Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/9127

Karar No : 2023/7222

TEMYİZ EDEN (DAVALI): ... Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI): ... Apartmanı Yönetimi

VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, no. ... adresinde ve tapunun ... pafta, ... ada, ... sayılı parselinde kayıtlı ... Apartmanının bahçe katı 3 numaralı bağımsız bölümünde faaliyette bulunmak amacıyla düzenlenen "oto yıkama yeri" ruhsatlı işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işyerinin bulunduğu bağımsız bölüme ait binanın yapı kullanma izin belgesinin "mesken" ve "depolu dükkan" olarak alındığı, tapuda ise "depolu dükkan" olarak belirtildiği, binanın önüne isabet eden yerin ortak kullanım alanı olarak kullanıldığı ve dükkan vasıflı bağımsız bölümün oto yıkama yeri olarak kullanılması durumunda ortak kullanım alanı olan binanın ön kısmının işyeri tarafından kullanılmasının kaçınılmaz olacağı, esasen bu durumun kat maliklerinin muvafakatini gerektirdiği gibi gayrisıhhi müesseseler kendi türündeki işyerlerine mahsus yerlerde açılabileceğinden, belirtilen kurallar dikkate alınmaksızın davalı idarece verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatında mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; uyuşmazlıkta, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na tâbi ve tapuda sınırlı işyeri tanımı yapılarak "depolu dükkan" niteliğinde bulunan ve bu kullanıma özgülenen taşınmazın bağımsız bölümünde faaliyet gösteren ve tapudaki sınırlı tanımı dışında 3. sınıf gayrisıhhi müessese niteliğindeki oto yıkama işyeri için kat maliklerinin oybirliği ile muvafakatinin alınması gerektiği, kat malikleri kurulunun oybirliğiyle aldığı bir karar bulunmaksızın tesis edilen dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatında hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davanın süresinde açılmadığı, dava açılmadan önce işyerinin kapatıldığı, bu nedenle davanın konusuz kaldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ: Kat mülkiyetine konu bağımsız bölümün tapuda "dükkan" olarak belirtildiği ve önündeki alanın, kat maliklerinin ortak kullanım alanı olduğu dikkate alındığında, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin (b) bendi uyarınca kat maliklerinin oybirliği ile muvafakatini gerektirdiğinden, aksi yönde düzenlenen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." kuralı yer almıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinin (e) bendinin dava konusu ruhsat tarihi itibarıyla yürürlükteki şeklinde "e) Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese: Meskenlerin yanında açılabilmekle beraber yalnız sıhhî nezarete tabi tutulması gereken işyerlerini, ...ifade eder." şeklinde tanımlanmış, yargılama sırasında 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile bu tanımlama "e) Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese: Konutların ve insan ikametine mahsus diğer yerlerin yanında açılabilmesi için sıhhî nezarete tabi tutulması yeterli olan müesseseleri," şeklinde yeniden düzenlenmiştir.

Aynı Yönetmelik'in 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır:

a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması,

b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması,"; 23. maddesinde, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.

Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.

Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.

Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.

İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır.

..." düzenlemesi yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, no. ... adresinde ve tapunun ... pafta, ... ada, ... sayılı parselinde kayıtlı ... Apartmanının bahçe katı 3 numaralı bağımsız bölümünde oto yıkama faaliyetinde bulunmak amacıyla 30/09/2016 tarihinde düzenlenen 3. sınıf gayrisıhhi müessese oto yıkama işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, binanın dükkan vasıflı bağımsız bölümünün oto yıkama yeri olarak kullanılması durumunda bağımsız bölümün önündeki alanın binanın ortak kullanım alanı olması nedeniyle kat maliklerinin onayını gerektirdiği, binada oturanlar için can ve mal güvenliği yönünden tehlike doğuracağı, gürültüye ve trafiğe sebebiyet vererek sağlıklı ortamda yaşam kalitesini olumsuz etkileyeceği ileri sürülerek defalarca idareye başvurulmasına rağmen bir cevap verilmediği belirtilerek, söz konusu ruhsatın iptalinin istenildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuata göre üçüncü sınıf gayrisıhii müesseselerin konutların ve insan ikametine mahsus diğer yerlerin altında faaliyet gösteremeyeceği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince verilen kararda ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin reddine,

