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 15.05.2014 tarih ve 2014/4661 Esas, 2014/6127 Karar sayılı kararıyla; “mera araştırması hava fotoğrafı incelenmesi ve yeniden keşif yapılması" gereğine değinilerek karar bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne, çekişmeli 1 55... parsel sayılı taşınmazın tamamının, 1 55... parsel sayılı taşınmazın ise fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen kısmının davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

B. 2. Bozma Kararı
Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 12.11.20 19... /13076 Esas, 2019/7196 Karar sayılı kararıyla; "...üç kişilik ziraat mühendisi kurulu, fen bilirkişisi ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı, dosya arasında bulunan stereoskopik çift hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılmalı, bu inceleme sırasında taşınmazların konumu hava fotoğrafında gösterilmeli, üç kişilik ziraat bilirkişi kurulundan, önceki raporları da irdeler şekilde, çekişmeli taşınmazların nitelikleri, toprak yapıları, zirai faaliyete konu olup olmadıkları, zilyetliğin kimden kime ne zaman geçtiği ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğü, kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığı ve komşu parseller ile dava konusu taşınmazların bölümleri arasında nitelik farkı bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı rapor alınmalı; dava konusu taşınmazın tüm yönlerinden çekilmiş fotoğrafları dosya arasına konulmalı; fen bilirkişisine keşfi takibe imkan verir ayrıntılı rapor ve kroki düzenlettirilmeli, bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli" gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

C. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararıyla; zilyetlikle kazanım şartlarının davacı lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, Ardahan ili, ... ilçesi, ... köyü 1 55... parsel sayılı taşınmazın davalı adına olan kaydının iptali ile davacı adına tarla vasfı ile tapuya kayıt ve tesciline, 1 55... parsel sayılı taşınmazın fen bilirkişisinin 20.07.2023 tarihli krokili raporunda (A) harfi ile gösterilen 2549, 75... 'lik kısmının davalı adına olan tapu kaydının iptali ile yeni parsel numarası verilmek sureti ile davacı adına tarla vasfı ile tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine temsilcisi temyiz dilekçesinde; yeterince inceleme yapılmadan eksik araştırmayla karar verildiğini belirtip kararın bozulmasını istemiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Kadastro sonucu Ardahan ili, ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1 55... ve 12 parsel sayılı taşınmazlar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile senetsizden ... . adına tespit edildikten sonra komisyon kararıyla mera olarak özel siciline yazılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamında uygun düşmemektedir. Temyize konu taşınmaz bölümlerinin 155 sayılı adanın içerisinde yer aldığı ve kadastro komisyon kararıyla adanın tamamının mera olarak özel siciline yazılmasına karar verildiği, dava konusu taşınmazların çevresinde kadim meranın bulunduğu, 1958 tarihli hava fotoğrafı incelendiğinde çekişmeli taşınmazların komşu mera ile ayırıcı bir sınırı bulunmadığı bu tespitlere göre taşınmazların meradan açıldığı, komşu 1 55... , 7, 33... parsel sayılı taşınmazlar yönünden de taşınmazların mera olduğu yönünde kesinleşmiş kararların bulunduğu anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere; meralar, mülkiyeti Hazineye, kullanım hakkı köy ya da kasaba halkına ait, hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edilen veya kadimden beri bu şekilde kullanılan kamu orta malı niteliğindeki taşınmazlardır. Meraların ve öncesi mera olan taşınmazların üzerinde sürdürülen zilyetliğin süresi ne olursa olsun kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülk edinilmeleri mümkün değildir.
Somut olayda; davacının kullandığı taşınmaz bölümlerinin meradan açılarak elde edildiği kuşkusuzdur. Bu verilere göre hükme dayanak yapılan yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile uzman ziraat mühendisi bilirkişinin taşınmaz bölümlerinin mera olmadığı yolundaki raporunun yasal bir dayanağı bulunmamaktadır.

Hal böyle olunca; temyize konu taşınmaz bölümleri yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken maddi gerçekliğe aykırı yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile bilirkişi raporlarına itibar edilerek yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazlarının kabulüyle Mahkeme kararının 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Göle Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,03.12.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.