Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/7952

Karar No : 2023/7133

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı (E Tebligat)

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: İzmir ili, Bornova ilçesi, ... Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan kafeterya faaliyet konulu işyerine ait işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının, işyerindeki imara aykırı hususların verilen süre içerisinde giderilemediğinden bahisle iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Bornova Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından 39,00 m² kapalı alan oluşturmak suretiyle iş yerinin kullanım alanı genişletilmiş ise de, bu kısma ilişkin kapatma kararı verilebileceği ve imar mevzuatına aykırılığın giderilmesi suretiyle işlem tesis edilmesi mümkün iken, imar mevzuatına aykırılığına yönelik bir tespit bulunmayan işyeri hakkında işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile ruhsatsız hale gelen işyerinin kapatılmasına yönelik tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği, 15 gün süre verilmesine rağmen aykırılığın giderilmediği, İdare Mahkemesince 39,00 m²'lik kısım hakkında kapatma kararı verilebileceği gerekçesine dayalı hüküm kurulsa da, bunun uygulanabilir olup olmadığının keşif ve bilirkişi incelemesi ile yerinde araştırılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak. " hükmüne yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, bir işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için işyerinin bulunduğu yapının imar mevzuatına uygun olmasının zorunlu olduğu ve işyeri açma ve çalışma ruhsatına bağlanan faaliyetin yer aldığı yapının ruhsatlandırıldığı mevcut imar durumunun sürekliliği korunarak imara aykırı bir durumun ortaya çıkmasının önlenmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, İzmir ili, Bornova ilçesi, ... Mahallesi, … Sokak No:1/A adresinde bulunan davacıya ait kafeterya faaliyet konulu işyerinde yapılan denetimde, … tarihli ve … cilt, … sayfa, … kayıt no.lu yapı tatil zaptı ile; ruhsatlı zemin + 5 katlı binada, zemin kat 25 bağımsız bölüm no.lu dükkan önüne ruhsat ve eklerine aykırı olarak 39,00 m² kapalı alan yapıldığının tespiti üzerine 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince yapının mühürlendiği, yapı tatil zaptında tespit edilen aksaklıkların giderilmesi hususunda davacıya 19/09/2016 tarihinde onbeş gün süre verildiği, 05/10/2016 tarihinde yapılan kontrolde yapı tatil zaptında belirtilen aksaklıkların giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine, Bornova Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı oluru ile kafeterya faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ve anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptaline dayanak olan, imara aykırı olarak inşa edildiği tespit edilen 39,00 m² ruhsatsız alanla ilgili aykırılığın giderilmesi hususunda davacıya 19/09/2016 tarihinde onbeş gün süre verildiği, 19/04/2017 tarihinde yapılan denetim sonucu tutulan yapı tatil tutanağında aynı aykırılıkların varlığını koruduğunun tespit edildiği, bunun üzerine belediye encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile yapının yıkımına ve davacıya 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca 3.448,33 TL idari para cezası verilmesine karar verildiği, belirtilen encümen kararının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile yıkıma ilişkin kısmının reddine, para cezasına yönelik kısmı için ise davanın kısmen reddine, dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verildiği ve söz konusu karara yapılan istinaf başvurusunun … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile reddedilerek kararın kesinleştiği görülmüştür.

Bu durumda, dava konusu işyerinde yapı ruhsatına aykırı olarak yapılan 39,00 m² büyüklüğündeki kapalı alanın yıkımına ilişkin encümen kararının hukuka uygun olduğunun yargı kararı ile kesinleştiği, imara aykırı olarak inşa edilen bu kapalı alan üzerinde yürütülen işyeri faaliyetinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı kapsamındaki alan ile bütünleştiği ve asıl işyerinden ayrılamaz hale geldiği, verilen onbeş günlük sürede tespit edilen aykırılıkların giderilmediği görülmüş olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kabulüne,

