Yargıtay yargitay 2023/9725 E. 2024/1191 K.

T.C.

D A N I Ş T A Y

ÜÇÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/9725

Karar No : 2024/1191

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): Tasfiye Halinde … Otomotiv Dış Ticaret Limited Şirketi

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Davacı adına, 2014 yılında ithal ettiği bir araçla ilgili kayıt ve beyan dışı bıraktığı özel tüketim vergisinin katma değer vergisi matrahına eklenmesi suretiyle önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisinin olmadığı da gözetilerek oluşturulan beyan tablosuna göre 2014 yılının Ocak ila Mart ve Haziran ila Aralık dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın, 2014 yılında ithal edilen araçtan kaynaklanan kısmının matrahı yönünden bağlı olduğu özel tüketim vergisi tarhiyatına ilişkin … tarih ve … sayılı ihbarnamenin 15/08/2019 tarihinde tebliğ edilememesi üzerine aynı adrese ikinci defa çıkarılacak tebligat için en az on beş gün beklenmesi gerekirken bu süreye uyulmaksızın tebliğ evrakının 19/08/2019 tarihinde ikinci defa tebligata çıkarıldığının anlaşıldığı olayda, ikinci defa tebligat çıkarılmadan önce münasip bir süre beklenmeden yapılan tebliğin usulsüz olduğu dolayısıyla söz konusu vergi zamanaşımına uğradığından dava konusu tarhiyatın değinilen kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, dava konusu tarhiyatın önceki yıldan devreden indirilecek katma değer vergisinden kaynaklanan kısmının 2013 yılına ilişkin olduğu dikkate alındığında tarhiyatın tebliğ edildiği 26/11/2019 tarihinde zamanaşımına uğradığı, kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle vergi ve cezalar kaldırılmıştır.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı şirket adına yapılan tarhiyatta ve kesilen cezalarda hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: **

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin reddine,

2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,

3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 07/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY: Davacı şirket adına, ithal ettiği araçlarla ilgili kayıt ve beyan dışı bıraktığı özel tüketim vergisinin katma değer vergisi matrahına eklenmesi suretiyle oluşturulan beyan taplosuna istinaden, 2013 döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin düzeltilmesi sonucu re'sen tarh edilen 2014 yılının Ocak ila Mart ve Haziran ila Aralık dönemlerine ilişkin bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle açılan davada Vergi Dava Dairesi kararı davalı idarece temyiz edilmiştir.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 113. maddesinde "zamanaşımı, süre geçmesi suretiyle vergi alacağının kalkmasıdır." şeklinde tanımlandıktan sonra aynı Kanun'un 114. maddesinde, vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı belirtilmiştir. Bu hüküm gereği vergi alacağının doğduğu dönem, verginin ödenmesi gerektiği dönemdir.

Öte yandan Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinde, vergi alacağının mükellef bakımından vergi borcunu teşkil edeceği, 126. maddesinde ise 114. madde de yazılı zamanaşımı süresine değinildikten sonra bu süre zarfında meydana çıkan vergi hatalarının düzeltileceği kurala bağlanmıştır.

Mezkur düzenlemelerden de görülüceği üzere, tarh ve düzeltme zamanaşımı vergi alacağının doğduğu yılı takip eden yılın başından başlayarak beş (5) yıldır. Ancak, vergi alacağının doğduğu yılda yer alan tüm unsurlarla birlikte, alacağın doğduğu yılın beyannamesinde yer alan ve vergi alacağının miktarını doğrudan etkileyen bir unsur olan "geçmiş yılda kayıtlara alınan belge" üzerinden hesaplanarak, indirildikten sonra ilgili (ihtilaflı) yıla devreden verginin de, devredildiği yılın zamanaşımı süresine tabi olması gerekmektedir.

İncelenen dosyada, dava konusu cezalı tarhiyatların 2013/Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin azaltılmasına bağlı olarak ihtilaflı 2014 yılına devreden katma değer vergisi tutarı, ihtilaflı 2014 yılının ödenecek indirilecek katma değer vergisini doğrudan etkilediği için, bu yıllara ilişkin zamanaşımı süresinin de, aynı yılı takip eden yılbaşından itibaren hesaplanması ve bu tutar ile ilgili olarak lehe ve aleyhe her türlü düzeltmenin de anılan sürede yapılabilmesi hukuka uygun olacaktır.

Bu durumda, ihtilaflı 2014 vergilendirme dönemi için davacı adına yapılan tarhiyatın zamanaşımı süresinin 31/12/2019 tarihinde dolduğu, dava konusu ihbarnamelerin ise 26/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği göz önünde bulundurulduğunda, önceki yıldan devreden katma değer vergisi tutarının azalmasından kaynaklanan dava konusu cezalı tarhiyatların zamanaşımına uğramadığı anlaşıldığından, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının bu kısmında da hukuka uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının, önceki dönemden devreden katma değer vergisinin azaltılmasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.

