Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/7923

Karar No : 2023/6506

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı …

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): ... İnşaat ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem : Davacı şirkete ait İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, ... Cad. No:… adresinde faaliyet gösteren işyeri için Zeytinburnu Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın iptaline dair Zeytinburnu Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işyerinin bulunduğu taşınmaz hakkında 6306 sayılı Kanun gereğince 16/01/2015 tarihinde riskli yapı kararı verildiği ve taşınmazın davacı tarafından yıkılarak yeniden inşa edilmeye başlanıldığı, davalı İdare tarafından ise, dava konusu yapının 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun kapsamında "riskli yapı olarak" ilan edilmesi nedeniyle, ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş olan işyeri açma ve çalışma ruhsatın iptaline karar verildiği, bu durumda, dava konusu işyerinin bulunduğu taşınmazın 6306 sayılı Kanun uyarınca riskli yapı olarak değerlendirilmesi ve yıkımına karar verilmiş olması ve binanın tahliye ve yıkımına ilişkin işlemlerin de tesis edilmeden, doğrudan doğruya işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirmeyeceği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından; Mahkeme kararının gerekçesine göre yıkılmış binadaki işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının geçerliliğinin devam etmesi gerektiği, bina ve işyeri yokken ruhsatın geçerliliğini koruyacağına dair düşüncenin hukuken kabul edilemeyeceği, riskli yapı kararı kesinleşen binanın tahliye ve yıkımının 6306 sayılı Kanuna göre emredici hüküm olduğu, kaldı ki işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı ayakta iken işyerinin tahliye edilmesinin de mümkün olmadığı iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

MADDİ OLAY: Davacı şirkete ait İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, ... Cad. No:… adresinde faaliyet gösteren işyeri için Zeytinburnu Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın Zeytinburnu Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemiyle iptal edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT: **

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. maddesinde Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra; 4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak üzere genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı; 6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılacağı kurala bağlanmıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması..." düzenlemesine; "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde, "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. ...İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." düzenlemesine; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde ise, ruhsatın verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ise, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un (işlem tarihinde yürürlükte bulunan) 1. maddesinde; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlandığı, 2. maddesinin (d) bendinde; riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapılar riskli yapı olarak tanımlanmış, 3. maddesinde; riskli yapıların tespitinin, yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, masrafları kendilerine ait olmak üzere, öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, Bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılacağı ve sonucun Bakanlığa veya İdareye bildirileceği, Bakanlıkça veya İdarece yaptırılan riskli yapı tespitlerine karşı maliklerce veya kanuni temsilcilerince onbeş gün içinde itiraz edilebileceği, 4. maddesinde; uygulama sırasında Bakanlık, TOKİ veya İdare tarafından talep edilmesi hâlinde, hak sahiplerinin de görüşü alınarak, riskli alanlardaki yapılar ile riskli yapılara, elektrik, su ve doğal gaz verilmeyeceği ve verilen hizmetlerin kurum ve kuruluşlar tarafından durdurulacağı, 5. maddesinde ise; riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlardaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesinin esas olduğu, uygulamaya başlanmadan önce, riskli yapıların yıktırılması için, bu yapıların maliklerine 60 günden az olmamak üzere süre verileceği, bu süre içinde yapı, malik tarafından yıktırılmadığı takdirde, yapının idari makamlarca yıktırılacağı belirtilerek ve tekrar süre verilerek tebligatta bulunulacağı, verilen bu süre içinde de maliklerince yıktırma yoluna gidilmediği takdirde, bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıktırma işlemleri, yıktırma masrafı ile gereken diğer yardım ve krediler öncelikle dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki amirler tarafından yapılacağı, hükme bağlanmıştır.

6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 8. maddesinde (işlem tarihinde yürürlükte bulunan); riskli yapı olarak tapu kütüğüne kaydedilen taşınmazların maliklerine, altmış günden az olmamak üzere süre verilerek riskli yapıların yıktırılmasının isteneceği, riskli yapıların verilen süre içinde maliklerince yıktırılıp yıktırılmadığı, Müdürlükçe mahallinde kontrol edilir ve riskli yapı, malik tarafından yıktırılmamış ise, yapının idarî makamlarca yıktırılacağı belirtilerek ve otuz günden az olmak üzere ek süre verilerek tebligatta bulunulacağı, verilen süreler içinde riskli yapıların maliklerince yıktırılmaması halinde, riskli yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıktırma işlemleri, yıktırma masrafı öncelikle dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki amirler tarafından yapılacağı veya yaptırılacağı, belirtilen usullere göre süresinde yıktırılmadığı tespit edilen riskli yapıların yıktırılması, Bakanlıkça yazılı olarak İdareye bildirileceği, buna rağmen yıktırılmadığı tespit edilen yapıların Bakanlıkça yıkılacağı veya yıktırılacağı, 15. maddesinde ise; riskli yapılarda, parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birleştirilerek veya imar adası bazında uygulama yapılmasına, yeniden bina yaptırılmasına, payların satışına, kat karşılığı veya hasılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden değerlendirilmesine esas karar alınmak üzere, yöneticinin veya denetçinin veya kat maliklerinin üçte birinin istemi üzerine, noter vasıtası ile yapılacak tebligat ile kat malikleri kurulu toplantıya çağrılacağı, hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: **

