Karar Detayı

1. Ceza Dairesi 2024/7149 E. , 2025/9285 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2024/579 değişik iş
İNCELEME KONUSU KARAR : İtirazın reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan Çorum L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü bulunan ...'ın, aynı suçtan cezaevinde bulunan eşi ve müşterek çocukları ile birlikte görüş hakkı verilmesine ilişkin talebinin reddine ilişkin anılan kurum İdare ve Gözlem Kurulunun 16.01.2024 tarihli ve 2024/824 sayılı kararına yönelik itirazının kısmen kabulü ile hükümlü talebinin, yaşı küçük çocuğu bulunan hükümlüler yönünden iptaline dair Çorum İnfaz Hâkimliğinin 30.01.2024 tarihli ve 2024/435 Esas, 2024/549 Karar sayılı kararına karşı infaz savcısı tarafından yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Çorum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 02.07.2024 tarihli ve 2024/579 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 19.09.2024 tarihli ve 94660652-105-19-22551-2024-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.10.2024 tarihli ve 2024/99858 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.10.2024 tarihli ve 2024/99858 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"Dosya kapsamına göre, hükümlünün, eşinin de cezaevinde bulunduğunu, müşterek 2 çocuklarının olduğunu belirterek, eşi ve müşterek çocukları ile birlikte görüş hakkı verilmesi talebinde bulunduğu, bu talebinin mevzuatta aile görüşünün düzenlenmediğinden bahisle reddine ilişkin İdare ve Gözlem Kurulunun 16.01.2024 tarihli ve 2024/824 sayılı kararına yönelik itirazının, Çorum İnfaz Hâkimliğinin 30.01.2024 tarihli kararı ile kısmen kabulüne ve Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin 18/6. maddesi, "Yanında çocuğu bulunan kadın hükümlü ve tutukluların talepleri halinde eş, altsoy ve üstsoyları ile yapacakları kapalı ziyaretler idare ve gözlem kurulu kararı ile açık görüş şeklinde yaptırılabilir. Bu amaçla kurum imkânları ölçüsünde müstakil odalar oluşturulabilir." hükmünün yer aldığı, Yönetmelikte yalnızca çocuğu yanında olan kadın hükümlülerle ilgili bir düzenleme yapıldığı, karı ve kocanın aynı anda hükümlü veya tutuklu olması halinde birbirleriyle görüş yaptıkları sırada çocuklarla da bir arada görüşme yapıp yapamayacakları konusunda bir düzenleme bulunmadığı ancak yalnızca yaşı küçük çocuğu bulunan hükümlülere özgü olarak uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasında kanun ve yönetmelik hükümleriyle yaşı küçük çocukların yüksek yararının birlikte göz önüne alınması gerektiği, her ikisi de ceza infaz kurumunda bulunan eşlerin yaşı küçük çocuklarının bulunması halinde eşlerin birbirleri ile görüşme yaptığı sırada yaşı küçük çocuklarının da bu görüşmede bulunmalarını engelleyen açık bir düzenleme olmadığı, kendisi cezaevinde bulunan hükümlünün yine cezaevinde bulunan eşiyle yapacağı görüş sırasında yaşı küçük çocuğunun da bulunmasının, çocuğun üstün yararı gereğince kabul edilmesi gerektiği gerekçesiyle hükümlünün şikayetinin kısmen kabulüne, Çorum L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 16.01.2024 tarih ve 2024/824 sayılı kararının "yalnızca yaşı küçük çocuğu bulunan hükümlüler yönünden" iptaline karar verilmiş ise de,
Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin ziyaret edebilecek kişiler başlıklı 9. maddesinde, "Hükümlü ve tutuklular; eşi, anne, babası, büyükanne ve büyükbabası, çocuğu, torunu, kardeşi, gelini, damadı, kayınbiraderi, baldızı, yengesi, eniştesi, görümcesi, kayınvalidesi, kayınpederi, kayınvalidesinin annesi ve babası, kayınpederinin anne ve babası, eşinin başkasından olma çocuğu, büyükanne ve büyük babasının anne ve babaları, torun çocuğu, kardeş çocuğu, eşi, amcası, halası, dayısı, teyzesi ve bunların eşleri ile vasisi ve kayyımıyla görüşebilir.

