Yargıtay yargitay 2025/6908 E. 2025/8007 K.

12. Hukuk Dairesi 2025/6908 E. , 2025/8007 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/borçlulardan ... tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre ilgilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 5311 Sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 Sayılı HMK'nın 370. maddeleri uyarınca ONANMASINA, alınması gereken 615,40 TL temyiz harcından, evvelce alınan harç varsa mahsubu ile eksik harcın temyiz edenden tahsiline, 08.12.2025 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Üye ...’ın Karşı Oy Yazısı;
Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;
Şikayetçi vekili 22.07.2024 tarihli şikayetinde; Türkiye ... Bankası A.Ş. tarafından müvekkilleri (Borçlular aleyhine 25.09.2017 tarihinde ...Genel İcra Müdürlüğünün 2022/41384 Esas sayılı (Eski 2017/11253 Esas) dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı takip başlatıldığını, dosyada satışı henüz yapılmayan borçlular ... - ... - ... - ...’ın 1/4’er hisseyle maliki olduğunu, ipotekli; Antalya İli, .... İlçesi, ....Mah, ... Ada, 9 Parsel, 2. Kat, 6. Nolu Mesken taşınmazın kıymet takdirinin yapılması için 03.07.2024 tarihinde talimat yazılması talep edildiğini, 09.07.2024 tarihli tensip ile taleplerinin reddedildiğini, iş bu 09.07.2024 tarihli kararın taraflarına tebliğ edilmediğini, 17.07.2024 tarihinde UYAP sisteminden öğrenildiğini, 17.07.2024 tarihinde tekrar açıklama yapıldığını, güncel Yargıtay kararı da eklenerek talep gönderildiğini, 19.07.2024 tarihli tensip ile; ''09/07/2024 tarihinde bu hususta karar verildiği'' gerekçesiyle talebin incelenmeden gerekçesiz olarak reddedildiğini, şikayetin kabulü ile 09.07.20 24... .07.2024 tarihli İcra Müdürlüğü işleminin/kararının iptalini, talepleri uyarınca ipotekli taşınmazın kıymet takdirinin yapılması için talimat gönderilmesini talep ve şikayet etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince şikayetin kabulüne karar verilmiş, yasal sürede davalı/borçlu ... tarafından bu kararın istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; "...İcra dosyasında borcun tamamen ödenip ödenmediği konusu şikayet konularından biri olmadığından davalı borçlunun borcun ödendiğine ilişkin istinaf dilekçesindeki iddiası hakkında istinaf incelemesi yapılmamıştır.(HMK 357. madde)
İstem şikayet niteliğinde olduğundan İcra ve İflas Yasasının 18.maddesine göre mahkemece dosya üzerinden inceleme yapılarak karar verilmiş olmasında hukuka aykırılık yoktur. Davalı ...'a çıkarılan dava dilekçesi tebligatının iadesi sonrasında Tebligat Yasasının 21/2 maddesine göre dava dilekçesi usulüne uygun olarak davalı ...'a tebliğ edilmiştir. Diğer davalı borçlulara usulüne uygun tebligat yapılmadan karar verildiğini diğer borçlular adına davalı ileri süremez.

İstem şikayet niteliğinde olsa da şikayetin konusuna göre karşı taraf olarak alacaklı yada borçlunun taraf yapılması gerekir. Şikayet niteliğinde olan istemlerde icra müdürlüğünden açıklama istenebilirse de icra müdürlüğünün davalı sıfatı yoktur. İlk Derece Mahkemesinin resen icra müdürlüğünü davalı olarak ekleyip tebligat da yapması hatalı olup gereksiz tebligat masrafı yapılmasına da yol açmıştır. Dairemizin karar başlığında icra müdürlüğü, taraflar arasından çıkarılmıştır.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2024/492 Esas, 6455 Karar sayılı kararında; "İcra ve İflas Yasa'sının 150/g maddesinde İcra ve İflas Yasa'sının 106. maddesine atıf olmadığından 106. maddesindeki yeni düzenlemelerin yalnızca hacizli mallara uygulanacağı, ipotekli taşınmazlara uygulanamayacağı" belirtilmiştir. İstinafa başvurusuna konu icra dosyasında da ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yapılmış olması, bu icra dosyasından taşınmaza uygulanan haciz bulunmaması dolayısıyla İİK'nun 106. maddesine göre ek satış avansı yatırılıp yatırılmamasının önemi yoktur.

