Yargıtay yargitay 2024/5431 E. 2025/8656 K.

1. Ceza Dairesi 2024/5431 E. , 2025/8656 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İnfaz Hakimliği
SAYISI : 2023/6445 (E), 2023/6452 (K)
İNCELEME KONUSU KARAR : Denetimli Serbestlik Tedbiri Uygulanmasına dair
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Hükümlünün veya tutuklunun kaçması suçundan Gölpazarı Asliye Ceza Mahkemesinin 13.02.2018 tarihli ve 2017/33 Esas, 2018/105 Karar sayılı kararı ile 5 ay hapis cezasına hükümlü ...'ın, bu cezasının infazı sırasında, hükümlünün kalan cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına ilişkin Bilecik İnfaz Hâkimliğinin 13.06.2018 tarihli ve 2018/1450 Esas, 2018/1450 Karar sayılı kararını müteakip, hükümlünün denetimli serbestlik yükümlülüklerini ihlal etmesi sebebiyle Bilecik İnfaz Hâkimliğinin 13.06.2018 tarihli kararının kaldırılmasına, hükümlünün ihlal tarihi olan 25.06.2018 tarihinden itibaren şartla tahliye tarihi olan 20.09.2018 tarihine kadarki sürenin infazı için kapalı ceza infaz kurumuna gönderilmesine, hükümlünün denetimli serbestlikten yararlandırılarak tahliye edildiği 13.06.2018 tarihi ile ihlalde bulunduğu 25.06.2018 tarihine kadar denetimde geçen sürelerin cezasından mahsubuna dair İstanbul Anadolu 1. İnfaz Hakimliğinin 17.08.2018 tarihli ve 2018/4934 Esas, 2018/4936 Karar sayılı kararını takiben,
hükümlü hakkında henüz şartla tahliye kararı verilmeden, hükümlünün veya tutuklunun kaçması suçunun yanı sıra, nitelikli yağma, nitelikli hırsızlık, hırsızlık ve kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçlarından da kesinleşen yeni ilamlar gelmesi nedeniyle anılan suçlardan İstanbul Anadolu 2. İnfaz Hakimliğinin 21.05.2021 tarihli ve 2021/7911 Esas, 2021/7727 Karar sayılı içtima kararı ile 15... ay hapis cezası olarak cezasının infazına karar verilmesini takiben, anılan cezasının infazı sırasında, kalan cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına ilişkin İstanbul Anadolu 1. İnfaz Hâkimliğinin 05.07.2023 tarihli ve 2023/6445 Esas, 2023/6452 Karar sayılı kararı sonrasında, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 13.10.2023 tarihli ve 2019/1-2328 sayılı yazısı ile hükümlünün evvelce denetimli serbestlik yükümlülüğünü ihlal etmesi nedeniyle hakkında yeniden denetimli serbestlik uygulanamayacağından bahisle yeniden değerlendirme yapılmasına yönelik talebin reddine dair İstanbul Anadolu 1. İnfaz Hakimliğinin 19.10.2023 tarihli ve 2023/6445 Esas, 2023/6452 Karar sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, 14.05.2024 tarihli ve 94660652-105-34-27340-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.07.2024 tarihli ve 2024/60035 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 16.07.2024 tarihli ve 2024/60035 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 18.09.2007 tarihli ve 2007/1-214-181 sayılı kararında belirtildiği üzere infaza ilişkin lehe oluşan hataların kazanılmış hakka konu olmayacağı gözetilerek yapılan incelemede;
Dosya kapsamına göre, hükümlünün Gölpazarı Asliye Ceza Mahkemesinin 13.02.2018 tarihli ve 2017/33 Esas, 2018/105 Karar sayılı kararı ile verilen 5 ay hapis cezasının infazı için ilk kez ceza infaz kurumuna 12.06.2018 tarihinde alındığı, bu cezanın infazı sırasında Bilecik İnfaz Hâkimliğinin 13.06.2018 tarihli kararı ile hükümlünün kalan cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına karar verildiği, akabinde hükümlünün denetimli serbestlik yükümlülüklerini ihlal etmesi sebebiyle İstanbul Anadolu 1. İnfaz Hakimliğinin 17.08.2018 tarihli kararı ile Bilecik İnfaz Hâkimliğinin 13.06.2018 tarihli kararının kaldırılmasına karar verildiği,
Bununla birlikte, hükümlü henüz şartla tahliye edilmeden, hükümlünün sonradan kesinleşen cezaları olması sebebiyle İstanbul Anadolu 2. İnfaz Hakimliğinin 21.05.2021 tarihli içtima kararına göre 15... ay hapis cezası olarak hükümlünün cezasının infazına devam olunduğu, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 26.05.2021 tarihli ve 2019/1-2328 sayılı müddetnameye göre hakederek tahliye tarihinin 04.12.2034 ve şartla tahliye tarihinin ise 24.06.2026 olarak belirlendiği,