(Değişik 3. fıkra: 05.12.2018 - 30616 s. R.G. Yön./1. Md.) Aynı ceza infaz kurumu ya da birden fazla ceza infaz kurumunun bir arada bulunduğu yerleşkedeki farklı kurumlarda barındırılmakta olan hükümlü veya tutuklular, birinci fıkrada sayılan kişilerden olmaları şartıyla bu Yönetmelik hükümleri kapsamında Cumhuriyet başsavcılığının yazılı emri ile birbirleriyle görüşebilir.
Birinci ve ikinci fıkrada gösterilen ziyaretçilerin, belirlenen ziyaret günü ve saatleri dışındaki ziyaretleri ile birinci ve ikinci fıkrada sayılanlar dışında kalan kişilerin ziyaretlerine, makul sebep bulunması halinde Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yazılı olarak izin verilebilir. Bu hüküm, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlüler hakkında uygulanmaz.
(Ek 5. fıkra: 13.01.2018 - 30300 s. R.G. Yön./1. md.) Çocuk hükümlü ve tutukluların üç kişilik liste kapsamındaki kişiler tarafından ziyaret edilebilmeleri için çocuğun anne ve babasının veya yasal temsilcisinin rızası aranır.

(Ek 6. fıkra: 13.01.2018 - 30300 s. R.G. Yön./1. md.) Ziyaretçinin ergin olmaması halinde ziyaretçi çocuğun da anne ve babasının veya yasal temsilcisinin rızası aranır." şeklindeki,
Yönetmeliğin 18/2. maddesinde, "... Belirtilen gün ve saatler dışında görüş yaptırılmaz, bir defa görüş yapan hükümlü ve tutuklular ile ziyaretçilere aynı görüşle ilgili olarak ikinci defa izin verilmez."
18/5,6. maddesinde, (Değişik 5. fıkra: 14.09.2021 - 31598 s. R.G. Yön./8. md.) "Çocuk kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü ve tutuklu çocuklar ile açık ceza infaz kurumları ve çocuk eğitimevlerinde kalan hükümlüler görüşlerini her zaman açık görüş şeklinde yapar.
(Ek 6. fıkra: 14.09.2021 - 31598 s. R.G. Yön./8. md.) Yanında çocuğu bulunan kadın hükümlü ve tutukluların talepleri halinde eş, altsoy ve üstsoyları ile yapacakları kapalı ziyaretler idare ve gözlem kurulu kararı ile açık görüş şeklinde yaptırılabilir. Bu amaçla kurum imkânları ölçüsünde müstakil odalar oluşturulabilir." şeklindeki düzenlemelerin yer aldığı,
Bu kapsamda aile görüşü şeklinde hükümlü eşler ile çocukların bir arada görüştürülmesi gibi bir usulün mevzuatta düzenlenmediği, Yönetmeliğin 9/3. maddesinde aynı kurumda kalan hükümlülerin birbirleri ile görüşlerinin düzenlendiği, 18/2. maddesi, "Belirtilen gün ve saatler dışında görüş yaptırılmaz, bir defa görüş yapan hükümlü ve tutuklular ile ziyaretçilere aynı görüşle ilgili olarak ikinci defa izin verilmez." hükmü uyarınca da ceza infaz kurumunda bulunan eşlerin birbirleri ile görüşme ya da dışarıdan gelen kişilerle görüşme şeklinde iki seçeneği olduğu, birini seçmesi halinde 18/2. madde gereği görüş hakkının tamamlanacağının anlaşıldığı,
Yine Hükümlü ve Tutukluların Ödüllendirilmesine Dair Yönetmelik incelendiğinde ise, Yönetmeliğin 7/2. madddesi, (Değişik fıkra: 14.09.2021 - 31598 s. R.G. Yön./1. md.) "Çocuk hükümlü ve tutuklulara, yukarıda sayılanlarla birlikte aşağıda sayılan ödüller de verilebilir;
a) Çocuk hükümlülere, ana veya babasıyla veya vasisiyle ya da ana veya babasıyla birlikte kardeşiyle kurum ya da eklentilerinde ceza infaz kurumu personelinin yakın nezareti olmaksızın aile görüşmesi yaptırılabilir." şeklindeki,
17. maddesi, "Çocuk hükümlü ve tutuklulara, en geç ayda bir kez olmak üzere, üç saatten yirmi dört saate kadar ana veya babasıyla veya vasisi ile ya da ana veya babasıyla birlikte kardeşiyle kurum ya da eklentilerinde kurumun bu tür ziyaretler için ayrılan bölümünde ve personelin yakın nezareti olmaksızın aile görüşmesi ödülü verilebilir.
(2) Aile görüşmesinin süresi, çocuk hükümlü ve tutuklunun işlediği suçun türü, koşullu salıverilme tarihi, kişisel özellikleri ve ihtiyaçları, bedensel ve psikolojik yapısı ile eğitim durumu dikkate alınarak belirlenir.
(3) Aile görüşmesi, dini ve milli bayramlar ile Bakanlık tarafından açık görüşme izni verilen özel günlerde de yaptırılabilir.
(4) Bu Yönetmeliğin 12... ncı maddelerinde düzenlenen ve aile görüşmesi ile uzlaşır nitelikte olan hükümleri, çocuk hükümlü ve tutuklular bakımından da uygulanır." şeklindeki düzenlemeler uyarınca, hükümlü ve tutuklu çocuklar için aile görüşünün düzenlendiği, dolayısıyla kanun koyucunun yetişkin hükümlü ve tutuklular için aile görüşünün bilinçli bir şekilde düzenlemediğinin kabul edileceği, mevzuatta dayanağı olmayan ziyaret ve görüş usulünün uygulanmasının mümkün olmadığı cihetle, talebin kısmen kabulü yönündeki Çorum İnfaz Hâkimliğinin 30.01.2024 tarihli kararına yönelik itirazın kabulü yerine merciince reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları;
(1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.
(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir.
(3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.

2. Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin "Ziyaret edebilecek kişiler" başlıklı 9 ncu maddesinin (1), (3) ve (4) üncü fıkraları;
Hükümlü ve tutuklular; eşi, anne, babası, büyükanne ve büyükbabası, çocuğu, torunu, kardeşi, gelini, damadı, kayınbiraderi, baldızı, yengesi, eniştesi, görümcesi, kayınvalidesi, kayınpederi, kayınvalidesinin annesi ve babası, kayınpederinin anne ve babası, eşinin başkasından olma çocuğu, büyükanne ve büyük babasının anne ve babaları, torun çocuğu, kardeş çocuğu, eşi, amcası, halası, dayısı, teyzesi ve bunların eşleri ile vasisi ve kayyımıyla görüşebilir.
....
(Değişik fıkra: RG-5/12/2018-30616) Aynı ceza infaz kurumu ya da birden fazla ceza infaz kurumunun bir arada bulunduğu yerleşkedeki farklı kurumlarda barındırılmakta olan hükümlü veya tutuklular, birinci fıkrada sayılan kişilerden olmaları şartıyla bu Yönetmelik hükümleri kapsamında Cumhuriyet başsavcılığının yazılı emri ile birbirleriyle görüşebilir.
Birinci ve ikinci fıkrada gösterilen ziyaretçilerin, belirlenen ziyaret günü ve saatleri dışındaki ziyaretleri ile birinci ve ikinci fıkrada sayılanlar dışında kalan kişilerin ziyaretlerine, makul sebep bulunması halinde Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yazılı olarak izin verilebilir. Bu hüküm, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlüler hakkında uygulanmaz.

3. Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin "Ziyaret gün ve saatleri" başlıklı 10 uncu maddesinin (1) inci fıkrası;
Ziyaret günleri ve saatleri ile bir hükümlü ve tutuklunun görüşebileceği ziyaretçi sayısı, kurumun fiziki yapısı ve kapasitesi dikkate alınarak, kurumca belirlenir.