İİK'nun 150/e maddesi hükmüne göre satışın, icra emrinin tebliğinden itibaren bir yıl içinde istenmesi gerekir. Bir yıllık sürenin hesabında, icra emrinin tebliğinden itibaren ilk satış talebinin tarihi esas alınmalıdır.
Şikayete konu icra dosyasında İİK'nun 150/e maddesine göre ESAS NO : 2025/6908 icra emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl içinde satış istenip satış avansı yatırılmıştır.

Bu nedenlerle icra müdürlüğünün şikayete konu işlemlerinin hatalı olduğu anlaşıldığından ve ilk derece mahkemesinin kabul gerekçesinin ve taraf teşkilinin düzeltilmesi gerektiğinden istinaf başvurusunun esastan kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve şikayetin kabulü..." yönünde karar verilmiştir.
Antalya Genel İcra Müdürlüğünün 2022/41384 (Eski 2017/11253 E.) Esas sayılı dosyası incelendiğinde; alacaklı tarafından şikayetçi/borçlular hakkında toplam 633.462,30 TL toplam alacağın tahsili amacıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla 05.10.2017 tarihinde ilamlı takip başlatıldığı, takibin kesinleşmesi üzerine alacaklı vekilinin talebiyle borçlular adına kayıtlı taşınmazların satışının istendiği ve her taşınmaz için ayrı ayrı 2.000,00 TL toplamda da 8.000,00 TL satış avansının yatırıldığı, icra müdürlüğünce verilen 09.07.2024 tarihli karar ile; "Dosya incelenmekle, dosyada satış avansının tamamlanmadığı görülmekle, 30.11.2021 tarihinde yayımlanan 7343 S.K. ile İİK madde 1 06... ’da değişikliklerin yapıldığı, buna göre değişiklik sonrası ilgili 106/3 maddesinde “Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması zorunludur.” hükmünün yer aldığı, 7343 Sayılı Kanunun 33. maddesiyle İcra İflas Kanununa geçici madde 18’in eklendiği, geçici madde 18/2 gereğince 106. ve 110. maddelerde yapılacak değişikliklerin 111/b maddesinin uygulanmasına ilişkin yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren başlanacağı, bu yönetmeliğin de 08.03.2022 tarihinde yürürlüğe girdiği, geçici madde 18/3'de “106 ncı madde uyarınca çıkarılacak tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten önce satış talep edilmiş olmasına rağmen kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı hallerde bu tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde tarifede belirlenen giderlerin yatırılması zorunludur. Bu süre içinde giderler peşin olarak yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır.” hükmünün yer aldığı, tarifenin de 08.03.2022 tarihinde yürürlüğe girdiği, buna göre tarifenin yürürlüğe girmesinden önce satış talep edilmiş ve satış giderlerininin tamamı yatırılmamışsa, tarifede yer alan ücretin 08.03.2023 tarihine kadar yatırılmadığı anlaşıldığından, ilgi sayılı yazınız ile sorulan haciz HÜKÜMSÜZ kaldığından taleplerin İİK 16 md. Hükümlerince itiraz ve şikayeti kabil olmak üzere REDDİNE karar verildi(YARGITAY 12 HUKUK DAİRESİ 2023/7733 E. 2024/6069 K)" ve 19.07.2024 tarihli kararla "Talebe konu işlem için 09/07/2024 tarihinde İİK 16 MD. itiraz ve şikayeti kabil karar verilmiş olmakla, yeniden karar verilmesine yer olmadığna karar verildi." şeklinde işlem tesis edilmiştir.

