Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/8530

Karar No : 2023/6553

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, ... İstasyonu yanı adresinde bulunan ... Aile Çay Bahçesi ve Düğün Salonu unvanlı işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden, "derhal ticaret ve sanat icrasının men'ine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı belediye encümeni kararının ve bu karar uyarınca mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu ticaret ve sanat icrasından men'ine" ilişkin … tarih ve … sayılı davalı belediye encümeni kararının ve bu karar uyarınca mühürlenmesine ilişkin işlemin dayanağı olan davacıya ait … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin açılan davada; ... İdare Mahkemesinin … tarih, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu itibarla işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın ticari faaliyette bulunulmasının mümkün olmaması nedeniyle tesis edilen ticaret ve sanat icrasının men'ine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı belediye encümeni kararının ve bu karar uyarınca mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, kira sözleşmesinin sona erdiği iddiasıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ancak tahliyeye ilişkin yargılamanın devam ettiği, tahliyeye ilişkin kesin hüküm teşkil eden bir kararın bulunmadığı, mahkemenin vermiş olduğu kararın hukuka aykırı olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

3572 sayılı Kanun'da verilen yetkiye istinaden 10/08/2005 tarih 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine, aynı Yönetmeliğin Ruhsatın Düzenlemesi başlıklı 12. maddesinde ise, "Sıhhi işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1'de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir." düzenlemesine yer verilmiş, Örnek 1'de ise, Mülkiyet durumu: Kira (kira sözleşmesi) Malik (tapu sureti) şeklinde doldurularak müracaat edileceği belirtilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; dava konusu Gaziantep İli, Şehitkamil İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, ... İstasyonu yanı adresinde bulunun işyerinin bulunduğu … ada, … parsel sayılı taşınmazın, tapuda Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü adına kayıtlı olduğu, anılan adreste "çay bahçesi ve düğün salonu işletmesi" faaliyetinde bulunmak üzere 1996 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, taşınmaz maliki olan Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından davacının anılan taşınmazdan tahliyesi için … tarihinde ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … esasıyla dava açıldığı, … tarih E:…, K: … sayılı kararı ile davanın kabulüne ve taşınmazın tahliyesine karar verildiği, söz konusu kararın Yargıtay'ın … tarih K:… sayılı kararı ile onandığı, bu karar esas alınarak işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarih, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine dair karar dayanak kabul edilerek işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın ticari faaliyette bulunulmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle tesis edilen ticaret ve sanat icrasının men'ine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı belediye encümeni kararının ve bu karar uyarınca iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuatın ve dosyanın birlikte değerlendirilmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için yapılacak başvuru sırasında başvuruya eklenecek belgeler arasında kira sözleşmesi yer almakla birlikte, kira sözleşmesinin sona ermesi doğrudan ruhsat iptalini gerektiren bir neden değildir. Her ne kadar kira sözleşmesinin feshi ve taşınmazın tahliyesi davasının Yargıtay tarafından onanarak kesinleşmesi üzerine kira sözleşmesinin sona ermiş olduğundan bahisle davalı idare tarafından işlem tesis edilmiş ise de dava konusu işlemin gerçekleştiği 09/11/2016 tarihinde kira sözleşmesinin feshi ve taşınmazın tahliyesine ilişkin Sulh Hukuk Mahkemesince verilen … tarih E:…, K:… sayılı kararın temyiz aşamasında olduğu ve henüz kesinleşmediği dolayısıyla dava konusu iş yerine ilişkin kira sözleşmesinin sona erdiğinden bahisle 08/11/2016 tarihinde ruhsatının iptali sonrasında, aynı gerekçeyle "derhal ticaret ve sanat icrasının men'ine" ilişkin … tarih ve … sayılı davalı belediye encümen kararında ve bu karar uyarınca iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kabulüne,

2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 27/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY: **

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8530
Karar No : 2023/6553

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, ... İstasyonu yanı adresinde bulunan ... Aile Çay Bahçesi ve Düğün Salonu unvanlı işyerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiğinden, "derhal ticaret ve sanat icrasının men'ine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı belediye encümeni kararının ve bu karar uyarınca mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu ticaret ve sanat icrasından men'ine" ilişkin … tarih ve … sayılı davalı belediye encümeni kararının ve bu karar uyarınca mühürlenmesine ilişkin işlemin dayanağı olan davacıya ait … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin açılan davada; ... İdare Mahkemesinin … tarih, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, bu itibarla işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın ticari faaliyette bulunulmasının mümkün olmaması nedeniyle tesis edilen ticaret ve sanat icrasının men'ine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı belediye encümeni kararının ve bu karar uyarınca mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kira sözleşmesinin sona erdiği iddiasıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ancak tahliyeye ilişkin yargılamanın devam ettiği, tahliyeye ilişkin kesin hüküm teşkil eden bir kararın bulunmadığı, mahkemenin vermiş olduğu kararın hukuka aykırı olduğu belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı Kanun'da verilen yetkiye istinaden 10/08/2005 tarih 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinde, "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine, aynı Yönetmeliğin Ruhsatın Düzenlemesi başlıklı 12. maddesinde ise, "Sıhhi işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1'de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir." düzenlemesine yer verilmiş, Örnek 1'de ise, Mülkiyet durumu: Kira (kira sözleşmesi) Malik (tapu sureti) şeklinde doldurularak müracaat edileceği belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; dava konusu Gaziantep İli, Şehitkamil İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, ... İstasyonu yanı adresinde bulunun işyerinin bulunduğu … ada, … parsel sayılı taşınmazın, tapuda Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü adına kayıtlı olduğu, anılan adreste "çay bahçesi ve düğün salonu işletmesi" faaliyetinde bulunmak üzere 1996 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği, taşınmaz maliki olan Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından davacının anılan taşınmazdan tahliyesi için … tarihinde ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin … esasıyla dava açıldığı, … tarih E:…, K: … sayılı kararı ile davanın kabulüne ve taşınmazın tahliyesine karar verildiği, söz konusu kararın Yargıtay'ın … tarih K:… sayılı kararı ile onandığı, bu karar esas alınarak işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarih, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine dair karar dayanak kabul edilerek işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın ticari faaliyette bulunulmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle tesis edilen ticaret ve sanat icrasının men'ine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı belediye encümeni kararının ve bu karar uyarınca iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuatın ve dosyanın birlikte değerlendirilmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için yapılacak başvuru sırasında başvuruya eklenecek belgeler arasında kira sözleşmesi yer almakla birlikte, kira sözleşmesinin sona ermesi doğrudan ruhsat iptalini gerektiren bir neden değildir. Her ne kadar kira sözleşmesinin feshi ve taşınmazın tahliyesi davasının Yargıtay tarafından onanarak kesinleşmesi üzerine kira sözleşmesinin sona ermiş olduğundan bahisle davalı idare tarafından işlem tesis edilmiş ise de dava konusu işlemin gerçekleştiği 09/11/2016 tarihinde kira sözleşmesinin feshi ve taşınmazın tahliyesine ilişkin Sulh Hukuk Mahkemesince verilen … tarih E:…, K:… sayılı kararın temyiz aşamasında olduğu ve henüz kesinleşmediği dolayısıyla dava konusu iş yerine ilişkin kira sözleşmesinin sona erdiğinden bahisle 08/11/2016 tarihinde ruhsatının iptali sonrasında, aynı gerekçeyle "derhal ticaret ve sanat icrasının men'ine" ilişkin … tarih ve … sayılı davalı belediye encümen kararında ve bu karar uyarınca iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 27/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.

2023/18545