Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/7301

Karar No : 2023/6446

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Mersin ili, Silifke ilçesi … Mahallesi, … Bulvarı No:… adresindeki ... unvanlı içkili lokanta faaliyeti konulu iş yerinin, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının davalı idarece iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; kolluk güçleri ve davalı idare görevlileri tarafından yapılan tespitler neticesinde davacı hakkında idari para cezası uygulandığı, … tarih ve … sayılı yazı ile davacıya "yapılan denetimlerde müşteri masalarında oturan bayanların konsomatrislik yaptığının tespit edildiği, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle işyerinde oluşmuş me'ri mevzuata aykırılıklar giderilerek işletmeyi ruhsatta belirtilen faaliyet konusu olan içkili lokanta olarak çalıştırılması, işyerinde konsomatris çalıştırılmaması için" bir defaya mahsus 15 günlük süre verildiği, davacıya mevzuata aykırılıkların giderilmesi için 15 günlük yasal süre verilmesine rağmen davacının mevzuata aykırılıkları gidermediği ve mevzuata aykırı eylemleri yapmaya devam ettiğinin davalı idare ve kolluk tarafından tutulan tutanak ve işlemlerden anlaşıldığından davacıya ait iş yeri ruhsatının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu iş yerinin içkili lokanta ruhsatının bulunduğu, söz konusu yerin 2559 sayılı Kanun kapsamında umuma açık istirahat ve eğlence yeri olduğu, 2559 sayılı Kanun kapsamında mevzuata aykırı faaliyet halinde 1608 sayılı Kanun uyarınca tespit edilen aykırı faaliyetin men'ine ve idari para cezasına dair işlem tesis edilebileceği, yine 3572 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik 13. maddesi uyarınca ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında bir konuda faaliyet gösterilmesi halinde ruhsat alınması gerektiği bu mümkün değilse idarece bu faaliyetin engellenebileceği bu kapsamda söz konusu iş yerinde konsomatris çalıştırıldığına dair tespitler yapılarak bu hususların giderilmesi için kendilerine 15 gün süre verildiği, bunun üzerine 24/11/2020 tarihinde yapılan denetimde iş yerindeki eksikliklerin tamamlanıp tamamlanmadığına bakılmaksızın ruhsat iptali yoluna gidildiği, idari işlemin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

Davacı tarafından, Mersin ili, Silifke ilçesi … Mahallesi, … Bulvarı No:… adresindeki ... unvanlı içkili lokanta faaliyeti konulu iş yerinin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının davalı idarece iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 4. maddesinde: "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü, 5. maddesinde; "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü yer almaktadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin tanımlar başlıklı 4. maddesinde; f) Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyerini, g) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri," şeklinde tanımlanmış, 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır..." düzenlemesi, 12. maddesinde; ''Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1'de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasında bu Yönetmeliğin dördüncü kısmında belirtilen süreler geçerlidir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır. İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.'' düzenlemesi, 13. maddesinde; ''İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır.'' düzenlemesi bulunmaktadır.

Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerlerinde Çalıştırılacak Kişiler başlıklı bölümün "Çalıştırılacak kişilerde aranacak şartlar" başlıklı 36/6. maddesinde; "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." düzenlemesi yer almıştır.

Faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası başlıklı Ek Madde 3. maddesinde "13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri saklıdır." hükmü getirilmişir.

