Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DOKUZUNCU DAİRE

Esas No : 2023/7859

Karar No : 2024/3638

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Başkanlığı

(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına, ... Ürünleri Nakliyat Pazarlama Sanayi Taahhüt Ticaret Limited Şirketi’nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …, … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; asıl borçlu ... Yağ. Ltd. Şti. adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davaların reddedilerek, kesinleştiği, davacının, ilgili dönemde söz konusu şirketin muhasebe iş ve işlemlerini yürüttüğü, şirket adına gerçeğe aykırı tasdik raporları düzenlediği hususları birlikte dikkate alındığında; yeminli mali müşavir olan davacı tarafından verilen beyanname ve bildirimler ile düzenlenen tasdik raporlarının, gerçeğe aykırı ve ticari örf ve teamüle uygun olmayan belgelere dayandığının açık olduğu, davacının mesleğinin gerektirdiği dikkat ve özeni göstermemesi ve üzerine düşen mesleki yükümlülükler doğrultusunda gerekli araştırmaları yapmaması nedeniyle sebebiyet verilen vergi ziyaı nedeniyle ortaya çıkan amme alacağından müteselsilen sorumlu tutulmak suretiyle adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde düzenlenen sorumluluğun, tasdik raporlarında yer alan bilgilerin, defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmaması, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 12. maddesinde düzenlenen sorumluluğun ise tasdikin doğru olmamasından kaynaklandığı, buna göre, davalı idare tarafından, davacının üretim tasdik raporlarını defter belgelere aykırı düzenlediğine dair bir iddiada bulunulmadığı, GTİP numaralarının, imal edilen ürünlerin bileşimi maddelerin oranlarına göre değişiklik gösterdiği ve ancak laboratuar incelemesi ile tespitinin mümkün olduğu, nitekim yeminli mali müşavir sorumluluk raporunun dayanağı vergi tekniği raporunda da laboratuar incelemesi yaptırılarak sonuca ulaşıldığı görüldüğünden, davacının yeminli mali müşavir sıfatıyla müteselsil sorumluluğuna gidilmesi suretiyle düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı, Gelir İdaresi Başkanlığının çıkardığı sirküler uyarınca GTİP numarasını tevsik eden incelemenin yaptırılması yükümlülüğünün yeminli mali müşavire ait olduğu belirtilmekte ise de gerek söz konusu sirküler içeriğinde bu yükümlülüğün yeminli mali müşavire ait olduğu hususunda açık bir düzenlemenin bulunmaması gerek GTİP numarasını tevsik edici belgelerin bulunmaması durumunda üretim tasdik raporlarının kabul edilmeyeceği düzenlemesinin yer aldığı, kaldı ki, idarenin üretim tasdik raporlarında belirtilen GTİP numaraları ile yetinmeyip kendisinin de gerekli incelemeleri her zaman yaptırabileceğinin tartışmasız olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra davanın kabulüne, ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın vekalet ücreti yönünden de bozulması gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

MADDİ OLAY: **

Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına, ... Ürünleri Nakliyat Pazarlama Sanayi Taahhüt Ticaret Limited Şirketi’nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …, … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: **

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde; Maliye Bakanlığının, vergi beyannamelerinin 3568 sayılı Kanun'a göre yetki almış serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler tarafından da imzalanması mecburiyetini getirmeye, bu mecburiyeti beyanname çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiş, aynı maddede beyannameyi imzalayan veya tasdik raporunu düzenleyen meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı kurala bağlanmıştır.