T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9725
Karar No : 2024/1191

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Vergi Dairesi Müdürlüğü/…
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): Tasfiye Halinde … Otomotiv Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı adına, 2014 yılında ithal ettiği bir araçla ilgili kayıt ve beyan dışı bıraktığı özel tüketim vergisinin katma değer vergisi matrahına eklenmesi suretiyle önceki yıldan devreden indirilebilecek katma değer vergisinin olmadığı da gözetilerek oluşturulan beyan tablosuna göre 2014 yılının Ocak ila Mart ve Haziran ila Aralık dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi gereğince kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyatın, 2014 yılında ithal edilen araçtan kaynaklanan kısmının matrahı yönünden bağlı olduğu özel tüketim vergisi tarhiyatına ilişkin … tarih ve … sayılı ihbarnamenin 15/08/2019 tarihinde tebliğ edilememesi üzerine aynı adrese ikinci defa çıkarılacak tebligat için en az on beş gün beklenmesi gerekirken bu süreye uyulmaksızın tebliğ evrakının 19/08/2019 tarihinde ikinci defa tebligata çıkarıldığının anlaşıldığı olayda, ikinci defa tebligat çıkarılmadan önce münasip bir süre beklenmeden yapılan tebliğin usulsüz olduğu dolayısıyla söz konusu vergi zamanaşımına uğradığından dava konusu tarhiyatın değinilen kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, dava konusu tarhiyatın önceki yıldan devreden indirilecek katma değer vergisinden kaynaklanan kısmının 2013 yılına ilişkin olduğu dikkate alındığında tarhiyatın tebliğ edildiği 26/11/2019 tarihinde zamanaşımına uğradığı, kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle vergi ve cezalar kaldırılmıştır.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı şirket adına yapılan tarhiyatta ve kesilen cezalarda hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 07/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY : Davacı şirket adına, ithal ettiği araçlarla ilgili kayıt ve beyan dışı bıraktığı özel tüketim vergisinin katma değer vergisi matrahına eklenmesi suretiyle oluşturulan beyan taplosuna istinaden, 2013 döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin düzeltilmesi sonucu re'sen tarh edilen 2014 yılının Ocak ila Mart ve Haziran ila Aralık dönemlerine ilişkin bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle açılan davada Vergi Dava Dairesi kararı davalı idarece temyiz edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 113. maddesinde "zamanaşımı, süre geçmesi suretiyle vergi alacağının kalkmasıdır." şeklinde tanımlandıktan sonra aynı Kanun'un 114. maddesinde, vergi alacağının doğduğu takvim yılını takip eden yılın başından başlıyarak beş yıl içinde tarh ve mükellefe tebliğ edilmeyen vergilerin zamanaşımına uğrayacağı belirtilmiştir. Bu hüküm gereği vergi alacağının doğduğu dönem, verginin ödenmesi gerektiği dönemdir.
Öte yandan Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinde, vergi alacağının mükellef bakımından vergi borcunu teşkil edeceği, 126. maddesinde ise 114. madde de yazılı zamanaşımı süresine değinildikten sonra bu süre zarfında meydana çıkan vergi hatalarının düzeltileceği kurala bağlanmıştır.
Mezkur düzenlemelerden de görülüceği üzere, tarh ve düzeltme zamanaşımı vergi alacağının doğduğu yılı takip eden yılın başından başlayarak beş (5) yıldır. Ancak, vergi alacağının doğduğu yılda yer alan tüm unsurlarla birlikte, alacağın doğduğu yılın beyannamesinde yer alan ve vergi alacağının miktarını doğrudan etkileyen bir unsur olan "geçmiş yılda kayıtlara alınan belge" üzerinden hesaplanarak, indirildikten sonra ilgili (ihtilaflı) yıla devreden verginin de, devredildiği yılın zamanaşımı süresine tabi olması gerekmektedir.
İncelenen dosyada, dava konusu cezalı tarhiyatların 2013/Aralık döneminden sonraki döneme devreden katma değer vergisinin azaltılmasına bağlı olarak ihtilaflı 2014 yılına devreden katma değer vergisi tutarı, ihtilaflı 2014 yılının ödenecek indirilecek katma değer vergisini doğrudan etkilediği için, bu yıllara ilişkin zamanaşımı süresinin de, aynı yılı takip eden yılbaşından itibaren hesaplanması ve bu tutar ile ilgili olarak lehe ve aleyhe her türlü düzeltmenin de anılan sürede yapılabilmesi hukuka uygun olacaktır.
Bu durumda, ihtilaflı 2014 vergilendirme dönemi için davacı adına yapılan tarhiyatın zamanaşımı süresinin 31/12/2019 tarihinde dolduğu, dava konusu ihbarnamelerin ise 26/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği göz önünde bulundurulduğunda, önceki yıldan devreden katma değer vergisi tutarının azalmasından kaynaklanan dava konusu cezalı tarhiyatların zamanaşımına uğramadığı anlaşıldığından, temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının bu kısmında da hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile Vergi Dava Dairesi kararının, önceki dönemden devreden katma değer vergisinin azaltılmasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyoruz.

2023/19815