2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY: **

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7952
Karar No : 2023/7133

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı (E Tebligat)
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İzmir ili, Bornova ilçesi, ... Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan kafeterya faaliyet konulu işyerine ait işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının, işyerindeki imara aykırı hususların verilen süre içerisinde giderilemediğinden bahisle iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Bornova Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından 39,00 m² kapalı alan oluşturmak suretiyle iş yerinin kullanım alanı genişletilmiş ise de, bu kısma ilişkin kapatma kararı verilebileceği ve imar mevzuatına aykırılığın giderilmesi suretiyle işlem tesis edilmesi mümkün iken, imar mevzuatına aykırılığına yönelik bir tespit bulunmayan işyeri hakkında işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile ruhsatsız hale gelen işyerinin kapatılmasına yönelik tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği, 15 gün süre verilmesine rağmen aykırılığın giderilmediği, İdare Mahkemesince 39,00 m²'lik kısım hakkında kapatma kararı verilebileceği gerekçesine dayalı hüküm kurulsa da, bunun uygulanabilir olup olmadığının keşif ve bilirkişi incelemesi ile yerinde araştırılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.
a) İnsan sağlığına zarar vermemek,
b) Çevre kirliliğine yol açmamak,
c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak. " hükmüne yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, bir işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için işyerinin bulunduğu yapının imar mevzuatına uygun olmasının zorunlu olduğu ve işyeri açma ve çalışma ruhsatına bağlanan faaliyetin yer aldığı yapının ruhsatlandırıldığı mevcut imar durumunun sürekliliği korunarak imara aykırı bir durumun ortaya çıkmasının önlenmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, İzmir ili, Bornova ilçesi, ... Mahallesi, … Sokak No:1/A adresinde bulunan davacıya ait kafeterya faaliyet konulu işyerinde yapılan denetimde, … tarihli ve … cilt, … sayfa, … kayıt no.lu yapı tatil zaptı ile; ruhsatlı zemin + 5 katlı binada, zemin kat 25 bağımsız bölüm no.lu dükkan önüne ruhsat ve eklerine aykırı olarak 39,00 m² kapalı alan yapıldığının tespiti üzerine 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince yapının mühürlendiği, yapı tatil zaptında tespit edilen aksaklıkların giderilmesi hususunda davacıya 19/09/2016 tarihinde onbeş gün süre verildiği, 05/10/2016 tarihinde yapılan kontrolde yapı tatil zaptında belirtilen aksaklıkların giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine, Bornova Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı oluru ile kafeterya faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ve anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptaline dayanak olan, imara aykırı olarak inşa edildiği tespit edilen 39,00 m² ruhsatsız alanla ilgili aykırılığın giderilmesi hususunda davacıya 19/09/2016 tarihinde onbeş gün süre verildiği, 19/04/2017 tarihinde yapılan denetim sonucu tutulan yapı tatil tutanağında aynı aykırılıkların varlığını koruduğunun tespit edildiği, bunun üzerine belediye encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile yapının yıkımına ve davacıya 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca 3.448,33 TL idari para cezası verilmesine karar verildiği, belirtilen encümen kararının iptali istemiyle açılan davada ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile yıkıma ilişkin kısmının reddine, para cezasına yönelik kısmı için ise davanın kısmen reddine, dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verildiği ve söz konusu karara yapılan istinaf başvurusunun … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile reddedilerek kararın kesinleştiği görülmüştür.
Bu durumda, dava konusu işyerinde yapı ruhsatına aykırı olarak yapılan 39,00 m² büyüklüğündeki kapalı alanın yıkımına ilişkin encümen kararının hukuka uygun olduğunun yargı kararı ile kesinleştiği, imara aykırı olarak inşa edilen bu kapalı alan üzerinde yürütülen işyeri faaliyetinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı kapsamındaki alan ile bütünleştiği ve asıl işyerinden ayrılamaz hale geldiği, verilen onbeş günlük sürede tespit edilen aykırılıkların giderilmediği görülmüş olup, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 20/12/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.

2023/17980