Bu kez, hükümlünün anılan cezasının infazı sırasında 04.07.2023 tarihli dilekçesiyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanmak istediğini bildirmesi üzerine, İstanbul Anadolu 1. İnfaz Hâkimliğinin 05.07.2023 tarihli kararı ile kalan cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına karar verildiği,Akabinde, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından hükümlünün evvelce denetimli serbestlik yükümlülüğünü ihlal etmesi nedeniyle hakkında yeniden denetimli serbestlik uygulanamayacağından bahisle yeniden değerlendirme yapılmasına yönelik talepte bulunulduğu, her ne kadar İstanbul Anadolu 1. İnfaz Hakimliğinin 19.10.2023 tarihli ek kararı ile denetimli serbestlikle ilgili yasal şartların oluştuğundan bahisle hükümlü hakkında evvelce verilen denetimli serbestlik tedbiri kararının devam etmesi gerektiği gerekçesiyle talebin reddine karar verildiği anlaşılmış ise de,
Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 27.05.2021 tarihli ve 2020/5110 Esas, 2021/9269 Karar sayılı ilamında yer alan, "Kanunda hükümlünün denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden sadece bir kez yararlanabileceğine, bu infaz usulünden yararlanan hükümlünün bir daha bu infaz usulünden yararlanamayacağına dair kısıtlayıcı bir hüküm bulunmadığından, hükümlü daha önce denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasını infaz etse ve bu infaz usulü için kanunda öngörülen azami sürenin tamamını kullansa dahi infaza konu cezasından dolayı koşullu salıverildikten sonra infaza verilen başka ceza ya da cezalarının infazı için tekrar Ceza İnfaz Kurumuna alındığında, bu ceza ya da cezaları yönünden Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 105/A maddesi uyarınca koşulları oluştuğu takdirde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanması mümkündür." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,
Koşullu salıverilme tarihinden önce kesinleşip gelen cezalar yönünden öncelikle toplama kararı alınması ve yeni belirlenecek koşullu salıverilme tarihine göre 5275 sayılı Kanun'un 105/A maddesinin uygulanma koşullarının değerlendirilmesi gerekmekte ise de, anılan Yargıtay ilamında daha önce denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasını infaz eden hükümlünün bu infaz usulü için kanunda öngörülen azami sürenin tamamını kullansa dahi infaza konu cezasından dolayı koşullu salıverildikten sonra infaza verilen başka ceza ya da cezalarının infazı için tekrar Ceza İnfaz Kurumuna alındığında, bu ceza ya da cezaları yönünden 5237 sayılı Kanun'un 105/A maddesi uyarınca koşulları oluştuğu takdirde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği hususuna yer verildiği; somut olayımızda ise koşullu salıverilme tarihinden önce işlenmiş ve kesinleştirme işlemi yapılmış suçların bulunduğu ve bu suçların da birlikte içtima edilerek infaz edilmesinde yasal zorunluluk bulunduğu, bu halde denetimli serbestlik yükümlüğünü ihlal eden hükümlü hakkında yeniden denetimli serbestlik tedbiri uygulanamayacağı gözetilmeden, anılan nedenlerle hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanma talebinin reddi ile İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan talebin ise kabulü yerine, yazılı şekilde kararlar verilmesinde isabet görülmemiştir."Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1.5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" başlıklı 105/A maddesinin (1) ve (2) nci fıkraları;
(1) (Değişik:14/4/2020-7242/46 md.) Hükümlülerin dış dünyaya uyumlarını sağlamak, aileleriyle bağlarını sürdürmelerini ve güçlendirmelerini temin etmek amacıyla, açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlülerin talebi hâlinde, cezalarının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına, ceza infaz kurumu idaresince hazırlanan değerlendirme raporu dikkate alınarak, hükmün infazına ilişkin işlemleri yapan Cumhuriyet başsavcılığının bulunduğu yer infaz hâkimi tarafından karar verilebilir. (Ek cümle:4/6/2025-7550/13 md.) Hükümlünün bu infaz usulünden yararlanabilmesi için beş günden az olmamak üzere koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini ceza infaz kurumunda geçirmiş olması gerekir.
(2) (Değişik:14/4/2020-7242/46 md.) Açık ceza infaz kurumuna ayrılma şartları oluşmasına karşın, iradesi dışındaki bir nedenle açık ceza infaz kurumuna ayrılamayan veya bu nedenle kapalı ceza infaz kurumuna geri gönderilen iyi hâlli hükümlüler, diğer şartları da taşımaları hâlinde, birinci fıkrada düzenlenen infaz usulünden yararlanabilirler.

2. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un geçici 6 ncı maddesinin (1) ve (3) ncü fıkraları;
Geçici Madde 6 – (Ek: 15/8/2016-KHK-671/32 md.; Değiştirilerek kabul: 9/11/2016-6757/28 md.) (Değişik:14/4/2020-7242/52 md.)
(1) 30/3/2020 tarihine kadar işlenen suçlar bakımından; 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun kasten öldürme suçları (madde 81, 82... ), üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı işlenen kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçları, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçu (madde 87, fıkra iki, bent d), işkence suçu (madde 94... ), eziyet suçu (madde 96), cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar (madde 102, 103, 1 04... ), özel hayata ve hayatın gizli alanına karşı suçlar (madde 132, 133, 134, 135, 136, 1 37... ), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu (madde 188) ve İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar hariç olmak üzere, 105/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan “bir yıl”lık süre, “üç yıl” olarak uygulanır.
...
(3) Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, iyi hâlli olmak koşuluyla kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlüler hakkında da uygulanır.
Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 15.04.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunun 52 nci maddesi ile 5275 sayılı Kanunun Geçici 6 ncı maddesinde yapılan değişikliğe göre, 30.03.2020 tarihinden önce işlenen ve istisna olmayan suçlar açısından denetimli serbestlikten faydalanılabilecek süre 3 yıla çıkartılmıştır.

4. 5275 sayılı Kanun'un 99 ncu maddesinde yer alan, "Bir kişi hakkında hükmolunan her bir ceza diğerinden bağımsızdır, varlıklarını ayrı ayrı korurlar. Ancak, bir kişi hakkında başka başka kesinleşmiş hükümler bulunur ise, 107 nci maddenin uygulanabilmesi yönünden mahkemeden bir toplama kararı istenir." şeklindeki yasal düzenleme ile 5275 sayılı Kanun'un 107 nci maddesinde yer alan cezaların toplanması müessesesinin şartlı tahliye süresinin hesaplanmasına yönelik olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

5. Kanunda hükümlünün denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden sadece bir kez yararlanabileceğine, bu infaz usulünden yararlanan hükümlünün bir daha bu infaz usulünden yararlanamayacağına dair kısıtlayıcı bir hüküm bulunmadığından, hükümlü daha önce denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezasını infaz etse ve bu infaz usulü için kanunda öngörülen azami sürenin tamamını kullansa dahi infaza konu cezasından dolayı şartla tahliyesine karar verildikten sonra infaza verilen başka ceza ya da cezalarının infazı için tekrar Ceza İnfaz Kurumuna alındığında, bu ceza ya da cezaları yönünden Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 105/A maddesi uyarınca koşulları oluştuğu takdirde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanması mümkündür.

6. Şartla tahliye tarihinden önce kesinleşip gelen cezaları yönünden ise öncelikle toplama kararı alınması ve yeni belirlenecek şartla tahliye tarihine göre 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 105/A maddesinin uygulanma koşullarının değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu durumda daha önce denetimli serbestlik tedbirinden faydalanan hükümlünün denetimli serbestlikten yararlandığı süre dikkate alınmak suretiyle denetimli serbestlikten yararlanabileceği kalan süre belirlenmelidir.