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili idarelerin, insan sağlığına zarar verilmemesi, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, imar ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranılmamasını ruhsatın verilmesi sırasında inceleyeceği gibi, ruhsatın verilmesinden sonra da incelemekle yükümlü olduğu, 6306 sayılı Kanunun 3. maddesinde gösterilen usulle, ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapılar yönünden ise, bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ile yıktırma işlemlerinin verilen süre içerisinde malikleri tarafından yapılmaması halinde idare tarafından insandan ve eşyadan tahliye edilerek, yıkılacağı ve yıktırılacağı, daha sonrasında ise yıkılan bina yerine nasıl bir uygulama yapılacağının kat malikleri kurulu tarafından kararlaştırılacağı, anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait işyerinin bulunduğu binanın "riskli yapı" olarak tespit edildiği ve bir itiraz olmadığından, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; riskli yapı tespiti yapılan ve ilerleyen süreçte yıkılacak olan taşınmazdaki işyerinin insan sağlığı ve imar düzeni yönlerinden faaliyette bulunmasının mümkün olmadığı gibi kat malikleri kurulu toplantısı sonucu taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen nitelik, büyüklük, cephe vb. özelliklerinde farklılıklar olabileceği anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kabulüne,

2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanına anılan İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 23/11/2023 tarihinde, oybirliğiyle, kesin olarak karar verildi.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7923
Karar No : 2023/6506

