Yargıtay yargitay 2024/3745 E. 2025/5938 K.

1. Hukuk Dairesi 2024/3745 E. , 2025/5938 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/509 E., 2024/948 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gediz 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/484 E., 2021/632 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; dava konusu ... köyünde bulunan 1 03... , 770, 1153, 1155, 1159, 1 61... , 400, 405, 2 10... , 12, 13 parsel sayılı taşınmazların tamamının 09.08.1984 tarihinde vefat eden tarafların ortak murisleri ...'dan mirasçılarına kaldığını, bu itibarla dava konusu taşınmazlarda müvekkilinin mirastan kaynaklanan miras payı oranında mülkiyet hakkı olduğunu, ancak 2007 yılında ... köyünde yapılan kadastro tespit çalışmaları sonucunda dava konusu taşınmazlarda müvekkilinin miras payı oranında mülkiyet hakkı olduğu halde bir kısmının sadece davalı adına, bir kısmının ise sadece müvekkilinin diğer kardeşi olan ... adına tespit görüp tapuya tescil edildiğini, kadastro tespitiyle müvekkilinin kardeşi olan ...'nun adına tapuya tescil edilen taşınmazların bir süre sonra kardeşi olan davalı ...'ya satış gösterilmek suretiyle devredildiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazların tapusunun iptali ile müvekkili adına miras payı oranında tesciline ve aidiyetine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili (süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde); dava konusu 11 adet taşınmazın tamamının müvekkiline babalarından kalan yerler olmadığını, müvekkilinin birçok parseli kadastro tespitinden önce veya sonra sahiplerinden satın aldığını, davacının açmış olduğu davanın kötü niyetli olduğunu belirterek reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu 1 03... parsel ve 1 61... parsel sayılı taşınmazların dava dışı ...'den ... ve ... tarafından hisseli olarak 20.04.1970 tarihinde satın alındığının dosyada mevcut köy senedinden anlaşıldığı, daha sonra ...'nun kendi payını ...'ya devrettiği, 1 03... parsel sayılı taşınmazın ...'dan satın alındığının satışa dair dosyada mevcut tarihi okunamayan el senedinden anlaşıldığı, 1 03... parsel sayılı taşınmazın...'dan satın aldığının satışa dair dosyada mevcut 25.12.1978 tarihli el senedinden anlaşıldığı, 1 61... parsel sayılı taşınmazı ...'den satın aldığının satışa dair dosyada mevcut 03.10.1991 tarihli el senedinden anlaşıldığı, 2 10... , 12... parsel sayılı taşınmazların 1/2 hissesinin ...'dan 12.08.1983 tarihinde satın alındığının dosyada mevcut köy senedinden anlaşıldığı, bu nedenlerle bu taşınmazların muris ...'dan kalmadığı anlaşıldığından ve davacının bu taşınmazlar üzerinde hakkı bulunmadığından davanın reddine karar verildiği, diğer dava konusu 1 61... parsel sayılı taşınmazın tarafların murisine ait iken kadastro tespitinde davalı adına tescil edildiği, 1 03... ve 1159 parsel sayılı taşınmazların ise tarafların murisine ait iken dava dışı ... adına tescil edildiği ve daha sonrasında ise davalı tarafından devralındığı, murise ait taşınmazların paylaşılması esnasında davacının bulunmadığı ve yokluğunda kura suretiyle taşınmazların mirasçılar arasında paylaşıldığının dinlenen tanık anlatımlarından anlaşıldığı, her ne kadar 1 03... ve 1159 parsel sayılı taşınmazlar ...'dan satın alınmış ise de bu taşınmazların muristen intikal ettiğini bilen davalının iyi niyetli olarak kabul edilemeyeceği, bu durumda hukuken geçerli bir miras taksiminden söz edilemeyeceğinden davacının bu taşınmazlara yönelik davasının kabulüne karar verildiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya içeriği, toplanan deliller, kararda yazılı gerektirici nedenler, istinaf talep dilekçesi içeriği değerlendirilerek yapılan inceleme sonucu tarafsız yerel bilirkişi ve tanık beyanlarına göre çekişmeli taşınmazların tümünün tereke malı olduğu kanıtlanamadığı gibi, davalının muristen kalan taşınmazların kura ile paylaşıldığını beyan ettiği, yine kadastro tespitinde davacı, davalı ve dava dışı Nazım adına birden çok taşınmazın tespit