Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/8581

Karar No : 2024/915

TEMYİZ EDEN (DAVACI): ... Grup Unlu Mamuller Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI): ... Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde bulunan ve davacı şirket tarafından 18/01/2013 tarihli noter sözleşmesi ile devralınan işyerinde 04/12/2015 tarihinde davalı idare tarafından yapılan denetim sonucunda, davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğinden bahisle 208,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve ruhsat alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin Çankaya Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işyerinin müstakil binada faaliyet göstermediğinin tespit edilerek ruhsat devir başvurusun reddine karar verildiği, davacı tarafından bu işleme karşı açılan davanın da Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, bu nedenle işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği tespit edildiğinden 208,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve ruhsat alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesi uyarınca, ruhsat intibakı için idarece onbeş gün süre verilmesi gerektiği, halihazırda kendi adına olmasa da devralınan işyerinin ruhsatı bulunduğundan dolayı ruhsatsız faaliyet gösterme eyleminin gerçekleşmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

Davacı şirket tarafından, 18/01/2013 tarihli noter sözleşmesi ile devralınan fırın faaliyet konulu işyerinde ruhsatsız faaliyet gösterildiğinden bahisle 208,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve ruhsat alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin dava konusu işlemin dayanağı olan ruhsat devir başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan, davayı reddeden ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararını "davacının işyerini devraldığı 2013 yılında ayrık nizamda müstakil binada bulunma şartı yürürlükte olmakla birlikte, bu durumda olmayan fırınların devredilemeyeceğine ilişkin bir hükmün yürürlükte bulunmadığı dikkate alındığında devir tarihinden sonra ruhsat talebinde bulunulmuş olsa bile Yönetmeliğin 8. maddesinin devralınan işyerinin ruhsatsız çalıştırıldığının tespitinden itibaren 15 gün içinde ruhsat alınmasının sağlanması gerektiği hükmünden hareketle davacının ruhsat başvurusunun 8. madde kapsamında kaldığı değerlendirilerek bir işlem tesis edilmesi gerekirken devir tarihinden (18/01/2013'ten) sonra yürürlüğe giren Yönetmeliğin Geçici 3. maddesi nedeniyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozan Danıştay İkinci Dairesinin 01/06/2023 tarih ve E:2021/13849, K:2023/3178 sayılı kararının, davalı idare tarafından düzeltilmesi istemi Dairemizce verilen 14/02/2024 günlü, E:2023/13681, K:2024/929 sayılı kararı ile reddedilmiştir.

Bu durumda; dava konusu işlemin dayanağı olan ruhsat devir talebinin reddi işlemine karşı açılan davada verilen davanın reddi kararının temyiz incelemesi sonucu bozularak ruhsat devir talebinin reddi işleminin iptal edilmesi gerektiğinden hukuka uyarlık görülmemesi nedeniyle, bozma kararına konu olan işleme dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemin de iptaline karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kabulüne,

2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 14/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY: **

Dava; Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde bulunan ve davacı şirket tarafından 18.01.2013 tarihli noter sözleşmesi ile devralınan işyerinde 04/12/2015 tarihinde davalı idare tarafından yapılan denetim sonucunda, davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğinden bahisle 208,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve ruhsat alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin Çankaya Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasında; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesi yer almaktadır.

Bilindiği üzere, idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildikleri tarih göz önünde bulundurularak yapılmakta; işlemin hukukiliğinin denetiminde, işlem tarihindeki hukuksal durum ve fiili olguların esas alınması gerekmektedir. İşlem tesis edildikten sonra ortaya çıkan hukuki veya fiili durumlar ise, kural olarak, denetimi yapılan işlem üzerinde bir etki doğurmayacaktır.

Dava konusu uyuşmazlıkta, her ne kadar dava konusu işlemin dayanağı olan ruhsat devir başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan başka bir davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı; Danıştay İkinci Dairesinin 01/06/2023 tarih ve E:2021/13849, K:2023/3178 sayılı kararı ile bozulmuş ve davalı idare tarafından düzeltilmesi istemi üzerine Dairemizce verilen 14/02/2024 tarih ve E:2023/13681, K:2024/929 sayılı karar ile karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiş ise de dava konusu işleme dayanak alınan ruhsat başvurusunun reddine ilişkin işleme karşı açılan davanın reddi yolundaki kararın temyiz incelemesi sonucu bozulması, dava konusu işlem tarihinde hukuka uygun olarak tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir. Nitekim, 04/12/2015 tarihinde davacıya ait işyerinde yapılan kontrolde, fırın ruhsatı olmadan ekmek üretildiği tutanak ile tespit edilmiş olup, davacı şirketin işlem tarihi itibarıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği sabittir. Bu doğrultuda, davacı şirketin 208,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve ruhsat alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadir.

