Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/8954

Karar No : 2023/6778

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1 ...Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. ...

2 ...Kaymakamlığı

KARŞI TARAF (DAVACI): ...Motors Otomotiv Ticaret Limited Şirketi

VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem :Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...Mahallesi, ...Cadde, No:...adresinde 2. el araç satış faaliyeti gösteren işyerine ait ...tarih ve ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, Çankaya Kaymakamlığının "trafiğe getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski ile çevre ve altyapıya getirdiği yük açısından olumsuz değerlendirildiğinden, anılan işyerine ruhsat verilmesi uygun görülmemektedir." yönündeki olumsuz görüşüne istinaden ...tarih ve ...sayılı Başkanlık Olur'u ile iptal edildiğinden bahisle, işyerinin kapatılmasına ilişkin ...tarih ve ...sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davalı Çankaya Belediyesi Başkanlığı tarafından dava konusu işlemin kaymakamlık görüşü ve ve eki raporlara istinaden gerçekleştirildiği belirtildiğinden mahkemelerinin 02/08/2022 tarihli ara kararı ile "Uyuşmazlığa konu Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...Mahallesi, ...Cadde, No:...adresinde bulunan ve ikinci el araç satışı faaliyeti yürütülen işyerinin; trafiğe, çevre ve altyapıya getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski bakımdan olumsuz değerlendirilmesine ilişkin Çankaya Kaymakamlığı'nın ...tarih ve ...sayılı görüş yazısına dayanak uzman görüşü, teknik değerlendirme, tespit vb. bilgi ve belgelerin onaylı bir örneğinin mahkememize sunulması" istenilmiş; ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerden Çankaya Kaymakamlığınca davalı idareden, Ankara İl Emniyet Müdürlüğünden ve İlçe Emniyet Müdürlüğünden konuya ilişkin ayrı ayrı rapor istenildiği ve fakat dava konusu işlemin "ikinci el oto alım satımı yapılması halinde trafiğe getireceği yük açısından bölgede trafik yoğunluğunu artıracağı, bu kapsamda taksirle yaralama, kasten yaralama, mala zarar verme vb. olayların trafik ve asayiş suçlarının oluşumunda bölgede yoğunluğu artıracağı gerekçesi ile bahse konu işyerinin can ve mal güvenliği açısından sakıncasının olabileceği kanaatine varılmıştır" yönündeki iki polis memurunun gözlem ve kanaatine dayanan tek bir tutanağa istinaden olumsuz görüş verildiği, bu durumda, etrafında mesken bulunmayan, işyeri yoğunluklu bir alanda ve cadde üzerinde bulunan dava konusu işyerinin trafiğe nasıl bir yük getireceği ve bölgede trafik yoğunluğunu ne şekilde artıracağına ilişkin somut tespit ve teknik değerlendirme olmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı Çankaya Belediye Başkanlığının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu işlemin Kaymakamlığın olumsuz görüşüne istinaden tesis edildiği, usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülmektedir.

Çankaya Kaymakamlığı tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verme ya da vermemek konusundaki yetkinin ilçe belediyesine ait olduğu, mevzuat gereği verilen görüşün kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı, ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ: Çankaya Belediye Başkanlığının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması, Çankaya Kaymakamlığının temyiz isteminin ise incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Davalı Çankaya Belediye Başkanlığının temyiz istemi yönünden;

İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararı ve dayandığı gerekçe, hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.

Davalı Çankaya Kaymakamlığının temyiz istemine gelince;

2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde; Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin anılan maddede sayılan nihai kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde Danıştayda temyiz yoluna başvurulabileceği, 49. maddesinin 3. fıkrasında; kararların kısmen onaylanması ve kısmen bozulması hallerinde kesinleşen kısmın Danıştay kararında belirtileceği hükme bağlanmış olup, temyiz yoluna, aleyhine karar verilen taraflarca başvurulabileceği açıktır.

İdari işlemler hakkında iptal davası açılabilmesi için öncelikle idari işlemin ilgilinin hukuki menfaatini ihlal etmesi koşulunun varlığı arandığı gibi, kanun yoluna başvurmada da hukuki yarar bulunması gerekmektedir. Başka bir deyişle, kanun yoluna başvuranın, aleyhine kanun yoluna başvurduğu kararın bozulması veya değiştirilmesinde korunmaya değer hukuki menfaatinin bulunması şarttır.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin iptali yolunda İdare Mahkemesince istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karara karşı davalı Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapıldığı, davalı Çankaya Kaymakamlığınca istinaf başvurusunda bulunulmadığı, dolayısıyla, anılan idare mahkemesi kararının davalı Çankaya Kaymakamlığı yönünden kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, istinaf yoluna başvurmayan davalı Çankaya Kaymakamlığı yönünden İdare Mahkemesi kararı kesinleştiğinden, davalı Çankaya Belediye Başkanlığının istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince verilen karara karşı davalı Çankaya Kaymakamlığının temyiz isteminin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalı Çankaya Kaymakamlığının temyiz isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, davalı Çankaya Belediye Başkanlığının temyiz isteminin reddine ve anılan kararın ONANMASINA,

2. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,

3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 05/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8954
Karar No : 2023/6778

