Yargıtay yargitay 2024/3297 E. 2025/5536 K.

1. Hukuk Dairesi 2024/3297 E. , 2025/5536 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1969 E., 2023/1163 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mazıdağı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/230 E., 2021/3 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı; Mardin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi sınırları içerisinde bulunan 1 04... parsel, 1 09... , 37, 38, 39... parsel sayılı taşınmazlar ile haklarında kamulaştırma işlemi yapılan 1 09... ve 8 parseller ile 1 14... , 37, 51 parsel sayılı taşınmazların murisleri ...'a ait olduğu halde kadastro çalışmaları sırasında hatalı olarak abisi olan davalı ... adına tespit ve tescil edildiğini ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tesciline, olmadığı takdirde bedellerin tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı; davanın reddini savunmuş, ön inceleme duruşmasında sulh olmak istediğini bildirmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu 1 09... parsel sayılı taşınmazın ayrıca dava konusu edildiğinin (Mahkemenin 2020/41 Esas sayılı dosyası) davacı vekili tarafından bildirildiği gerekçesiyle bu taşınmaz yönünden karar verilmesine yer olmadığına; dava konusu diğer taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; daha sonra açılan Mazıdağı Asliye Hukuk Mahkemesindeki dosyanın eldeki dava ile birleştirilmesi gerekirken, bu husus yerine getirilmeden uyuşmazlığın karara bağlandığı, bu haliyle dava konusu 1 09... parsel sayılı taşınmazın dava tarihinden önce dava dışı kişiye satılması ve tapu malikine usulüne uygun şekilde husumet yöneltilerek dava açılmaması nedeniyle husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de 1 09... parsel sayılı taşınmaz yönünden davacı ve davalılar arasında görülen davanın sonuçlanarak karara bağlandığı, artık bu taşınmaz yönünden yargılama yapılması ve hüküm kurulmasında tarafların hukuki yararı bulunmadığı nazara alındığında netice itibariyle Mahkemece verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu 1 09... parsel sayılı taşınmaz ile ilgili verilen kararın hukuka, kanuna ve usule aykırı olduğunu, anılan taşınmazı devralan ...'i davaya dahil etmek mümkün olmadığından, ... ve ...'i davalı göstererek Mazıdağı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/41 Esas sayılı dosyası üzerinden tapu iptali ve tescil davası açmak zorunda kalındığını, eldeki davada işin esasının incelenmesi gerektiğini, tapu iptali ve tescil yönündeki talebin mümkün olmaması halinde, dava konusu taşınmazların değerlerinin tespit edilerek miras payı oranında davacıya ödenmesine ilişkin terditli talepte bulunulduğunu bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel istemine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; kadastro çalışmaları sonucu Mardin ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan 1 09... parsel sayılı taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davalı ... adına tespit ve tescil edildiği, anılan taşınmazın ifrazı sonucu oluşan 1 09... parsel sayılı taşınmazın 29.06.2018 tarihli satış işlemi nedeniyle dava dışı ... ... adına kayıtlı olduğu, eldeki davanın ise 29.08.2018 tarihinde açıldığı, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda dava konusu 1 09... parsel sayılı taşınmaz yönünden karar verilmesine yer olmadığına; dava konusu diğer taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verildiği, kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararın da davacı vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

Somut olaya gelince; davacı ... tarafından tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde ise taşınmaz bedellerinin tahsili isteği ile kardeşi olan davalı ... aleyhine eldeki davanın açıldığı, dava konusu 1 09... parsel sayılı taşınmazın dava tarihinden önce dava dışı ... ...'e satış suretiyle devredildiği, eldeki davanın ... ...'e yöneltilmediği, Mazıdağı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/41 Esas sayılı dosyasında ise davacı ... tarafından davalılar ... ile ... ... aleyhine 1 09... parsel sayılı taşınmaza ilişkin tapu iptali ve tescil talebiyle açılan davanın reddine karar verildiği, Mazıdağı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/41 Esas, 2021/192 Karar sayılı dava dosyasının eldeki dosya içerisinde bulunmadığı, UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede, Mazıdağı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/41 Esas, 2021/192 Karar sayılı kararının davacı tarafça istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince dilekçenin reddi nedeniyle 03.11.2022 tarihinde kesinleştiğine dair kesinleşme şerhi düzenlendiği anlaşılmakla, eldeki davada tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde terditli olarak bedel isteği de bulunduğu, ne var ki talepler yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılmaksızın karar verildiği açıktır.

Hâl böyle olunca; eldeki davanın tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde ise taşınmaz bedelinin tahsili isteği ile açıldığı gözetilmek suretiyle dava konusu 1 09... parsel sayılı taşınmaz yönünden taleplerin ayrı ayrı değerlendirilmesi, Mazıdağı Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/41 Esas, 2021/192 Karar sayılı dosyasının dosya içerisine alınması ve incelenmesi, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden davacının adli yardım talebi İlk Derece Mahkemesince kabul edilip harç yatırılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.