Karar Detayı

1. Hukuk Dairesi 2024/2791 E. , 2025/6165 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/460 E., 2024/471 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı Hazine vekili; Hazineye ait dava konusu 1019 parsel sayılı taşınmazın, yapılan ihale sonucu dava dışı ... tarafından satın alındığını, ...’in de taşınmazı 31.03.2014 tarihinde davalı ...’e satış suretiyle devrettiğini, söz konusu satış işlemine ilişkin olarak yapılan şikayetler üzerine Maliye Bakanlığı Maliye Uzmanlarınca yapılan araştırma ve inceleme sonucunda, dava konusu taşınmazın satışına ilişkin yapılan ihaleye fesat karıştırıldığı ve taşınmazın Hazinece satışı mümkün olmayan bir taşınmaz olduğunun anlaşıldığını, bu durumda davalı adına oluşan tescilin yolsuz olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı; yapılan ihale ile bir ilgisi olmadığını, dava konusu taşınmazı ...’ten satın aldığını, iyi niyetli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.09.2020 tarihli 2016/812 Esas, 2020/572 Karar sayılı kararı ile; dava konusu taşınmazın satışına ilişkin ihalenin iptaline karar verildiği, yine Mardin 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/666 Esas, 2017/267 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın satışına ilişkin yapılan ihale nedeniyle bir kısım sanıklar hakkında görevi kötüye kullanma suçundan mahkumiyet kararı verildiği, bu durumda dava dışı ... adına oluşan tescilin yolsuz olduğu, davalı ...’in ise ...'in oğlu olup iyi niyetli sayılamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince; davanın yolsuz tescil iddiasına dayalı olarak açıldığı, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği, ne var ki Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin karar vermeye yeterli olmadığı, hükme esas alınan idari yargı ve ceza mahkemesi kararlarının dava konusu parsele ve taraflara ilişkin olmadığı belirtilip dava konusu parsele ilişkin açılmış ihalenin feshine ilişkin dosya bulunup bulunmadığının araştırılması, davacı taraftan bu hususun sorulması, akıbetinin belirlenmesi, açıldığının anlaşılması durumunda bu dosyanın kesinleşip kesinleşmediğinin tespit edilmesi, ihale işleminin iptal edilmemesi halinde yolsuz tescil durumunun söz konusu olmayacağı dikkate alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mardin 1. İdare Mahkemesinin 2014/356 Esas, 2015/708 Karar sayılı kararının dava konusu taşınmaza ilişkin olmadığı, dava konusu taşınmazın ihalesinin feshine ilişkin bir karar bulunmadığı, ihalenin halen geçerli olduğu, bu nedenle herhangi bir yolsuz tescil durumunun söz konusu olmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu parsele ilişkin açılmış ihalenin feshi davası bulunmadığı, Mardin 1. İdare Mahkemesinin 2014/356 Esas sayılı dava dosyasında davaya konu 1019 parsel sayılı taşınmazın dava konusu edilmediği, tescilin hukuki sebebini teşkil eden ihale işleminin iptal edilmediği, sicilin dayanağının halen ayakta olduğu ve ortadan kalkmadığı, bu hali ile yolsuz tescil durumunun ve tapunun iptal edilmesinin söz konusu olmayacağı, eldeki davanın dinlenme olanağının bulunmadığı, bu durumda davalının kazanımının TMK'nın 1023. maddesi kapsamında kalıp kalmadığının araştırılmasına gerek kalmadığı, davanın reddine ve dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değeri esas alınarak davalı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın yolsuz tescil hukuki nedenine dayandığını, böyle bir davada ihale yoluyla yapılan satıştaki hukuksuzluklar ve imar uygulamalarındaki usulsüzlükler karşısında üçüncü kişilerde iyi niyetin aranmayacağını, oluşan kaydın başlangıçtan itibaren yolsuz olduğunu, taşınmazın değeri eksik hesaplandığından vekalet ücretinin de hatalı olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 1019 parsel sayılı 6.0 00... yüz ölçümlü, meyve bahçesi vasıflı taşınmazın, davacı Hazine adına kayıtlı iken 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca, açık teklif usulü ile davalının oğlu olan, dava dışı...'e 23.06.2010 tarihinde 65.100,00 TL bedelle ihale edildiği ve 09.07.2010 tarihinde adına tescil edildiği, ...’in de taşınmazı 31.03.2014 tarihinde satış suretiyle davalıya devrettiği anlaşılmaktadır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin “j” bendi gereğince temyiz eden davacı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,24.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.