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Davacı şirkete ait İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, ... Cad. No:… adresinde faaliyet gösteren işyeri için Zeytinburnu Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın iptaline dair Zeytinburnu Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işyerinin bulunduğu taşınmaz hakkında 6306 sayılı Kanun gereğince 16/01/2015 tarihinde riskli yapı kararı verildiği ve taşınmazın davacı tarafından yıkılarak yeniden inşa edilmeye başlanıldığı, davalı İdare tarafından ise, dava konusu yapının 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun kapsamında "riskli yapı olarak" ilan edilmesi nedeniyle, ... Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş olan işyeri açma ve çalışma ruhsatın iptaline karar verildiği, bu durumda, dava konusu işyerinin bulunduğu taşınmazın 6306 sayılı Kanun uyarınca riskli yapı olarak değerlendirilmesi ve yıkımına karar verilmiş olması ve binanın tahliye ve yıkımına ilişkin işlemlerin de tesis edilmeden, doğrudan doğruya işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektirmeyeceği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; Mahkeme kararının gerekçesine göre yıkılmış binadaki işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının geçerliliğinin devam etmesi gerektiği, bina ve işyeri yokken ruhsatın geçerliliğini koruyacağına dair düşüncenin hukuken kabul edilemeyeceği, riskli yapı kararı kesinleşen binanın tahliye ve yıkımının 6306 sayılı Kanuna göre emredici hüküm olduğu, kaldı ki işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı ayakta iken işyerinin tahliye edilmesinin de mümkün olmadığı iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY: Davacı şirkete ait İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, ... Cad. No:… adresinde faaliyet gösteren işyeri için Zeytinburnu Belediye Başkanlığı tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın Zeytinburnu Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işlemiyle iptal edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. maddesinde Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra; 4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak üzere genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı; 6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılacağı kurala bağlanmıştır.
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin, "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: a) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak mevzuatta öngörülen tedbirlerin alınmış olması..." düzenlemesine; "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde, "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. ...İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." düzenlemesine; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde ise, ruhsatın verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ise, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un (işlem tarihinde yürürlükte bulunan) 1. maddesinde; afet riski altındaki alanlar ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu arsa ve arazilerde, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek üzere iyileştirme, tasfiye ve yenilemelere dair usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlandığı, 2. maddesinin (d) bendinde; riskli alan içinde veya dışında olup ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapılar riskli yapı olarak tanımlanmış, 3. maddesinde; riskli yapıların tespitinin, yönetmelikte belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, masrafları kendilerine ait olmak üzere, öncelikle yapı malikleri veya kanuni temsilcileri tarafından, Bakanlıkça lisanslandırılan kurum ve kuruluşlara yaptırılacağı ve sonucun Bakanlığa veya İdareye bildirileceği, Bakanlıkça veya İdarece yaptırılan riskli yapı tespitlerine karşı maliklerce veya kanuni temsilcilerince onbeş gün içinde itiraz edilebileceği, 4. maddesinde; uygulama sırasında Bakanlık, TOKİ veya İdare tarafından talep edilmesi hâlinde, hak sahiplerinin de görüşü alınarak, riskli alanlardaki yapılar ile riskli yapılara, elektrik, su ve doğal gaz verilmeyeceği ve verilen hizmetlerin kurum ve kuruluşlar tarafından durdurulacağı, 5. maddesinde ise; riskli yapıların yıktırılmasında ve bunların bulunduğu alanlardaki uygulamalarda, öncelikli olarak malikler ile anlaşma yoluna gidilmesinin esas olduğu, uygulamaya başlanmadan önce, riskli yapıların yıktırılması için, bu yapıların maliklerine 60 günden az olmamak üzere süre verileceği, bu süre içinde yapı, malik tarafından yıktırılmadığı takdirde, yapının idari makamlarca yıktırılacağı belirtilerek ve tekrar süre verilerek tebligatta bulunulacağı, verilen bu süre içinde de maliklerince yıktırma yoluna gidilmediği takdirde, bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıktırma işlemleri, yıktırma masrafı ile gereken diğer yardım ve krediler öncelikle dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki amirler tarafından yapılacağı, hükme bağlanmıştır.
6306 sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 8. maddesinde (işlem tarihinde yürürlükte bulunan); riskli yapı olarak tapu kütüğüne kaydedilen taşınmazların maliklerine, altmış günden az olmamak üzere süre verilerek riskli yapıların yıktırılmasının isteneceği, riskli yapıların verilen süre içinde maliklerince yıktırılıp yıktırılmadığı, Müdürlükçe mahallinde kontrol edilir ve riskli yapı, malik tarafından yıktırılmamış ise, yapının idarî makamlarca yıktırılacağı belirtilerek ve otuz günden az olmak üzere ek süre verilerek tebligatta bulunulacağı, verilen süreler içinde riskli yapıların maliklerince yıktırılmaması halinde, riskli yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ve yıktırma işlemleri, yıktırma masrafı öncelikle dönüşüm projeleri özel hesabından karşılanmak üzere, mahallî idarelerin de iştiraki ile mülki amirler tarafından yapılacağı veya yaptırılacağı, belirtilen usullere göre süresinde yıktırılmadığı tespit edilen riskli yapıların yıktırılması, Bakanlıkça yazılı olarak İdareye bildirileceği, buna rağmen yıktırılmadığı tespit edilen yapıların Bakanlıkça yıkılacağı veya yıktırılacağı, 15. maddesinde ise; riskli yapılarda, parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birleştirilerek veya imar adası bazında uygulama yapılmasına, yeniden bina yaptırılmasına, payların satışına, kat karşılığı veya hasılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden değerlendirilmesine esas karar alınmak üzere, yöneticinin veya denetçinin veya kat maliklerinin üçte birinin istemi üzerine, noter vasıtası ile yapılacak tebligat ile kat malikleri kurulu toplantıya çağrılacağı, hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili idarelerin, insan sağlığına zarar verilmemesi, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, imar ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranılmamasını ruhsatın verilmesi sırasında inceleyeceği gibi, ruhsatın verilmesinden sonra da incelemekle yükümlü olduğu, 6306 sayılı Kanunun 3. maddesinde gösterilen usulle, ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapılar yönünden ise, bu yapıların insandan ve eşyadan tahliyesi ile yıktırma işlemlerinin verilen süre içerisinde malikleri tarafından yapılmaması halinde idare tarafından insandan ve eşyadan tahliye edilerek, yıkılacağı ve yıktırılacağı, daha sonrasında ise yıkılan bina yerine nasıl bir uygulama yapılacağının kat malikleri kurulu tarafından kararlaştırılacağı, anlaşılmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; davacıya ait işyerinin bulunduğu binanın "riskli yapı" olarak tespit edildiği ve bir itiraz olmadığından, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; riskli yapı tespiti yapılan ve ilerleyen süreçte yıkılacak olan taşınmazdaki işyerinin insan sağlığı ve imar düzeni yönlerinden faaliyette bulunmasının mümkün olmadığı gibi kat malikleri kurulu toplantısı sonucu taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen nitelik, büyüklük, cephe vb. özelliklerinde farklılıklar olabileceği anlaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanına anılan İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 23/11/2023 tarihinde, oybirliğiyle, kesin olarak karar verildi.

2023/17930