Öte yandan ruhsat iptaline ilişkin dava sonucuna göre idare tarafından faaliyetten men kararının kaldırılması yolunda yeniden işlem tesis edilebileceği gibi, davacının idareye başvurarak karar gereğinin yerine getirilmesi talebinde bulunabileceği açıktır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8581
Karar No : 2024/915

TEMYİZ EDEN (DAVACI): ... Grup Unlu Mamuller Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde bulunan ve davacı şirket tarafından 18/01/2013 tarihli noter sözleşmesi ile devralınan işyerinde 04/12/2015 tarihinde davalı idare tarafından yapılan denetim sonucunda, davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğinden bahisle 208,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve ruhsat alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin Çankaya Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işyerinin müstakil binada faaliyet göstermediğinin tespit edilerek ruhsat devir başvurusun reddine karar verildiği, davacı tarafından bu işleme karşı açılan davanın da Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, bu nedenle işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği tespit edildiğinden 208,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve ruhsat alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesi uyarınca, ruhsat intibakı için idarece onbeş gün süre verilmesi gerektiği, halihazırda kendi adına olmasa da devralınan işyerinin ruhsatı bulunduğundan dolayı ruhsatsız faaliyet gösterme eyleminin gerçekleşmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacı şirket tarafından, 18/01/2013 tarihli noter sözleşmesi ile devralınan fırın faaliyet konulu işyerinde ruhsatsız faaliyet gösterildiğinden bahisle 208,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve ruhsat alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin dava konusu işlemin dayanağı olan ruhsat devir başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan, davayı reddeden ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararını "davacının işyerini devraldığı 2013 yılında ayrık nizamda müstakil binada bulunma şartı yürürlükte olmakla birlikte, bu durumda olmayan fırınların devredilemeyeceğine ilişkin bir hükmün yürürlükte bulunmadığı dikkate alındığında devir tarihinden sonra ruhsat talebinde bulunulmuş olsa bile Yönetmeliğin 8. maddesinin devralınan işyerinin ruhsatsız çalıştırıldığının tespitinden itibaren 15 gün içinde ruhsat alınmasının sağlanması gerektiği hükmünden hareketle davacının ruhsat başvurusunun 8. madde kapsamında kaldığı değerlendirilerek bir işlem tesis edilmesi gerekirken devir tarihinden (18/01/2013'ten) sonra yürürlüğe giren Yönetmeliğin Geçici 3. maddesi nedeniyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozan Danıştay İkinci Dairesinin 01/06/2023 tarih ve E:2021/13849, K:2023/3178 sayılı kararının, davalı idare tarafından düzeltilmesi istemi Dairemizce verilen 14/02/2024 günlü, E:2023/13681, K:2024/929 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Bu durumda; dava konusu işlemin dayanağı olan ruhsat devir talebinin reddi işlemine karşı açılan davada verilen davanın reddi kararının temyiz incelemesi sonucu bozularak ruhsat devir talebinin reddi işleminin iptal edilmesi gerektiğinden hukuka uyarlık görülmemesi nedeniyle, bozma kararına konu olan işleme dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemin de iptaline karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 14/02/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Dava; Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde bulunan ve davacı şirket tarafından 18.01.2013 tarihli noter sözleşmesi ile devralınan işyerinde 04/12/2015 tarihinde davalı idare tarafından yapılan denetim sonucunda, davacı şirketin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğinden bahisle 208,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve ruhsat alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin Çankaya Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasında; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesi yer almaktadır.
Bilindiği üzere, idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildikleri tarih göz önünde bulundurularak yapılmakta; işlemin hukukiliğinin denetiminde, işlem tarihindeki hukuksal durum ve fiili olguların esas alınması gerekmektedir. İşlem tesis edildikten sonra ortaya çıkan hukuki veya fiili durumlar ise, kural olarak, denetimi yapılan işlem üzerinde bir etki doğurmayacaktır.
Dava konusu uyuşmazlıkta, her ne kadar dava konusu işlemin dayanağı olan ruhsat devir başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan başka bir davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı; Danıştay İkinci Dairesinin 01/06/2023 tarih ve E:2021/13849, K:2023/3178 sayılı kararı ile bozulmuş ve davalı idare tarafından düzeltilmesi istemi üzerine Dairemizce verilen 14/02/2024 tarih ve E:2023/13681, K:2024/929 sayılı karar ile karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiş ise de dava konusu işleme dayanak alınan ruhsat başvurusunun reddine ilişkin işleme karşı açılan davanın reddi yolundaki kararın temyiz incelemesi sonucu bozulması, dava konusu işlem tarihinde hukuka uygun olarak tesis edilen işlemleri hukuka aykırı hale getirmeyecektir. Nitekim, 04/12/2015 tarihinde davacıya ait işyerinde yapılan kontrolde, fırın ruhsatı olmadan ekmek üretildiği tutanak ile tespit edilmiş olup, davacı şirketin işlem tarihi itibarıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği sabittir. Bu doğrultuda, davacı şirketin 208,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve ruhsat alınıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadir.
Öte yandan ruhsat iptaline ilişkin dava sonucuna göre idare tarafından faaliyetten men kararının kaldırılması yolunda yeniden işlem tesis edilebileceği gibi, davacının idareye başvurarak karar gereğinin yerine getirilmesi talebinde bulunabileceği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.

2023/18591