Dava dosyasının incelenmesinden; Mersin ili Silifke ilçesi … Mahallesi … Bulvarı No … adresinde bulunan iş yerinin davacı tarafından işletildiği, söz konusu iş yeri için … tarih ve … sayılı içkili lokanta faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, söz konusu işyerinde kolluk personeli tarafından 12/09/2020 tarihinde yapılan denetimde konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiğine dair tutanak tanzim edildiği, … tarihli ve … sayılı yazı ile söz konusu durumun Silifke Belediye Başkanlığına bildirildiği, … tarih ve … sayılı Silifke Belediyesi encümen kararı ile davacı hakkında "davacının aynı suçu 24/07/2020 tarihli emniyet ekiplerince tanzim edilen tutanaklarda işlediği ve Belediye Encümeninin … tarihli ve … sayılı kararı ile 2559 sayılı Kanunun 6. maddesine göre 2.233.00 TL idari para cezası uygulandığı, lokantadaki bayanları konsomatris olarak çalıştırılması ve aynı suçu yıl içinde tekrar etmesi nedeniyle" 2559 sayılı Kanunun 6. maddesine göre en son uygulanan para cezasının iki katı olarak 4.466,00 TL idari para cezası uygulandığı, … tarih ve … sayılı yazı ile davacıya "yapılan denetimlerde müşteri masalarında oturan bayanların konsomatrislik yaptığının tespit edildiği, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle işyerinde oluşmuş meri mevzuata aykırılıklar giderilerek işletmeyi ruhsatta belirtilen faaliyet konusu olan içkili lokanta olarak çalıştırılması, işyerinde konsomatris çalıştırılmaması için" bir defaya mahsus 15 günlük süre verildiği, kolluk personeli ve Belediye Zabıta Müdürlüğü elemanlarından oluşturulan denetim ekibi tarafından 11/10/2020 tarihinde davacıya ait iş yerinde yapılan denetimde "işyerinden apar topar kaçmaya çalışan ..., ..., ... ve ... isimli şahısların kimlik bildirimlerinin olmadığı, işletmenin içkili lokanta olduğu ancak işletmede lokanta ile ilgili mutfak kapasitesinin olmadığı, masalarda alkol ve çerez harici yeme içme sunumunun olmadığı, işyerinin bar olarak(birahane) faaliyet gösterdiğine" dair tespit tutanağı düzenlendiği, Silifke Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile "1608 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince işyeri çalışanlarının kimlik bildirimlerinin olmadığı, içkili lokanta olmasına rağmen yeterli mutfak kapasitesinin olmadığı, masalarda yemek sunumu yapılmayıp iş yerinin birahane olarak çalıştırıldığı ve ruhsat harici faaliyet olduğundan 15 gün faaliyetten men edilmesine ve 392 TL idari para cezasına verilmesine" karar verildiği, akabinde 07/11/2020 tarihinde söz konusu iş yerinin encümen kararı gereğince faaliyetten men edilerek iş yerinin mühürlendiği, 24/11/2020 tarihinde söz konusu işyerine denetime gidildiği, "07/11/2020 tarihinde konulan mührün açıldığı ancak işletme sahibi tarafından iş yerinin kapısını açmadığından eksiklerin tamamlanıp tamamlanmadığının tespit edilemediği, işletmenin kapısı kapalı olduğundan kapıya tekrar 1 adet müdür takılarak buna ilişkin 24/11/2020 tarihli tutanak düzenlendiği, söz konusu tespitlerden sonra dava konusu 26/11/2020 tarih ve 16936 sayılı Başkanlık Olur'u ile "… tarih ve … sayılı encümen kararı ile verilen 15 gün süre sonunda işyerine denetim yapılmak üzere gelindiği, işletme kapısındaki mühür denetim yapılmak üzere kaldırıldığı ancak işletmecinin iş yerine gelmediği için denetimin yapılabilmesi için kapıların açılamadığı ve kapının tekrarı mühürlendiği, verilen süre sonunda işletme sahibi tarafından aykırılıklar ve noksanlıkların giderildiğine dair Zabıta Müdürlüğüne herhangi bir başvurunun olmadığı tespit edildiğinden" davacıya ait ruhsatın, İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilebilmesi için İşyeri Açma ve Çalışma Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca, noksanlık ve aykırılıkların düzeltilmesi için verilen süre içerisinde bu noksanlık ve aykırılıkların ruhsat sahibi tarafından giderilmemesi gerektiği açık olup, dava konusu olayda, 24/07/2020 ve 12/09/2020 konsomatris çalıştırıldığı tespitleri için davacı hakkında 2559 sayılı Yasanın 6.maddesi gereğince idari para cezası uygulanabileceği, önceki tespitlerden farklı olarak 11/10/2020 tarihinde yapılan denetimde tespit edilen "işyerinden apar topar kaçmaya çalışan ..., ..., ... ve ... isimli şahısların kimlik bildirimlerinin olmadığı, işletmenin içkili lokanta olduğu ancak işletmede lokanta ile ilgili mutfak kapasitesinin olmadığı, masalarda alkol ve çerez harici yeme içme sunumunun olmadığı, işyerinin bar olarak(birahane) faaliyet gösterdiği" tespiti ile ilgili olarak işletme hakkında … tarih ve … sayılı encümen kararı ile 15 gün süre ile faaliyetten men ve idari para cezası uygulandığı, ilk defa 11/10/2020 tarihinde tespit