edildiği, murisin öldüğü 1984 yılından sonra hak düşürücü sürenin dolmasına 2 gün kala açılan davaya kadar taraflar arasında taksim konusunda bir çekişmenin bulunduğunun da ortaya konulmadığı anlaşıldığından davanın kısmen reddine dair Mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir husus bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesi ile; davalı tarafın cevap dilekçesini süresi içinde vermediğini, bu nedenle Mahkemece davalıya delil ve tanık bildirme olanağı tanınmasının doğru olmadığını, çekişme konusu taşınmazların kadastro tutanaklarının "edinme sebebi" bölümündeki beyanların gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin bu taşınmazlarda mülkiyet paylarının bulunduğunu, Mahkemece yapılan keşif esnasında dinlenen mahalli bilirkişilerin dava konusu taşınmazların muris ...'ya ait olduğunu, murisin ölümünden sonra davalı ... ve dava dışı ... tarafından kullanıldığını, davacının yurt dışında yaşaması nedeniyle müvekkilini göremediklerini beyan ettiklerini, 1 03... ve 11 59... ada 405 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verildiğini, diğer taşınmazlar yönünden de davanın kabulüne karar verilmesine yasal zaruret bulunduğunu, davalı tarafın Mahkemeye sunduğu bir kısım taşınmazların satış ve devirlerine ilişkin el senetlerinin dava konusu taşınmazlarla bir ilgisinin bulunmadığını, bahse konu el senetlerinde belirtilen taşınmazların gerek mevkiileri, gerek yüz ölçümleri ve gerekse sınırlarının dava konusu taşınmazlarla örtüşmediğini, Mahkemece de bu konuda araştırma yapılmadığını, el senetlerinde tarif edilen taşınmazların dava konusu edilen taşınmazlar olup olmadığı hususunda bilirkişiler marifetiyle tespitinin yapılmadığını, gerekçeli kararda muristen kalan taşınmazları mirasçılar arasında yapılan kura ile taksim edildiği belirtilmiş ise de bu hususun sadece davalı tarafından ileri sürülen soyut bir iddia olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; 1908 doğumlu mirasbırakan ...'nun 09.08.1982 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davacı kızı ..., davalı oğlu ... ve dava dışı oğlu ...'ın kaldıkları, 2007 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında dava konusu taşınmazlardan 1 03... ve 11 53... ada 62, 400, 405, 2 10... ve 13 parsel sayılı taşınmazların davalı ... adına tespit edildiği, söz konusu tespitlerin 31.12.2007 tarihinde kesinleştiği, yine dava konusu diğer taşınmazlar olan 1 03... , 1155, 11 59... ada 11 parsel sayılı taşınmazların ise dava dışı kardeş ... adına tespit edildiği, daha sonra satış yolu ile davalıya temlik edildiği, davacının kadastro öncesi irsen intikâl nedenine dayalı eldeki temyize konu davasını 29.12.2017 tarihinde açtığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabul kısmen reddine şeklinde karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı, çekişmeli taşınmazların evveliyatında kime ait olduğu, kimden kime ne şekilde intikal ettiği, tarafların müşterek murisinden intikal edip etmediği ve taksime konu olup olmadığının kesin olarak belirlenmediği açıktır. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.

Hâl böyle olunca; doğru sonuca varılabilmesi için dosyaya sunulan satış senetleri üzerinde durulmalı, mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları huzuruyla yeniden keşif yapılmalı; yapılacak keşifte, her bir taşınmaz için ayrı ayrı olacak şekilde dinlenecek yerel bilirkişi ve taraf tanıklarından satış senetlerinin kapsamı, taşınmazların kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, kimin tarafından ne zamandan beri ve ne suretle kullanıldığı, tarafların ortak mirasbırakanından intikal edip etmediği, yöntemince taksim edilip edilmediği, taşınmaz üzerindeki zilyetliğin neye dayalı olduğu, taşınmazların satışa ve bağışa konu olup olmadığı, davalı ...'ın taşınmazları nasıl edindiği hususunda beyanları alınmalı, bilirkişi ve tanık sözleri arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek hâlinde temyiz eden davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.