3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun ''Tasdik ve Tasdikten Doğan Sorumluluk'' başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında; yeminli mali müşavirlerin gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelediklerini tasdik edecekleri, 4. fıkrasında; yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtmeleri gerektiği, aynı maddeye 10/09/2014 tarih ve 6552 sayılı Kanun'un 107. maddesiyle eklenen 5. fıkrada ise; yeminli mali müşavirlerin tasdikten doğan mali sorumlulukları ile disiplin sorumluluklarının ayrı ayrı müstakil bir rapor ile tespit edileceği, bu kapsamda yeminli mali müşavir hakkında sorumluluk raporu yazılabilmesi için yeminli mali müşavirin yazılı savunmasının isteneceği, savunma isteme yazısının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde savunma yapılmaması durumunda ilgili yeminli mali müşavirin savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: **

Yukarıda anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde yeminli mali müşavirlerin düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı, mali sorumluluğun müstakil bir rapor ile tespit edileceği, bu kapsamda hakkında sorumluluk raporu düzenlenebilmesi için yeminli mali müşavirin yazılı savunmasının isteneceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Dosyanın ve Dairemizin E:2024/682 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; davacının yazılı savunmasının istenilmesine ilişkin olduğu belirtilen … tarih ve … sayılı yazı ile davacıdan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 148. maddesi dayanak gösterilerek, 15 gün içinde, yazı ekindeki sayfada belirtilen hususlarla ilgili olarak bilgi verilmesinin istenildiği ve aksi takdirde aynı Kanun'un mükerrer 355. maddesinin uygulanacağının bildirildiği, davacı tarafından, 25/07/2014 tarihinde bilgi verme konu başlığıyla sunulan açıklamalara göre de hakkında, … tarih ve … sayılı görüş ve raporunun yazıldığının anlaşıldığı, bu durumda, kanunen, davacının yeminli mali müşavir olarak mali sorumluluğuna yönelik rapor düzenlenmeden önce, yazılı savunmasının alınması zorunlu olduğu halde, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrasında belirtilen şekilde yazılı savunmasının alınmadığı gibi söz konusu bilgi isteme yazısının yasal düzenlemeye uygun savunma isteme yazısı içeriğine sahip olmadığı, anılan bilgi isteme yazısına verilen cevabın da savunma olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna varıldığından, yeminli mali müşavir olan davacının yazılı savunması usulüne uygun istenilmeden hazırlanan sorumluluk raporu dikkate alınarak müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamıştır.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1.Davalının temyiz isteminin reddine,

2…. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 12/06/2024 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DOKUZUNCU DAİRE
Esas No : 2023/7859
Karar No : 2024/3638