2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 22/12/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/9127
Karar No : 2023/7222

TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Apartmanı Yönetimi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, no. ... adresinde ve tapunun ... pafta, ... ada, ... sayılı parselinde kayıtlı ... Apartmanının bahçe katı 3 numaralı bağımsız bölümünde faaliyette bulunmak amacıyla düzenlenen "oto yıkama yeri" ruhsatlı işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; işyerinin bulunduğu bağımsız bölüme ait binanın yapı kullanma izin belgesinin "mesken" ve "depolu dükkan" olarak alındığı, tapuda ise "depolu dükkan" olarak belirtildiği, binanın önüne isabet eden yerin ortak kullanım alanı olarak kullanıldığı ve dükkan vasıflı bağımsız bölümün oto yıkama yeri olarak kullanılması durumunda ortak kullanım alanı olan binanın ön kısmının işyeri tarafından kullanılmasının kaçınılmaz olacağı, esasen bu durumun kat maliklerinin muvafakatini gerektirdiği gibi gayrisıhhi müesseseler kendi türündeki işyerlerine mahsus yerlerde açılabileceğinden, belirtilen kurallar dikkate alınmaksızın davalı idarece verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatında mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; uyuşmazlıkta, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na tâbi ve tapuda sınırlı işyeri tanımı yapılarak "depolu dükkan" niteliğinde bulunan ve bu kullanıma özgülenen taşınmazın bağımsız bölümünde faaliyet gösteren ve tapudaki sınırlı tanımı dışında 3. sınıf gayrisıhhi müessese niteliğindeki oto yıkama işyeri için kat maliklerinin oybirliği ile muvafakatinin alınması gerektiği, kat malikleri kurulunun oybirliğiyle aldığı bir karar bulunmaksızın tesis edilen dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatında hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davanın süresinde açılmadığı, dava açılmadan önce işyerinin kapatıldığı, bu nedenle davanın konusuz kaldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Kat mülkiyetine konu bağımsız bölümün tapuda "dükkan" olarak belirtildiği ve önündeki alanın, kat maliklerinin ortak kullanım alanı olduğu dikkate alındığında, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin (b) bendi uyarınca kat maliklerinin oybirliği ile muvafakatini gerektirdiğinden, aksi yönde düzenlenen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." kuralı yer almıştır.
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinin (e) bendinin dava konusu ruhsat tarihi itibarıyla yürürlükteki şeklinde "e) Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese: Meskenlerin yanında açılabilmekle beraber yalnız sıhhî nezarete tabi tutulması gereken işyerlerini, ...ifade eder." şeklinde tanımlanmış, yargılama sırasında 17/04/2021 tarih ve 31457 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesi ile bu tanımlama "e) Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese: Konutların ve insan ikametine mahsus diğer yerlerin yanında açılabilmesi için sıhhî nezarete tabi tutulması yeterli olan müesseseleri," şeklinde yeniden düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik'in 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır:
a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması,
b) 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri; imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması,"; 23. maddesinde, "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.
Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.
Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.
Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.
İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır.
Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır.
..." düzenlemesi yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden, Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, no. ... adresinde ve tapunun ... pafta, ... ada, ... sayılı parselinde kayıtlı ... Apartmanının bahçe katı 3 numaralı bağımsız bölümünde oto yıkama faaliyetinde bulunmak amacıyla 30/09/2016 tarihinde düzenlenen 3. sınıf gayrisıhhi müessese oto yıkama işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, binanın dükkan vasıflı bağımsız bölümünün oto yıkama yeri olarak kullanılması durumunda bağımsız bölümün önündeki alanın binanın ortak kullanım alanı olması nedeniyle kat maliklerinin onayını gerektirdiği, binada oturanlar için can ve mal güvenliği yönünden tehlike doğuracağı, gürültüye ve trafiğe sebebiyet vererek sağlıklı ortamda yaşam kalitesini olumsuz etkileyeceği ileri sürülerek defalarca idareye başvurulmasına rağmen bir cevap verilmediği belirtilerek, söz konusu ruhsatın iptalinin istenildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, yukarıda yer verilen mevzuata göre üçüncü sınıf gayrisıhii müesseselerin konutların ve insan ikametine mahsus diğer yerlerin altında faaliyet gösteremeyeceği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince verilen kararda ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 22/12/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

2023/19165