Yargıtay yargitay 2024/1864 E. 2025/5803 K.

1. Hukuk Dairesi 2024/1864 E. , 2025/5803 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2195 E., 2024/396 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/168 E., 2022/231 K.

Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davalılar ... vekili ve ... vekili tarafından duruşma istekli, davalılar ... vekili, ... vekili ve Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usuli eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 09.12.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde, temyiz eden davalı ... ve vekili Av. ..., davalı ... vekili Av. ..., temyiz eden davalı ... ve vekili Av. ..., davalı ... vekili Av. ... ile temyiz edilen davacı vekili Av. ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen başka gelen olmadı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı; paydaşı olduğu eski 362 parsel yeni 1 35... parsel sayılı taşınmazın 1/2 payının bir kısmının kardeşi olan davalı ... tarafından satın alınmak istendiğini, yeğeni ...'e 15.09.2015 tarihinde Türkiye'nin ... Başkonsolosluğunca düzenlenen vekaletname ile taşınmazdaki hissesinin yarısının devri için yetki verdiğini, vekil ...’ın taşınmazdaki payının tamamını devrettiğini ancak kendisine temlik yapılmadığını bildirdiğini, taşınmazın ...’ten davalı ...’e ondan da halalarının eşi olan davalı ...’a temlik edildiğini, yurt dışında olmasından yararlanılarak devirlerin yapıldığını, iyiniyetli olmadıklarını, vekaletnamede açıkça payın yarısının devri için yetki verildiğinden Tapu Müdürlüğünün de kusuru ve TMK'nın 1007. maddesi gereği sorumluluğu olduğunu ileri sürerek yolsuz tescil nedeniyle taşınmazın ¼ payının iptali ile adına tesciline, bu kısım için Tapu Müdürlüğünün sorumluluğu bulunduğundan yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin 1/2’sinin doğrudan Tapu Müdürlüğüne yükletilmesine, diğer ¼ payın ise vekalet ilişkisinin kötüye kullanılmış olması ve gerekse satış işleminin şart ve koşulları gerçekleşmemesi nedeniyle tapu kaydının iptali ile adına tesciline, olmazsa gerçek bedelin davalılar ... ve ...'dan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı ...; gayrimenkul alım-satım işi ile uğraştığını, taşınmazı davalı ...’ten satın aldığını, tapuyu incelediğinde sorun olmadığını, sonra taşınmazı sattığını, tarafları tanımadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...; işlemin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...; taşınmazı 1989 yılında akrabaları olan ... ile birlikte satın aldıklarını, ½ payın bedelini kendisinin ödediğini ancak tapu devri sırasında sorun olması üzerine babası ... adına tescil edildiğini, 1999 yılında kredi çektiğini, davacının krediye kefil olduğunu baba ...’a ısrar ederek garanti için taşınmazı adına tescil ettirdiğini, borcun sona ermesi üzerine taşınmazın iadesi için vekalet verildiğini, yatırım amacıyla taşınmazı satmaya karar verip emlakçı olan ...’e devrettiğini, davalı ...’in 3-4 ay müsaade istemesi üzerine Almanya’dan hemen dönemeyeceğinden taşınmazın ...’a devredildiğini, vekaletteki yarı payın ifadesinin taşınmazın yarısı anlamına geldiğini belirterek davanın reddini savunmuş; karşı davasında ise ... adına muvazaalı temlikin yolsuz olması ve ...'e yapılan ilk işlem sebebinin gerçek ve geçerli olması nedeniyle dava konusu taşınmazın kendisine aidiyetinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...; davalı ...’in beyanlarını tekrarla taşınmazın devrinden birkaç gün sonra davacıya haber verdiğini, taşınmazı vermeyi davacının teklif ettiğini, payın tamamının devri için vekalet verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...; tüm aile ve akrabaların taşınmazın ...'e ait olduğunu bildiği için tereddütsüz 3. şahıstan satın aldığını, iyiniyetli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının hissesinin yarısının satılması için vekalet verdiği, ancak sonraki maliklerin vekalet görevinin kötüye kullanıldığı olgusunu bilebilecek durumda olduğunun ispatlanamadığı, TMK'nın 1007. madde koşullarının somut olayda oluşmadığı gerekçesiyle tapu kaydının iptali isteminin reddine, taşınmazın ½ payına isabet eden 3.185.257,06 TL'nin davalılar ... ve ...'