Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

BEŞİNCİ DAİRE

Esas No : 2023/21171

Karar No : 2024/66

Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): …'ya vesayeten ….

Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davalı): … Bakanlığı / ANKARA

Vekili : Av. …

İstemin Özeti : 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalındığı iddia olunan özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: İstinaf başvurusunun reddine ilişkin İdare Dava dairesi kararının yeterli gerekçe içermediği, savunma hakkı tanınmadan kamu görevinden çıkarıldığı, Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleriyle olağanüstü hal süresi boyunca geçerli olacak tedbirler alınabileceği, yürütme organı tarafından çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameleri ile yasal süreçler işletilmeden cezalandırıldığı, darbe girişimi sırasında kendisine verilen emri başka bir maksada müteallik olduğu kanaatiyle yerine getirmeyip kışlasına geri döndüğü, dosyada mevcut olmayan bilgi ve belgeler üzerinden karar verildiği, FETÖ ile iltisak ve irtibatını gösteren bir delil bulunmadığı, ölçülülük ilkesinin, adil yargılanma hakkı kapsamındaki usuli güvencelerin ihlal edildiği belirtilerek dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : …

Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca daha önce adli yardım talebi kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:

Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirine uymamaktadır.

Bununla birlikte, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde verilen ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında yer alan; "...Dosya kapsamından 15 temmuz darbe girişimi kapsamında darbeci üst kanat ile mahrem sivil imamların toplantılar yaptığı, bu toplantılarda darbe teşebbüsüne iştirak edeceği belirlenen Harp Akademileri Öğrencilerinin görevlendirmelerinin darbeci üst rütbelilerce belirlendiği, yalnızca L. Ö.'nün ifadesinde geçtiği üzere 15 Temmuz saat 19.15 sıralarında sanığın evindeki dahili hattan L. Ö.'yü … yaka komutanı olduğunu söyleyen yarbay rütbesindeki bir şahsın aradığı, bu şahsın seferberlik ilan edildiğini söyleyerek sanığın da içinde olduğu 8 ismi D. Ş. ile birlikte hareket etmek üzere … Koruma Bölük Komutanlığı'nda görevlendirdiği, bu isimlerin isim ve lojman bilgilerini verdiği, bu askerleri toplayarak kamuflajları da almak üzere intikalini istediği, telefonu kapattıktan sonra sanık L. Ö.'nün telegram üzerinden durumu kendisine verilen isimlere bildirdiği, L. Ö.'ye ait … plakalı … marka araçta L. Ö., E. Y. ve F. D.; Sanık ...'ya ait … Plakalı … Marka araçta ..., M. Ş., C. N. ve İ. B. olmak üzere Harp akademilerinden çıktıkları, önce M. D.'ı almak üzere İl Jandarma'ya gittikleri, İl Jandarma Komutanlığı kışlasından M. D.'ı aldıkları, M. D.'ın L. Ö.'nün aracına bindiği, böylece Sabiha Gökçen Havalimanı'na gitmek üzere il jandarma komutanlığı yerleşkesinden çıktıkları, M. D.'ın yolda D. Ş.'i aradığı, Saat 23.00 sularında Sabiha GÖKÇEN Havalimanı'na vardıkları, D. Ş.'in kendilerini karşıladığı, en rütbeli asker olan L. Ö.'nün emir komutayı devraldığı, neden geldikleri hakkında konuştukları, birlikte misafirhanede sivil kıyafetlerini çıkararak yanlarında getirdikleri kamuflajları ve orada bulunan çelik yelek ve başlık giydikleri, silahlıktan getirilen silahları aldıkları yetmemesi üzerine 4 askerden de silahlarını aldıkları, D. Ş. vasıtası ile silahların hazırlanması emri verdikleri, D. Ş.'in şarjörlere mermi basın emri ile bazı askerlerin sayısı net olarak tespit edilemeyen ancak yüzlerce olduğu değerlendirilen sayıda şarjöre mermi bastığı, silahlar hazırlandıktan sonra askerlere silah aldırıldığı ve içtima alanında dışarı çıkmak için hazır bir şekilde hazır kıta halinde bekletildikleri, askerler darbe teşebbüsüne dair açıklamalar yaptıkları, darbe teşebbüsüne iştirak etmeyen kişilerin emre itaatsizlikten yargılanacağını söyledikleri, gerek sayın başbakanın gerekse sayın cumhurbaşkanının darbe teşebbüsüne karşı yaptığı açıklamalar, bu açıklamalar neticesinde emniyet teşkilatınca darbeye karşı konulmasına ve çatışılacağına dair haberlerin çıkması, TSK içerisinde yer alan general rütbesindeki mensupların bu girişimi hain bir girişim olarak tanımlamaları ve emir komuta zinciri dışında gerçekleştiğini deklare etmeleri karşısında temkinli hareket ederek dışarı çıkmadıkları, darbe teşebbüsünün bastırılmasından sonra da silahları tekrar silahlığa koydukları ve askerlerin istirahate çekildiği, akademi subaylarının kendilerine ait kamuflajları ve geldikleri iki aracı havalimanında bırakarak tellerden atlamak suretiyle havalimanını terk ettikleri anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar ışığında sanığın hukuki durumu incelendiğinde; Sanık Harp Akademilerinde öğrenci subayı olarak görev yapmaktadır. Sanığın burada kurmaylık eğitimi almak için bulunduğu, asayişi sağlama, askeri birliklere takviye olma veya toplumsal olaylara müdahale etme gibi hiçbir yasal görevinin olmadığı ve TSK tarafından herhangi bir görevlendirme olmadığı halde 15 Temmuz 2016 FETÖ/PDY silahlı terör örgütü tarafından başlatılan Darbe Girişiminde, darbeyi başarılı kılma adına görev yerinden çıkıp diğer şüpheliler ile koordineli olarak Sabiha Gökçen Havalimanı Jandarma Koruma Birlik Komutanlığına gittiği...; … Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … Esas sayılı soruşturması kapsamında yapılan araştırma sonucunda "Mahrem sivil İmamlar ile irtibatlı olan Jandarma Genel Komutanlığı personellerinden 15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası KHK ile ihraç edilen ve tutuklanan Jandarma Yüzbaşı ...'nın … numaralı GSM hattını kullandığı, E. A. adına kayıtlı 27/08/2011 hat kayıt tarihli … numaralı operasyon hattı kullanmak suretiyle 2011 2014 yılları arasında hücresel haberleşme sağladığı, 2011 2014 yılları arasında Ankara karargah Harekat müdürü 2014 2016 yılları arasında Türkiye bilgi işlem mesulü temsilcisi olan de MEB de öğretmen iken kapsamında ihraç edilen bylock kullanıcısı firari ... kod adlı M. Ç. ile irtibatlı olduğu, ayrıca aynı araştırma tutanağına göre şüphelinin HTS kayıtları üzerinde yapılan incelemede mahrem imamlardan M. Ç. ile 604 F. İ. ile 323 kez irtibatının bulunduğu, şahsi hattı ile operasyonel hattı arasında değişik il ve ilçelerde ve değişik tarihlerde yüzlerce ortak baz bulunduğu, operasyonel hattı ile jandarma mahrem imamları arasında ortak baz bulunduğu, Jandarma mahrem imamı M. Ç. ile F. İ.'in kullandıkları operasyonel hatlardan, sanığınd aaralarında bulunduğu jandarma personeli askerlerin ardışık arandığı..." tespitleri, bakılmakta olan dava dosyasında yer alan diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 24/01/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/21171
Karar No : 2024/66


Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): …'ya vesayeten ….
Vekili : Av. …

Karşı Taraf (Davalı): … Bakanlığı / ANKARA
Vekili : Av. …

İstemin Özeti : 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kalındığı iddia olunan özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: İstinaf başvurusunun reddine ilişkin İdare Dava dairesi kararının yeterli gerekçe içermediği, savunma hakkı tanınmadan kamu görevinden çıkarıldığı, Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleriyle olağanüstü hal süresi boyunca geçerli olacak tedbirler alınabileceği, yürütme organı tarafından çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnameleri ile yasal süreçler işletilmeden cezalandırıldığı, darbe girişimi sırasında kendisine verilen emri başka bir maksada müteallik olduğu kanaatiyle yerine getirmeyip kışlasına geri döndüğü, dosyada mevcut olmayan bilgi ve belgeler üzerinden karar verildiği, FETÖ ile iltisak ve irtibatını gösteren bir delil bulunmadığı, ölçülülük ilkesinin, adil yargılanma hakkı kapsamındaki usuli güvencelerin ihlal edildiği belirtilerek dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : Temyiz isteminin reddi ile İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca daha önce adli yardım talebi kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:
Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirine uymamaktadır.
Bununla birlikte, davacı hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde verilen ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında yer alan; "...Dosya kapsamından 15 temmuz darbe girişimi kapsamında darbeci üst kanat ile mahrem sivil imamların toplantılar yaptığı, bu toplantılarda darbe teşebbüsüne iştirak edeceği belirlenen Harp Akademileri Öğrencilerinin görevlendirmelerinin darbeci üst rütbelilerce belirlendiği, yalnızca L. Ö.'nün ifadesinde geçtiği üzere 15 Temmuz saat 19.15 sıralarında sanığın evindeki dahili hattan L. Ö.'yü … yaka komutanı olduğunu söyleyen yarbay rütbesindeki bir şahsın aradığı, bu şahsın seferberlik ilan edildiğini söyleyerek sanığın da içinde olduğu 8 ismi D. Ş. ile birlikte hareket etmek üzere … Koruma Bölük Komutanlığı'nda görevlendirdiği, bu isimlerin isim ve lojman bilgilerini verdiği, bu askerleri toplayarak kamuflajları da almak üzere intikalini istediği, telefonu kapattıktan sonra sanık L. Ö.'nün telegram üzerinden durumu kendisine verilen isimlere bildirdiği, L. Ö.'ye ait … plakalı … marka araçta L. Ö., E. Y. ve F. D.; Sanık ...'ya ait … Plakalı … Marka araçta ..., M. Ş., C. N. ve İ. B. olmak üzere Harp akademilerinden çıktıkları, önce M. D.'ı almak üzere İl Jandarma'ya gittikleri, İl Jandarma Komutanlığı kışlasından M. D.'ı aldıkları, M. D.'ın L. Ö.'nün aracına bindiği, böylece Sabiha Gökçen Havalimanı'na gitmek üzere il jandarma komutanlığı yerleşkesinden çıktıkları, M. D.'