edilerek tutanağa bağlanan "bir kısım şahısların kimlik bildirimlerinin olmadığı, işletmenin içkili lokanta olduğu ancak işletmede lokanta ile ilgili mutfak kapasitesinin olmadığı, masalarda alkol ve çerez harici yeme içme sunumunun olmadığı, işyerinin bar olarak(birahane) faaliyet gösterdiği" şeklindeki ruhsat amacına ve mevzuata aykırı hususların giderilmesine ilişkin yukarıda anılan Yönetmeliğin 13. maddesi gereğince davacıya herhangi bir süre verilmediği, aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğine ilişkin yapılan denetimde de kapı açılmadığından bu hususların yapılıp yapılmadığının tespit edilemediğinin belirtildiği, dolayısıyla yukarıda anılan mevzuatta belirtilen prosedüre uygun olarak davalı idarece işlem tesis edilmediği anlaşıldığından davacının ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, usul ve hukuka aykırı olarak tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin reddine,

2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 21/11/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7301
Karar No : 2023/6446

TEMYİZ EDEN (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Mersin ili, Silifke ilçesi … Mahallesi, … Bulvarı No:… adresindeki ... unvanlı içkili lokanta faaliyeti konulu iş yerinin, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının davalı idarece iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; kolluk güçleri ve davalı idare görevlileri tarafından yapılan tespitler neticesinde davacı hakkında idari para cezası uygulandığı, … tarih ve … sayılı yazı ile davacıya "yapılan denetimlerde müşteri masalarında oturan bayanların konsomatrislik yaptığının tespit edildiği, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle işyerinde oluşmuş me'ri mevzuata aykırılıklar giderilerek işletmeyi ruhsatta belirtilen faaliyet konusu olan içkili lokanta olarak çalıştırılması, işyerinde konsomatris çalıştırılmaması için" bir defaya mahsus 15 günlük süre verildiği, davacıya mevzuata aykırılıkların giderilmesi için 15 günlük yasal süre verilmesine rağmen davacının mevzuata aykırılıkları gidermediği ve mevzuata aykırı eylemleri yapmaya devam ettiğinin davalı idare ve kolluk tarafından tutulan tutanak ve işlemlerden anlaşıldığından davacıya ait iş yeri ruhsatının İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu iş yerinin içkili lokanta ruhsatının bulunduğu, söz konusu yerin 2559 sayılı Kanun kapsamında umuma açık istirahat ve eğlence yeri olduğu, 2559 sayılı Kanun kapsamında mevzuata aykırı faaliyet halinde 1608 sayılı Kanun uyarınca tespit edilen aykırı faaliyetin men'ine ve idari para cezasına dair işlem tesis edilebileceği, yine 3572 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik 13. maddesi uyarınca ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında bir konuda faaliyet gösterilmesi halinde ruhsat alınması gerektiği bu mümkün değilse idarece bu faaliyetin engellenebileceği bu kapsamda söz konusu iş yerinde konsomatris çalıştırıldığına dair tespitler yapılarak bu hususların giderilmesi için kendilerine 15 gün süre verildiği, bunun üzerine 24/11/2020 tarihinde yapılan denetimde iş yerindeki eksikliklerin tamamlanıp tamamlanmadığına bakılmaksızın ruhsat iptali yoluna gidildiği, idari işlemin usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
Davacı tarafından, Mersin ili, Silifke ilçesi … Mahallesi, … Bulvarı No:… adresindeki ... unvanlı içkili lokanta faaliyeti konulu iş yerinin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının davalı idarece iptal edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 4. maddesinde: "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü, 5. maddesinde; "İşyeri veya işletme açmak isteyen; işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz ederler. Bu başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı bütün işyerleri için tek tip olarak düzenlenir. Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü yer almaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin tanımlar başlıklı 4. maddesinde; f) Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyerini, g) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri," şeklinde tanımlanmış, 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır..." düzenlemesi, 12. maddesinde; ''Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1'de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasında bu Yönetmeliğin dördüncü kısmında belirtilen süreler geçerlidir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır. İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.'' düzenlemesi, 13. maddesinde; ''İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır.'' düzenlemesi bulunmaktadır.
Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yerlerinde Çalıştırılacak Kişiler başlıklı bölümün "Çalıştırılacak kişilerde aranacak şartlar" başlıklı 36/6. maddesinde; "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." düzenlemesi yer almıştır.
Faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası başlıklı Ek Madde 3. maddesinde "13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde, bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir. Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri saklıdır." hükmü getirilmişir.
Dava dosyasının incelenmesinden; Mersin ili Silifke ilçesi … Mahallesi … Bulvarı No … adresinde bulunan iş yerinin davacı tarafından işletildiği, söz konusu iş yeri için … tarih ve … sayılı içkili lokanta faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, söz konusu işyerinde kolluk personeli tarafından 12/09/2020 tarihinde yapılan denetimde konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiğine dair tutanak tanzim edildiği, … tarihli ve … sayılı yazı ile söz konusu durumun Silifke Belediye Başkanlığına bildirildiği, … tarih ve … sayılı Silifke Belediyesi encümen kararı ile davacı hakkında "davacının aynı suçu 24/07/2020 tarihli emniyet ekiplerince tanzim edilen tutanaklarda işlediği ve Belediye Encümeninin … tarihli ve … sayılı kararı ile 2559 sayılı Kanunun 6. maddesine göre 2.233.00 TL idari para cezası uygulandığı, lokantadaki bayanları konsomatris olarak çalıştırılması ve aynı suçu yıl içinde tekrar etmesi nedeniyle" 2559 sayılı Kanunun 6. maddesine göre en son uygulanan para cezasının iki katı olarak 4.466,00 TL idari para cezası uygulandığı, … tarih ve … sayılı yazı ile davacıya "yapılan denetimlerde müşteri masalarında oturan bayanların konsomatrislik yaptığının tespit edildiği, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle işyerinde oluşmuş meri mevzuata aykırılıklar giderilerek işletmeyi ruhsatta belirtilen faaliyet konusu olan içkili lokanta olarak çalıştırılması, işyerinde konsomatris çalıştırılmaması için" bir defaya mahsus 15 günlük süre verildiği, kolluk personeli ve Belediye Zabıta Müdürlüğü elemanlarından oluşturulan denetim ekibi tarafından 11/10/2020 tarihinde davacıya ait iş yerinde yapılan denetimde "işyerinden apar topar kaçmaya çalışan ..., ..., ... ve ... isimli şahısların kimlik bildirimlerinin olmadığı, işletmenin içkili lokanta olduğu ancak işletmede lokanta ile ilgili mutfak kapasitesinin olmadığı, masalarda alkol ve çerez harici yeme içme sunumunun olmadığı, işyerinin bar olarak(birahane) faaliyet gösterdiğine" dair tespit tutanağı düzenlendiği, Silifke Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile "1608 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince işyeri çalışanlarının kimlik bildirimlerinin olmadığı, içkili lokanta olmasına rağmen yeterli mutfak kapasitesinin olmadığı, masalarda yemek sunumu yapılmayıp iş yerinin birahane olarak çalıştırıldığı ve ruhsat harici faaliyet olduğundan 15 gün faaliyetten men edilmesine ve 392 TL idari para cezasına verilmesine" karar verildiği, akabinde 07/11/2020 tarihinde