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... ve Hazine yönünden davanın reddine, süresinde harcı yatırılmış dava bulunmadığından karşı dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı-karşı davacı ..., davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının vekaletname ile verdiği 1/4 hisse satış yetkisinin üzerinde satış işlemi gerçekleştirildiğinden vekil ...'ın vekalet görevini kötüye kullandığı, devir bedelinin davacıya ödenmediği, davalı savunmasının yazılı delille ispat edilmediği, devirlerin kısa aralıklarla olması, değerlerin düşük gösterilmesi, ...’in emlakçı olması ve taşınmazı akraba olan ...’a devretmesinde iyiniyetli sayılamayacağı, davalı ...'un ise zaten davacı ... davalı ...'in halasının eşi olup aile içindeki tüm ilişkileri bildiği ve hatta taşınmazın davalı ...'e de bedelsiz olarak devrini de bildiği, satışı kararlaştırılan ¼ paya ilişkin bedel ödenmediği, tapuda işlemi yapan memurların da sorumlu oldukları anlaşılmakla yargılama giderleri ve vekalet ücretinden vekaletteki yetkiyi aşan 1/4 hisse bedeli üzerinden sorumlu oldukları, karşı dava yönünden ise eda davası açmak mümkün iken tespit davası açmakta karşı davacı ...'in hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı-karşı davacı ... vekilinin sair esasa ilişkin itirazlarının reddi ile kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)’nun 353/(1).b.2. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 1 35... parsel sayılı tarla vasıflı taşınmazda davalı ... adına kayıtlı 1/4 hissesinin tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, 1.592.628,53 TL tazminatın davalılar ... ve ...'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... davalı ... yönünden tapu iptali ve bedele yönelik davanın reddine, karşı davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiş, 21.03.2024 tarihli tashih şerhi ile hükmün harca ilişkin kısmının İlk Derece Mahkemesince 13.09.20 22... /168 Esas sayılı harç tahsil müzekkeresi ile bu miktar harç vergi dairesine yazıldığından yeniden yazılmasına yer olmadığına şeklinde maddi hatanın düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... temyiz dilekçesinde; davanın terditli açıldığını, asıl talep kabul edildiğinden feri talebe geçilemeyeceğini, tapu iptal-tescil yönünden Hazineye açılan davanın reddine karar verilmesine rağmen aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını, TMK 1007’den dava dilekçesinde bahsedilse dahi sonuç kısımında yer verilmediğini, yolsuz kaydı dava ile düzeltme imkanı varken zarardan söz edilmeyeceğini, Hazinenin sorumluluk hususları tartışılmadan aleyhe hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... duruşma istekli temyiz dilekçesinde; iyiniyetli olduğunu, tanıkların bu yönde beyanı bulunmadığını, iddianın ispat edilmediğini, davacının dahi kötüniyete ilişkin beyanı olmadığını, davacının temlikten haberdar olduğu, vekili hemen azletmediğini, vekaletnamede açıkça ...’e devrin belirtildiğini, bedelin düşük gösterilmesinin tek başına ispata yetmediğini, tüm ailenin taşınmazın ...’e ait olduğunu bildiğini, davacının, yargılama sırasında farklı taleplerde bulunmuş olup esasen bedel istediğini, onu da kendisinden talep edemeyeceğini, yargılama giderlerinin hatalı hesaplandığını, müştereken ve müteselsilen karar verilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... temyiz dilekçesinde; emlak alım-satımı yaptığını, taşınmazı alıp bedelin bir kısmını ödeyemeyince satmak zorunda kaldığını, iyiniyetli olduğunu, kendisine yönelik talep bulunmadığını, hakkındaki davanın reddedildiğini, aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın bozulması veya yargılama giderleri ve vekalet ücretinin düzeltilmesini talep etmiştir.

