Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/8334

Karar No : 2024/471

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Davacı tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatının yenilenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün … tarih ve E. … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi, belge ve fotoğrafların birlikte incelenmesinden, davacıya dava konusu işyeri ile ilgili araç muayene ve oto ekspertiz hizmeti sunulmak üzere … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği, 2020 yılı başlarında işyerinin bulunduğu site sakinlerinden birinin gürültüden rahatsızlık duyduğu iddiası ile CİMER'e şikayette bulunduğu, … tarihinde yapılan denetim sonucunda dava konusu işyerinin gayrisıhhi müesseselerin sanayi bölgelerinde kurulması hükmüne aykırı olarak işletilmekte olduğunun tespit edildiği, yine insan sağlığına, çevre ve toplum sağlığına uygun olmadığına ilişkin tespitlere de yer verildiği, denetim raporunun işyeri yetkilisi tarafından imzalandığı görüldüğünden, davacı şirkete ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; 3572 sayılı Yasanın ilgili hükümleri incelendiğinde, "geçici ruhsat" adı altında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol edileceği, bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde davacı adına verilen ruhsatın "geçici" ibaresi bulunsa dahi artık kesinlik kazandığı, davacıya ait işyerinin ruhsatının bulunmadığından bahisle ruhsatsız bir yer gibi işleme tabi tutulması mümkün olmadığından, davacının ruhsatının yenilenmesi hususundaki başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde sonucu itibariyle hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiği ve ilgili mevzuatın aradığı ruhsat ve işletme şartlarını taşımayan dava konusu işyeri hakkında davacının talep etmiş olduğu ruhsatın düzenlenmesinin usul ve yasaya uygun bir durum teşkil etmeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin reddine,

2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,

3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY: **

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinin (b) bendinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyelerin yetkili olduğu, 4. maddesinde ise, 3. maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak ve yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hükme bağlanmıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6.maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hükmüne, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23.maddesinde, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder. Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır. Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz. İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır. Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır...." hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacıya ait işyeri için … Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarihli, … nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının mevcut olduğu, mevzuatımızda "geçici ruhsat" veya "süreli ruhsat" adı altında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, ruhsatın süreli olduğu ruhsata işlenmek suretiyle ruhsat verilmiş olsa bile bunun yasal düzenlemeye aykırı olması nedeniyle dikkate alınamayacağı, bu itibarla düzenlendiği tarih itibariyle geçerli bir işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olan işyerinin, gayrisıhhi müesseselerin sanayi bölgelerinde kurulması hükmüne aykırı olarak işletilmekte olduğunun tespit edilmesi üzerine, davacıya onbeş günlük sürenin verilip ona göre işlem tesis edilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının yukarıdaki belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle Dairemiz Onama kararına katılmıyoruz.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8334
Karar No : 2024/471

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatının yenilenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … Belediyesi Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün … tarih ve E. … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi, belge ve fotoğrafların birlikte incelenmesinden, davacıya dava konusu işyeri ile ilgili araç muayene ve oto ekspertiz hizmeti sunulmak üzere … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği, 2020 yılı başlarında işyerinin bulunduğu site sakinlerinden birinin gürültüden rahatsızlık duyduğu iddiası ile CİMER'e şikayette bulunduğu, … tarihinde yapılan denetim sonucunda dava konusu işyerinin gayrisıhhi müesseselerin sanayi bölgelerinde kurulması hükmüne aykırı olarak işletilmekte olduğunun tespit edildiği, yine insan sağlığına, çevre ve toplum sağlığına uygun olmadığına ilişkin tespitlere de yer verildiği, denetim raporunun işyeri yetkilisi tarafından imzalandığı görüldüğünden, davacı şirkete ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; 3572 sayılı Yasanın ilgili hükümleri incelendiğinde, "geçici ruhsat" adı altında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol edileceği, bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde davacı adına verilen ruhsatın "geçici" ibaresi bulunsa dahi artık kesinlik kazandığı, davacıya ait işyerinin ruhsatının bulunmadığından bahisle ruhsatsız bir yer gibi işleme tabi tutulması mümkün olmadığından, davacının ruhsatının yenilenmesi hususundaki başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde sonucu itibariyle hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiği ve ilgili mevzuatın aradığı ruhsat ve işletme şartlarını taşımayan dava konusu işyeri hakkında davacının talep etmiş olduğu ruhsatın düzenlenmesinin usul ve yasaya uygun bir durum teşkil etmeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin reddine,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3.Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 23/01/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinin (b) bendinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyelerin yetkili olduğu, 4. maddesinde ise, 3. maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak ve yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hükme bağlanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6.maddesinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hükmüne, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23.maddesinde, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder. Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır. Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz. İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır. Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır...." hükmü yer almaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacıya ait işyeri için … Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarihli, … nolu işyeri açma ve çalışma ruhsatının mevcut olduğu, mevzuatımızda "geçici ruhsat" veya "süreli ruhsat" adı altında herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden, ruhsatın süreli olduğu ruhsata işlenmek suretiyle ruhsat verilmiş olsa bile bunun yasal düzenlemeye aykırı olması nedeniyle dikkate alınamayacağı, bu itibarla düzenlendiği tarih itibariyle geçerli bir işyeri açma ve çalışma ruhsatına sahip olan işyerinin, gayrisıhhi müesseselerin sanayi bölgelerinde kurulması hükmüne aykırı olarak işletilmekte olduğunun tespit edilmesi üzerine, davacıya onbeş günlük sürenin verilip ona göre işlem tesis edilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının yukarıdaki belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği görüşüyle Dairemiz Onama kararına katılmıyoruz.

2023/18346