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına, ... Ürünleri Nakliyat Pazarlama Sanayi Taahhüt Ticaret Limited Şirketi’nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …, … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; asıl borçlu ... Yağ. Ltd. Şti. adına yapılan cezalı tarhiyatlara karşı açılan davaların reddedilerek, kesinleştiği, davacının, ilgili dönemde söz konusu şirketin muhasebe iş ve işlemlerini yürüttüğü, şirket adına gerçeğe aykırı tasdik raporları düzenlediği hususları birlikte dikkate alındığında; yeminli mali müşavir olan davacı tarafından verilen beyanname ve bildirimler ile düzenlenen tasdik raporlarının, gerçeğe aykırı ve ticari örf ve teamüle uygun olmayan belgelere dayandığının açık olduğu, davacının mesleğinin gerektirdiği dikkat ve özeni göstermemesi ve üzerine düşen mesleki yükümlülükler doğrultusunda gerekli araştırmaları yapmaması nedeniyle sebebiyet verilen vergi ziyaı nedeniyle ortaya çıkan amme alacağından müteselsilen sorumlu tutulmak suretiyle adına düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde düzenlenen sorumluluğun, tasdik raporlarında yer alan bilgilerin, defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmaması, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun 12. maddesinde düzenlenen sorumluluğun ise tasdikin doğru olmamasından kaynaklandığı, buna göre, davalı idare tarafından, davacının üretim tasdik raporlarını defter belgelere aykırı düzenlediğine dair bir iddiada bulunulmadığı, GTİP numaralarının, imal edilen ürünlerin bileşimi maddelerin oranlarına göre değişiklik gösterdiği ve ancak laboratuar incelemesi ile tespitinin mümkün olduğu, nitekim yeminli mali müşavir sorumluluk raporunun dayanağı vergi tekniği raporunda da laboratuar incelemesi yaptırılarak sonuca ulaşıldığı görüldüğünden, davacının yeminli mali müşavir sıfatıyla müteselsil sorumluluğuna gidilmesi suretiyle düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı, Gelir İdaresi Başkanlığının çıkardığı sirküler uyarınca GTİP numarasını tevsik eden incelemenin yaptırılması yükümlülüğünün yeminli mali müşavire ait olduğu belirtilmekte ise de gerek söz konusu sirküler içeriğinde bu yükümlülüğün yeminli mali müşavire ait olduğu hususunda açık bir düzenlemenin bulunmaması gerek GTİP numarasını tevsik edici belgelerin bulunmaması durumunda üretim tasdik raporlarının kabul edilmeyeceği düzenlemesinin yer aldığı, kaldı ki, idarenin üretim tasdik raporlarında belirtilen GTİP numaraları ile yetinmeyip kendisinin de gerekli incelemeleri her zaman yaptırabileceğinin tartışmasız olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararı kaldırıldıktan sonra davanın kabulüne, ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ödeme emirlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın vekalet ücreti yönünden de bozulması gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına, ... Ürünleri Nakliyat Pazarlama Sanayi Taahhüt Ticaret Limited Şirketi’nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen … tarih ve …, … sayılı ödeme emirlerinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde; Maliye Bakanlığının, vergi beyannamelerinin 3568 sayılı Kanun'a göre yetki almış serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler tarafından da imzalanması mecburiyetini getirmeye, bu mecburiyeti beyanname çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiş, aynı maddede beyannameyi imzalayan veya tasdik raporunu düzenleyen meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı kurala bağlanmıştır.
3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun ''Tasdik ve Tasdikten Doğan Sorumluluk'' başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında; yeminli mali müşavirlerin gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelediklerini tasdik edecekleri, 4. fıkrasında; yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtmeleri gerektiği, aynı maddeye 10/09/2014 tarih ve 6552 sayılı Kanun'un 107. maddesiyle eklenen 5. fıkrada ise; yeminli mali müşavirlerin tasdikten doğan mali sorumlulukları ile disiplin sorumluluklarının ayrı ayrı müstakil bir rapor ile tespit edileceği, bu kapsamda yeminli mali müşavir hakkında sorumluluk raporu yazılabilmesi için yeminli mali müşavirin yazılı savunmasının isteneceği, savunma isteme yazısının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde savunma yapılmaması durumunda ilgili yeminli mali müşavirin savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı hükmü yer almaktadır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde yeminli mali müşavirlerin düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı, mali sorumluluğun müstakil bir rapor ile tespit edileceği, bu kapsamda hakkında sorumluluk raporu düzenlenebilmesi için yeminli mali müşavirin yazılı savunmasının isteneceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Dosyanın ve Dairemizin E:2024/682 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; davacının yazılı savunmasının istenilmesine ilişkin olduğu belirtilen … tarih ve … sayılı yazı ile davacıdan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 148. maddesi dayanak gösterilerek, 15 gün içinde, yazı ekindeki sayfada belirtilen hususlarla ilgili olarak bilgi verilmesinin istenildiği ve aksi takdirde aynı Kanun'un mükerrer 355. maddesinin uygulanacağının bildirildiği, davacı tarafından, 25/07/2014 tarihinde bilgi verme konu başlığıyla sunulan açıklamalara göre de hakkında, … tarih ve … sayılı görüş ve raporunun yazıldığının anlaşıldığı, bu durumda, kanunen, davacının yeminli mali müşavir olarak mali sorumluluğuna yönelik rapor düzenlenmeden önce, yazılı savunmasının alınması zorunlu olduğu halde, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrasında belirtilen şekilde yazılı savunmasının alınmadığı gibi söz konusu bilgi isteme yazısının yasal düzenlemeye uygun savunma isteme yazısı içeriğine sahip olmadığı, anılan bilgi isteme yazısına verilen cevabın da savunma olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna varıldığından, yeminli mali müşavir olan davacının yazılı savunması usulüne uygun istenilmeden hazırlanan sorumluluk raporu dikkate alınarak müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinde hukuka uyarlık, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamıştır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalının temyiz isteminin reddine,
2…. Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 12/06/2024 tarihinde, kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

2023/17885