ın yolda D. Ş.'i aradığı, Saat 23.00 sularında Sabiha GÖKÇEN Havalimanı'na vardıkları, D. Ş.'in kendilerini karşıladığı, en rütbeli asker olan L. Ö.'nün emir komutayı devraldığı, neden geldikleri hakkında konuştukları, birlikte misafirhanede sivil kıyafetlerini çıkararak yanlarında getirdikleri kamuflajları ve orada bulunan çelik yelek ve başlık giydikleri, silahlıktan getirilen silahları aldıkları yetmemesi üzerine 4 askerden de silahlarını aldıkları, D. Ş. vasıtası ile silahların hazırlanması emri verdikleri, D. Ş.'in şarjörlere mermi basın emri ile bazı askerlerin sayısı net olarak tespit edilemeyen ancak yüzlerce olduğu değerlendirilen sayıda şarjöre mermi bastığı, silahlar hazırlandıktan sonra askerlere silah aldırıldığı ve içtima alanında dışarı çıkmak için hazır bir şekilde hazır kıta halinde bekletildikleri, askerler darbe teşebbüsüne dair açıklamalar yaptıkları, darbe teşebbüsüne iştirak etmeyen kişilerin emre itaatsizlikten yargılanacağını söyledikleri, gerek sayın başbakanın gerekse sayın cumhurbaşkanının darbe teşebbüsüne karşı yaptığı açıklamalar, bu açıklamalar neticesinde emniyet teşkilatınca darbeye karşı konulmasına ve çatışılacağına dair haberlerin çıkması, TSK içerisinde yer alan general rütbesindeki mensupların bu girişimi hain bir girişim olarak tanımlamaları ve emir komuta zinciri dışında gerçekleştiğini deklare etmeleri karşısında temkinli hareket ederek dışarı çıkmadıkları, darbe teşebbüsünün bastırılmasından sonra da silahları tekrar silahlığa koydukları ve askerlerin istirahate çekildiği, akademi subaylarının kendilerine ait kamuflajları ve geldikleri iki aracı havalimanında bırakarak tellerden atlamak suretiyle havalimanını terk ettikleri anlaşılmaktadır. Bu açıklamalar ışığında sanığın hukuki durumu incelendiğinde; Sanık Harp Akademilerinde öğrenci subayı olarak görev yapmaktadır. Sanığın burada kurmaylık eğitimi almak için bulunduğu, asayişi sağlama, askeri birliklere takviye olma veya toplumsal olaylara müdahale etme gibi hiçbir yasal görevinin olmadığı ve TSK tarafından herhangi bir görevlendirme olmadığı halde 15 Temmuz 2016 FETÖ/PDY silahlı terör örgütü tarafından başlatılan Darbe Girişiminde, darbeyi başarılı kılma adına görev yerinden çıkıp diğer şüpheliler ile koordineli olarak Sabiha Gökçen Havalimanı Jandarma Koruma Birlik Komutanlığına gittiği...; … Cumhuriyet Başsavcılığı'nın … Esas sayılı soruşturması kapsamında yapılan araştırma sonucunda "Mahrem sivil İmamlar ile irtibatlı olan Jandarma Genel Komutanlığı personellerinden 15 Temmuz 2016 başarısız darbe girişimi sonrası KHK ile ihraç edilen ve tutuklanan Jandarma Yüzbaşı ...'nın … numaralı GSM hattını kullandığı, E. A. adına kayıtlı 27/08/2011 hat kayıt tarihli … numaralı operasyon hattı kullanmak suretiyle 2011 2014 yılları arasında hücresel haberleşme sağladığı, 2011 2014 yılları arasında Ankara karargah Harekat müdürü 2014 2016 yılları arasında Türkiye bilgi işlem mesulü temsilcisi olan de MEB de öğretmen iken kapsamında ihraç edilen bylock kullanıcısı firari ... kod adlı M. Ç. ile irtibatlı olduğu, ayrıca aynı araştırma tutanağına göre şüphelinin HTS kayıtları üzerinde yapılan incelemede mahrem imamlardan M. Ç. ile 604 F. İ. ile 323 kez irtibatının bulunduğu, şahsi hattı ile operasyonel hattı arasında değişik il ve ilçelerde ve değişik tarihlerde yüzlerce ortak baz bulunduğu, operasyonel hattı ile jandarma mahrem imamları arasında ortak baz bulunduğu, Jandarma mahrem imamı M. Ç. ile F. İ.'in kullandıkları operasyonel hatlardan, sanığınd aaralarında bulunduğu jandarma personeli askerlerin ardışık arandığı..." tespitleri, bakılmakta olan dava dosyasında yer alan diğer tespitler ile birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 24/01/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

2023/121448