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1 ...Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
2 ...Kaymakamlığı

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Motors Otomotiv Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem :Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...Mahallesi, ...Cadde, No:...adresinde 2. el araç satış faaliyeti gösteren işyerine ait ...tarih ve ...sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, Çankaya Kaymakamlığının "trafiğe getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski ile çevre ve altyapıya getirdiği yük açısından olumsuz değerlendirildiğinden, anılan işyerine ruhsat verilmesi uygun görülmemektedir." yönündeki olumsuz görüşüne istinaden ...tarih ve ...sayılı Başkanlık Olur'u ile iptal edildiğinden bahisle, işyerinin kapatılmasına ilişkin ...tarih ve ...sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davalı Çankaya Belediyesi Başkanlığı tarafından dava konusu işlemin kaymakamlık görüşü ve ve eki raporlara istinaden gerçekleştirildiği belirtildiğinden mahkemelerinin 02/08/2022 tarihli ara kararı ile "Uyuşmazlığa konu Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...Mahallesi, ...Cadde, No:...adresinde bulunan ve ikinci el araç satışı faaliyeti yürütülen işyerinin; trafiğe, çevre ve altyapıya getirdiği yük, can ve mal güvenliği riski bakımdan olumsuz değerlendirilmesine ilişkin Çankaya Kaymakamlığı'nın ...tarih ve ...sayılı görüş yazısına dayanak uzman görüşü, teknik değerlendirme, tespit vb. bilgi ve belgelerin onaylı bir örneğinin mahkememize sunulması" istenilmiş; ara kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerden Çankaya Kaymakamlığınca davalı idareden, Ankara İl Emniyet Müdürlüğünden ve İlçe Emniyet Müdürlüğünden konuya ilişkin ayrı ayrı rapor istenildiği ve fakat dava konusu işlemin "ikinci el oto alım satımı yapılması halinde trafiğe getireceği yük açısından bölgede trafik yoğunluğunu artıracağı, bu kapsamda taksirle yaralama, kasten yaralama, mala zarar verme vb. olayların trafik ve asayiş suçlarının oluşumunda bölgede yoğunluğu artıracağı gerekçesi ile bahse konu işyerinin can ve mal güvenliği açısından sakıncasının olabileceği kanaatine varılmıştır" yönündeki iki polis memurunun gözlem ve kanaatine dayanan tek bir tutanağa istinaden olumsuz görüş verildiği, bu durumda, etrafında mesken bulunmayan, işyeri yoğunluklu bir alanda ve cadde üzerinde bulunan dava konusu işyerinin trafiğe nasıl bir yük getireceği ve bölgede trafik yoğunluğunu ne şekilde artıracağına ilişkin somut tespit ve teknik değerlendirme olmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı Çankaya Belediye Başkanlığının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu işlemin Kaymakamlığın olumsuz görüşüne istinaden tesis edildiği, usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülmektedir.
Çankaya Kaymakamlığı tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verme ya da vermemek konusundaki yetkinin ilçe belediyesine ait olduğu, mevzuat gereği verilen görüşün kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı, ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Çankaya Belediye Başkanlığının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması, Çankaya Kaymakamlığının temyiz isteminin ise incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Davalı Çankaya Belediye Başkanlığının temyiz istemi yönünden;
İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.
Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararı ve dayandığı gerekçe, hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.
Davalı Çankaya Kaymakamlığının temyiz istemine gelince;
2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde; Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin anılan maddede sayılan nihai kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde Danıştayda temyiz yoluna başvurulabileceği, 49. maddesinin 3. fıkrasında; kararların kısmen onaylanması ve kısmen bozulması hallerinde kesinleşen kısmın Danıştay kararında belirtileceği hükme bağlanmış olup, temyiz yoluna, aleyhine karar verilen taraflarca başvurulabileceği açıktır.
İdari işlemler hakkında iptal davası açılabilmesi için öncelikle idari işlemin ilgilinin hukuki menfaatini ihlal etmesi koşulunun varlığı arandığı gibi, kanun yoluna başvurmada da hukuki yarar bulunması gerekmektedir. Başka bir deyişle, kanun yoluna başvuranın, aleyhine kanun yoluna başvurduğu kararın bozulması veya değiştirilmesinde korunmaya değer hukuki menfaatinin bulunması şarttır.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin iptali yolunda İdare Mahkemesince istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karara karşı davalı Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapıldığı, davalı Çankaya Kaymakamlığınca istinaf başvurusunda bulunulmadığı, dolayısıyla, anılan idare mahkemesi kararının davalı Çankaya Kaymakamlığı yönünden kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, istinaf yoluna başvurmayan davalı Çankaya Kaymakamlığı yönünden İdare Mahkemesi kararı kesinleştiğinden, davalı Çankaya Belediye Başkanlığının istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince verilen karara karşı davalı Çankaya Kaymakamlığının temyiz isteminin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı Çankaya Kaymakamlığının temyiz isteminin İNCELENMEKSİZİN REDDİNE, davalı Çankaya Belediye Başkanlığının temyiz isteminin reddine ve anılan kararın ONANMASINA,
2. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 05/12/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

2023/18971