Yargıtay yargitay 2025/2340 E. 2025/8675 K.

12. Ceza Dairesi 2025/2340 E. , 2025/8675 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2021/14 E. 2021/125 K.
SUÇ : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma
İNCELEME KONUSU
KARAR : Mahkumiyet
KANUN YARARINA
BOZMA YOLUNA
BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması

Zile (kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesinin 13.05.2010 tarih, 2009/3 65... /182 Karar numaralı kararıyla sanık ...'nun trafik güveliğini tehlikeye sokma suçundan 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231/5. maddesi uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin 22.06.2010 tarihinde kesinleştiği, sanığın denetim süresi içerisinde 23.03.2015 tarihinde işlediği kasıtlı suçtan mahkum olduğunun ihbar edilmesi üzerine, hükmün açıklanmasına, 5237 sayılı Kanun'un 179/2. ve 62/1. maddeleri gereğince 25 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 02.11.2020 tarihli ve 2020/5 55... /1780 sayılı Kararı ile bozulması üzerine sanık hakkında basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle yapılan yargılama sonunda, 5237 sayılı Kanun'un 179/3. maddesi delaletiyle 179/2 ve 62... sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 251/3. maddeleri gereğince 18 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Zile Asliye Ceza Mahkemesinin 02.02.2021 tarihli ve 2021/ 14... /125 sayılı Kararın itiraz edilmeksizin 26.02.2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nın 309/1. fıkrası uyarınca, 26.05.2025 tarihli ve 94660652-105-60-22736-2024-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 01.07.2025 tarihli ve KYB-2025/71247 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 01.07.2025 tarihli ve KYB-2025/71247 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“1-Sanık hakkında 5271 sayılı Kanun'un 251/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü hükümleri uygulanırken, sanığa savunmasını 15 gün içinde yazılı olarak bildirmesi ve duruşma yapılmaksızın yokluğunda hüküm kurulacağına dair ihtarlı davetiye çıkarılmadan yazılı şekilde karar verilmesinde,

2-Benzer bir olay nedeniyle Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 24/01/2024 tarihli ve 2023/4894 esas, 2024/363 karar sayılı ilâmı ile de belirtildiği üzere;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesi uyarınca açıklanması geri bırakılan hükmün, sanığın denetim süresi içinde yeni bir suç işlemesi sebebiyle yeniden ele alınıp hükmün açıklanmasına karar verildiğinde, anılan Kanun'un 231/11. maddesi uyarınca önceki hükümde değişiklik yapılmadan aynen açıklanması, ancak kendisine yüklenen yükümlülükleri yerine getiremeyen sanığın durumu değerlendirilerek, cezanın yarısına kadar belirlenecek bir kısmının infaz edilmemesi ya da koşullarının varlığı halinde hükümdeki hapis cezasının ertelenmesi veya seçenek yaptırımlara çevrilmesine dair cezanın bireyselleştirilmesi hükümlerinin tatbik edilebileceği, bunun dışındaki hususlarda hükmün değiştirilemeyeceği gözetilmeden, yasal zorunluluk hali de bulunmadığı halde denetim süresi içerisinde suç işlediği anlaşılan sanık hakkında hükmün aynen açıklanması ile yetinilmesi gerekirken, bu hususa riayet edilmeyerek önceki hükümde değişiklik yapmak suretiyle açıklanması geri bırakılan hükümle birlikte ayrıca 5271 sayılı Kanun'un 251/3. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulayarak hükümlü hakkında verilen cezada 1/4 oranında indirim yapılmasında,

3-5237 sayılı Kanun'un 50/3. maddesinde yer alan, "Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir." şeklinde düzenleme uyarınca, suç tarihinden önce hapis cezasına mahkûm edilmediği anlaşılan sanık hakkında tayin olunan 18 gün hapis cezasının anılan Kanun'un 50/3. maddesi uyarınca aynı maddenin 1. fıkrasındaki seçenek yaptırımlardan birine çevrilmesi gerektiğinin gözetilmemesinde, isabet görülmemiştir.
”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1-5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 251/2. Fıkrası “Basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verildiği takdirde mahkemece iddianame; sanık, mağdur ve şikâyetçiye tebliğ edilerek, beyan ve savunmalarını iki hafta içinde yazılı olarak bildirmeleri istenir. Tebligatta duruşma yapılmaksızın hüküm verilebileceği hususu da belirtilir. Ayrıca, toplanması gereken belgeler, ilgili kurum ve kuruluşlardan talep edilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

2-Zile Asliye Ceza Mahkemesinin 02.02.2021 tarihli ve 2021/ 14... /125 saylı Kararıyla Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin bozma ilamı doğrultusunda 02.02.2021 tarihli tensip tutanağı ile sanık hakkında basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilmiş, aynı gün CMK'nın 251/2. fıkrasındaki düzenlenemeye riayet edilmeden basit yargılama usulünden hüküm kurulması Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

3-Sanık hakkında kurulan hükmün Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 02.11.2020 tarihli ve 2020/5 55... /1780 sayılı Kararı ile basit yargılama usulünün uygulanması gerektiği gerekçesiyle bozulmasını müteakip sanık hakkında basit yargılama usulü uygulanmak suretiyle yargılama yapılmış olup iki (2) numaralı kanun yararına bozma talebi yerinde görülmemiştir.

4-5237 sayılı Kanun'un 50/3. maddesinde; "Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, mahkûm olunan otuz gün ve daha az süreli hapis cezası ile fiili işlediği tarihte onsekiz yaşını doldurmamış veya altmışbeş yaşını bitirmiş bulunanların mahkûm edildiği bir yıl veya daha az süreli hapis cezası, birinci fıkrada yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilir." şeklindeki düzenlemeye yer verilmiştir. İlgili düzenlemelere göre; adli sicil kaydına göre suç tarihinden önce hapis cezasına ilişkin mahkumiyeti bulunmayan sanık hakkında verilen 18 gün hapis cezasının 5237 sayılı Kanun'un 50/1. maddesinde yazılı seçenek yaptırımlardan birine çevrilemesi gerektiğinin gözetilmemesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2.Zile Asliye Ceza Mahkemesinin 02.02.2021 tarihli ve 2021/ 14... /125 Karar sayılı CMK'nın 309/3. fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı CMK'nın 309/4-a bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.12.2025 tarihinde karar verildi.