7. Somut olayda, hükümlü hakkında hükümlü veya tutuklunun kaçması suçundan verilen ve kesinleşen 5 ay hapis cezasının infazı sırasında, İnfaz hakimliğinin 13.06.2018 tarihli kararı ile şartla tahliye tarihine kadar olan cezasının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına karar verildiği, ancak hükümlünün denetimli serbestlik yükümlülüklerini ihlal etmesi nedeniyle hakkında verilen denetimli serbestlik kararının kaldırılarak Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna gönderilmesine İnfaz hakimliğince 17.08.2018 tarihinde karar verildiği, hükümlü hakkında yakalama kararı çıkartıldığı, yakalama kararının infazı beklendiği sırada hükümlü hakkında, nitelikli yağma, nitelikli hırsızlık, hırsızlık ve kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçlarından verilen ve kesinleşerek mahkemesince infaza gönderilen mahkumiyet hükümlerinin gelmesi ve hükümlünün 16.03.2019 tarihinde yakalanması üzerine hükümlünün Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna alındığı, hükümlü hakkında hükümlünün veya tutuklunun kaçması suçundan verilen 5 ay hapis cezasının diğer suçlardan verilen ve kesinleşerek gelen cezaları ile içtima edilerek infazına başlandığı görülmektedir.

8. Hükümlünün içtimalı 15... ay hapis cezasının infazı amacıyla Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 26.05.2021 tarihli ve 2019/1-2328 sayılı müddetnameye göre, şartla tahliye tarihinin 24.06.2026, bihakkın tahliye tarihinin 01.12.2034 olarak belirlendiği, müddetnamede hükümlünün gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süre ile denetimli serbestlikte geçirdiği kabul edilen sürenin gösterildiği, hükümlünün cezasının infazı sırasında 04.07.2023 tarihli dilekçesi ile şartla tahliye tarihine kadar olan cezasının denetimli serbestlik suretiyle infazına karar verilmesini istediği, İnfaz hakimliğinin 05.07.2023 tarihli ve 2023/6445 Esas, 2023/6452 Karar sayılı kararı ile kalan cezasının şartla tahliye tarihine kadar olan kısmının denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle infazına karar verildiği anlaşılmaktadır.

9. Hükümlünün infaza konu cezalarının hükümlünün veya tutuklunun kaçması, nitelikli yağma, nitelikli hırsızlık, hırsızlık ve kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmak suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine ilişkin olup, suç tarihlerinin tamamının da 30.03.2020 tarihinden önce olduğu gibi bu suçların 5275 sayılı Kanun'un geçici 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında sayılan istisna suçlardan olmaması nedeniyle hükümlünün 3 yıl süreyle denetimli serbestlikten yararlanma hakkı bulunduğu, ancak içtimaya dahil hükümlünün veya tutuklunun kaçması suçundan verilen 5 ay hapis cezasının infazı sırasında 12 gün süreyle denetimli serbestlikten yararlandığı sürenin 3 yıllık süre hesaplanırken dikkate alınması gerektiği ve bu süre de dikkate alınarak İnfaz hakimliğince hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanabileceği sürenin 1083 gün olarak belirlendiği görülmektedir.

10. Denetimli serbestlik tedbirinden faydalanan hükümlünün ikinci kez denetimli serbestlik tedbirinden faydalanamayacağına dair yasal bir düzenleme bulunmadığı, burada önemli olan hususun şartla tahliye tarihine 3 yıl veya daha az süre kalması ve bu sürenin önceki denetimli serbestlik tedbirinden faydalandığı sürelerle birlikte aşılmaması olduğu, bu haliyle hükümlünün kapalı ceza infaz kurumuna gönderilen cezasının şartla tahliye tarihine kadar olan kısmını kapalı ceza infaz kurumunda geçirmesi ve 5275 sayılı Kanun'un 105/A ve geçici 6 ncı maddelerinde belirtilen şartları taşıması nedeniyle denetimli serbestlik tedbirinden yeniden faydalanabileceği anlaşılmakla, denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına ilişkin kararın yeniden değerlendirilmesine ilişkin Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan talebin reddine dair İnfaz hakimliğince verilen kararda usul ve yasaya aykırılık görülmediğinden, "denetimli serbestlik yükümlülüğünü ihlal eden hükümlü hakkında yeniden denetimli serbestlik tedbiri uygulanamayacağına" yönelen ve haklı sebebe dayanmayan kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,05.12.2025 tarihinde karar verildi.