Somut olayda; dayanak takip ipotekli olmakla birlikte şikayete konu edilen takip dosyasında henüz satış ilanının gerçekleştirilmediği 7343 sayılı Yasa'nın geçici 18. maddesinin 2/3. maddesi kapsamında kaldığı kanaatine ulaşılmıştır. Aksi taktirde anılan geçici maddenin uygulanabilirliği kalmayacaktır. Ayrıca belirtmek gerekir ki, İİK'ya 7343 sayılı Kanun ile eklenen elektronik yolla satışa ilişkin 111/b maddesi hükmü açık atıf olmamasına rağmen, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile satışlarda da uygulanmaktadır. Yine aynı şekilde 7343 sayılı Yasa ile değişik İİK’nın 106. maddesinde satış talebi için “Talep İçin Müddetler ve Giderlerin Yatırılması” başlığı altında yapılan düzenlemede; "Alacaklı veya borçlu, hacizden itibaren bir yıl içinde haczolunan malın satışını isteyebilir... Bir yıllık süre içinde satışı istenip de artırma sonucu satışı gerçekleştirilemeyen mahcuz hakkındaki satış isteme süresi, satış isteyen alacaklı bakımından birinci fıkrada belirtilen sürenin sona ermesinden itibaren bir yıl daha uzar. Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması zorunludur....Bu maddede belirtilen giderler Adalet Bakanlığınca her yıl yürürlüğe konulan tarifede belirlenir.” hükümleri yer almakta olup, madde metninden anlaşılacağı üzere satış için gereken giderler Adalet Bakanlığı tarafından 106. madde uyarınca çıkarılacak tarife ile satış ESAS NO: .... avansının miktarı belirlenmektedir. İİK’nın 150/g maddesinde kıyasen uygulanacak maddeler arasında İİK’nın 106. maddesi yer almamasına rağmen ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takipteki cebri satışlar için de İİK’nın 106. maddesi uyarınca çıkarılan tarifedeki miktarlar esas alınmaktadır.

Yukarıda yazılı hükümler sebebiyle yapılan değerlendirmede; 7343 sayılı Yasa'nın geçici 18. maddesi 3. bendinde açıkça taşınır rehninin veya ipoteğin paraya çevrilmesi yoluna ilişkin satışlardan söz edilmiş olması, İİK’nın 150/g maddesinde açık atıf olmamasına ve madde metninde açıkça "haczolunan mal" bakımından düzenleme yapıldığı ifadesi yer almasına rağmen ipotekli taşınmazların satışının aynı Yasa'nın 111/b maddesindeki hükümler doğrultusunda yapılması, yine rehinli mal satışlarında yatırılacak giderlerin açık atıf olmamasına rağmen İİK’nın 106. maddesi uyarınca çıkarılacak tarifeye göre belirlenmesi hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 7343 sayılı Yasa ile getirilen ve kanunun kıyas maddelerini düzenleyen 150/g maddesinde atıf maddeleri arasında yer almayan elektronik ortamda satışa yönelik Yasa'nın 111/b maddesi hükmünün uygulanıp, 7343 sayılı Yasa'nın geçici 18. maddesinin uygulanmamasının çelişkiye neden olacağı, geçici 18/3. bendinde yer alan "Uygulamaya geçilen il ve ilçelerde, taşınır rehninin veya ipoteğin paraya çevrilmesine ilişkin satışlar bakımından.." ifadesine yüklenecek anlam açıklanamayacağı gibi yine açık atıf olmamasına rağmen rehinli satışlarda satış avansının İİK’nın 106. maddesi uyarınca çıkarılan tarifeye göre belirlenmesinin de izah edilemeyeceği kaanatine ulaşılmıştır. Yukarıda açıklanan sebeplerle; şikayete konu 09.07.20 24... .07.2024 tarihli icra müdürlüğü kararlarının iptaline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

Belirtilen nedenlerle; borçlu ...'un temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekirken, aksi yöndeki Dairemizin sayın çoğunluğunun onama şeklindeki görüşüne katılamıyorum.08.12.2025