Davalı ... temyiz dilekçesinde; tanıklarının dinlenmediğini, sözlü yargılamanın tebliğ edilmediğini, zararlandırma kastı bulunmadığını, tapuyu yanıltacak işlem yapmadığını, davacının iddiasını ispat edemediğini, taşınmazın babasına ait olduğunu, davacının iradesine uygun işlem yapıldığını, tazminat talep edemeyeceğini, taşınmazın yarısına ilişkin vekalet verildiğini, taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak sadece Tapu Müdürlüğünden yargılama gideri talep edilmesine rağmen aleyhlerine hükmedilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... duruşma istekli temyiz dilekçesinde; dava konusu payın asıl maliki olduğunu davalı ...’e ilişkin değerlendirmenin hatalı olduğunu, ispat yükü davacıda olup yazılı delil aranmasının hatalı olduğunu, inançlı temlik değil vekalet görevinin kötüye kullanılmasının söz konusu olduğunu tanık dinlenebileceğini, karşı davanın dinlenmemesinin hatalı olduğunu, davacının taşınmazı babasından bedelsiz aldığını, tanıklarla bunun ispat edildiğini, taşınmazı aldıktan sonra 3. kişiye sattığından ...’a karşı eda davası açılmayacağını, davalı ... yönünden dava reddedildiğinden tapu iptali ve tescil kararı verilemeyeceğini, Tapu Müdürlüğünün sorumlu olduğu kabul edilip yalnızca yargılama giderlerinden sorumlu tutulduğunu, talep olmamasına rağmen aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, yolsuz tescil hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil ile vekalet görevinin kötüye kullanılması hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa bedel istemine; karşı dava ise tespit istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden; eski 362 parsel sayılı 26.5 00... miktarlı tarla nitelikli taşınmaz ... adına kayıtlı iken 02.02.1989 tarihli satış ile dava dışı ... ve ... tarafından eşit payla satın alındığı, ...’ün adına kayıtlı ½ payı 23.10.2003 tarihinde oğlu davacı ...’e temlik ettiği, taşınmazın 07.06.2013 tarihli yenileme işlemi ile 1 35... parsel sayılı 26.549, 34... miktarlı tarla olduğu, davacı tarafından ... Başkonsolosluğunun 15.09.20 15... nolu vekaletnamesi ile 01.01.2016 tarihine kadar süreli 362 parsel sayılı taşınmazdaki "...bana ait hissenin yarısını...” ...’e istediği bedel ve şartlarda satışı, satış bedelini almaya davalı ...'ün oğlu davalı ...'ün vekil tayin edildiği, vekilin taşınmazdaki davacı adına kayıtlı ½ payın tamamını 18.09.2015 tarihinde 21.000,00 TL bedelle babası ...’e temlik ettiği, onun da adına kayıtlı payı 13.10.2015 tarihinde 22.000,00 TL bedelle ...’na devrettiği, bilahare payın 26.10.2015 tarihinde 22.500,00 TL bedelle davacı ... davalı ...’in halasının eşi olan ...’a devredildiği anlaşılmaktadır.

Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup özellikle davacı tarafından taşınmazdaki payının yarısının (taşınmazın ¼ payının) devrine ilişkin vekaletname verildiği, vekaletnamede verilen yetkinin dışında kalan ¼ pay yönünden devrin yolsuz tescil niteliği taşıdığı, Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinde de belirtildiği üzere davalı ... ve ...’in iyiniyetli olmayıp TMK'nın 1023. madde koruyuculuğundan yararlanamayacağı, hüküm kısmında davalı ... yönünden tapu iptali ve bedele ilişkin davanın reddine şeklindeki kısmın ise vekalet görevinin kötüye kullanılmasına ilişkin ¼ paya dair olduğu, zaten diğer yolsuz tescile ilişkin ¼ pay yönünden davanın kabulü ile tapu iptali ve tescile karar verildiği gözetildiğinde; davalı ... ve davalı-karşı davacı ... vekillerinin tüm, davalı ... ve davalı ...’un aşağıdaki bent dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.

Davalı ... vekili ile davalı ...’in vekalet ücreti, davalı ...’un yargılama giderlerine ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

Somut olayda; dava konusu taşınmazın ¼ payının dava tarihi itibariyle keşfen saptanan değeri 1.592.628,53 TL olup yolsuz tescil iddiasına ilişkin davalı ...’un harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden ve davalı ...’in harç ve vekalet ücretinden bu değer üzerinden sorumlu olması gerektiği, kalan ¼ paya ilişkin davalı ... ve ... aleyhine bedele hükmedildiğinden davalı ... ve ...’in sorumlu tutulamayacağı, ayrıca bu pay yönünden tapu iptali ve tescil kararı verildiğinden, davacının payını aldığı ve TMK’nın 1007. maddesi şartları oluşmadığından tazminat talebinde bulunulamayacağından Hazinenin sorumluluğuna gidilemeyeceği, bu sebeple aleyhine yargılama giderlerine de hükmedilemeyeceği açıktır.

Öte yandan, harç kamu düzeninden olup re'sen inceleme yapıldığından, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesince harç tahsil müzekkeresi yazıldığından 21.03.2024 tarihli tashih şerhi ile hükümde harca ilişkin kısmın sehven yazıldığı belirtilerek yeniden yazılmasına yer olmadığına şeklinde düzeltme yapıldığı, ancak İlk Derece Mahkemesi hükmünde taşınmazın ½ payı üzerinden hesap edilen karar ve ilam harcının yalnızca davalılar ... ve ...’dan tahsiline karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesi kararı gereğince taşınmazın ¼ payı yönünden diğer davalıların da sorumlu olması gerektiği açıktır.

Ne var ki, bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... ve davalı-karşı davacı ... vekillerinin temyiz itirazlarının reddine,

Davalı ... vekili ile davalılar ... ve ... vekillerinin değinilen yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile; Bölge Adliye Mahkemesi kararının 21.03.2024 tarihli tashih şerhinin kaldırılmasına, hüküm fıkrasının “-Harçlar yasası gereği iptaline karar verilen 1/4 hisse değeri ve hükmedilen tazminat toplamı üzerinden alınması gerekli 217.584,91 TL harçtan, peşin harç ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 54.396,22-TL'nin mahsubu ile bakiye 163.189,00 TL karar ve ilam harcının davalılar ..., ..., ... ve ...'den alınarak Hazineye irat kaydına,

-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 297.262,85 TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ... ve ... ve Hazine ve Maliye Bakanlığından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (Hazinenin müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun 199.410,28 ‬TL ile sınırlı olması kaydıyla)

-Davacı/karşı davalı tarafça yapılan 54.396,22 TL yargılama harcının davalılar ..., ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

- Davacı-karşı davalı tarafça yapılan 3.598,68‬ TL yargılama giderinden 1/2'sinin Hazineden bakiyenin davalılar ..., ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine” kısmının hükümden çıkarılmasına, yerine;

“Tahsilde tekerrüre sebep olmamak kaydıyla, Harçlar Kanunu gereği iptaline karar verilen 1/4 hisse değeri ve hükmedilen tazminat toplamı üzerinden alınması gerekli 217.584,91 TL harçtan, peşin harç ve tamamlama harcı olarak alınan toplam 54.396,22 TL'nin mahsubu ile bakiye 163.189,00 TL karar ve ilam harcının davalılar ..., ..., ... ve ...'den (davalı ... ve ...’nun sorumluluğu 81.594,50 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) alınarak Hazineye irat kaydına,

-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 297.262,85 TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ... ve ...’den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine (davalı ... ve ...’un sorumluluğunun 199.410,28 TL ile sınırlı olması kaydıyla),

-Davacı/karşı davalı tarafça yapılan 54.396,22 TL yargılama harcının davalılar ..., ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine (davalı ...’un sorumluluğunun 27.198,11TL ile sınırlı olması kaydıyla),

-Davacı-karşı davalı tarafça yapılan 3.598,68‬ TL yargılama giderinin davalılar ..., ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine(davalı ...’un sorumluluğunun 1.799,34 TL ile sınırlı olması kaydıyla)” cümlelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan harçların istek halinde temyiz edenlere verilmesine,

Temyiz eden davalı ... harçtan muaf bulunduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davacı vekili için 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılar ... ve ...’ten alınmasına,

04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmaya katılım ve haklılık durumuna göre temyiz eden davalı ... vekili ve davalı ... vekili için 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınmasına,

04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca karşı dava yönünden gelen temyiz edilen davacı-karşı davalı vekili için 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı-karşı davacı ...’ten alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,09.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.