4.Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin "Açık görüşe ilişkin diğer konular" başlıklı 18 inci maddesinin (2) ve (6) ncı fıkraları;
Belirtilen gün ve saatler dışında görüş yaptırılmaz, bir defa görüş yapan hükümlü ve tutuklular ile ziyaretçilere aynı görüşle ilgili olarak ikinci defa izin verilmez.
....
(Ek fıkra:RG-14/9/2021-31598) Yanında çocuğu bulunan kadın hükümlü ve tutukluların talepleri halinde eş, altsoy ve üstsoyları ile yapacakları kapalı ziyaretler idare ve gözlem kurulu kararı ile açık görüş şeklinde yaptırılabilir. Bu amaçla kurum imkânları ölçüsünde müstakil odalar oluşturulabilir.
Şeklinde düzenlenmiştir.

5. Aynı ceza infaz kurumunda bulunan ve eş olan hükümlü ve tutukluların birbirleri ile görüş yapmalarının, Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemeye göre, Cumhuriyet Başsavcılığının yazılı izin vermesine bağlı olduğu, aynı yönetmeliğin 9. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, Cumhuriyet Başsavcılığının, hükümlü ve tutuklular ile görüşme hakkına sahip olan akrabalarının, hükümlü ve tutukluların ceza infaz kurumuna verdikleri görüş listesinde yer alan ziyaretçilerinin belirlenen ziyaret günü ve saatleri dışındaki ziyaretleri ile yönetmelikte yer alan ve sınırlı olarak sayılan kişilerden olmayan üçüncü kişilerin, hükümlü yada tutuklular ile görüşmeyi istediklerinde ziyaretlerine makul sebep bulunması halinde yazılı izin verme yetkisi bulunduğu, aynı yönetmeliğin 18. maddesinin altıncı fıkrasına göre, yanında çocuğu bulunan kadın hükümlü ve tutukluların talepleri halinde eşi ile yapacakları kapalı ziyaretlerin idare ve gözlem kurulu kararı ile açık görüş şeklinde yaptırılmasının, bu amaçla kurum imkanları ölçüsünde müstakil odalar oluşturulmasının mümkün olduğu anlaşılmakla, kadın hükümlü ve tutukluların yanında çocuğu varsa, yanında olmasa bile yaşı küçük çocuğu varsa eşi ile yapmayı istediği görüş sırasında çocuğununda yanında bulunmasını istediği takdirde, Cumhuriyet Başsavcılığınca, Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları ile aynı yönetmeliğin 18. maddesinin altıncı fıkrası gereğince hükümlü yada tutuklunun talebi konusunda bir değerlendirme yapılmak suretiyle olumlu yada olumsuz bir karar verilmesinin mümkün olduğu, görüşme izninin Cumhuriyet Başsavcılığınca verilmesi durumunda, Ceza İnfaz Kurumu İdaresinin Cumhuriyet Başsavcılığının verdiği yazılı görüşme izni gereğince, Yönetmeliğin 9. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca değerlendirme yaparak, görüşün açık mı yada kapalı olarak mı yapılması gerektiği konusunda karar alıp, işlem yapması gerektiğinin mevcut yasal düzenlemelere göre kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

6. Somut olay açısından hükümlünün aynı ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunan eşi ile görüş yaptığı sırada 5 ve 7 yaşlarında olan çocuklarınında yanlarında bulunmasına ilişkin talebinin, Hükümlü ve Tutukluların Ziyaret Edilmeleri Hakkında Yönetmeliğin 9. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında yer alan mevcut yasal düzenleme gereğince Cumhuriyet Başsavcılığınca değerlendirilmesi gerektiği, Ceza İnfaz Kurumu İdaresinin aynı ceza infaz kurumunda bulunan ve eş olan hükümlü olan eşlerin birbirleriyle görüş yapmaları ve kendilerini ziyaret etme hakkına sahip olan küçük çocuklarının kendileri için belirlenen gün ve saat dışında hükümlü olan anne ve babası ile görüş talebi konusunda doğrudan karar alma ve uygulama yetkisi bulunmadığı dikkate alınarak, şikayetin bu nedenle kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kabulüne ilişkin İnfaz hakimliği kararına karşı yapılan itirazın kabulü yerine reddine dair itiraz merciince verilen karar Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi açıklanan bu nedenle yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Çorum 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 02.07.2024 tarihli ve 2024/579 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,19.12.2025 tarihinde karar verildi.