söz konusu iş yerinin encümen kararı gereğince faaliyetten men edilerek iş yerinin mühürlendiği, 24/11/2020 tarihinde söz konusu işyerine denetime gidildiği, "07/11/2020 tarihinde konulan mührün açıldığı ancak işletme sahibi tarafından iş yerinin kapısını açmadığından eksiklerin tamamlanıp tamamlanmadığının tespit edilemediği, işletmenin kapısı kapalı olduğundan kapıya tekrar 1 adet müdür takılarak buna ilişkin 24/11/2020 tarihli tutanak düzenlendiği, söz konusu tespitlerden sonra dava konusu 26/11/2020 tarih ve 16936 sayılı Başkanlık Olur'u ile "… tarih ve … sayılı encümen kararı ile verilen 15 gün süre sonunda işyerine denetim yapılmak üzere gelindiği, işletme kapısındaki mühür denetim yapılmak üzere kaldırıldığı ancak işletmecinin iş yerine gelmediği için denetimin yapılabilmesi için kapıların açılamadığı ve kapının tekrarı mühürlendiği, verilen süre sonunda işletme sahibi tarafından aykırılıklar ve noksanlıkların giderildiğine dair Zabıta Müdürlüğüne herhangi bir başvurunun olmadığı tespit edildiğinden" davacıya ait ruhsatın, İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden iptal edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilebilmesi için İşyeri Açma ve Çalışma Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca, noksanlık ve aykırılıkların düzeltilmesi için verilen süre içerisinde bu noksanlık ve aykırılıkların ruhsat sahibi tarafından giderilmemesi gerektiği açık olup, dava konusu olayda, 24/07/2020 ve 12/09/2020 konsomatris çalıştırıldığı tespitleri için davacı hakkında 2559 sayılı Yasanın 6.maddesi gereğince idari para cezası uygulanabileceği, önceki tespitlerden farklı olarak 11/10/2020 tarihinde yapılan denetimde tespit edilen "işyerinden apar topar kaçmaya çalışan ..., ..., ... ve ... isimli şahısların kimlik bildirimlerinin olmadığı, işletmenin içkili lokanta olduğu ancak işletmede lokanta ile ilgili mutfak kapasitesinin olmadığı, masalarda alkol ve çerez harici yeme içme sunumunun olmadığı, işyerinin bar olarak(birahane) faaliyet gösterdiği" tespiti ile ilgili olarak işletme hakkında … tarih ve … sayılı encümen kararı ile 15 gün süre ile faaliyetten men ve idari para cezası uygulandığı, ilk defa 11/10/2020 tarihinde tespit edilerek tutanağa bağlanan "bir kısım şahısların kimlik bildirimlerinin olmadığı, işletmenin içkili lokanta olduğu ancak işletmede lokanta ile ilgili mutfak kapasitesinin olmadığı, masalarda alkol ve çerez harici yeme içme sunumunun olmadığı, işyerinin bar olarak(birahane) faaliyet gösterdiği" şeklindeki ruhsat amacına ve mevzuata aykırı hususların giderilmesine ilişkin yukarıda anılan Yönetmeliğin 13. maddesi gereğince davacıya herhangi bir süre verilmediği, aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğine ilişkin yapılan denetimde de kapı açılmadığından bu hususların yapılıp yapılmadığının tespit edilemediğinin belirtildiği, dolayısıyla yukarıda anılan mevzuatta belirtilen prosedüre uygun olarak davalı idarece işlem tesis edilmediği anlaşıldığından davacının ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu nedenle, usul ve hukuka aykırı olarak tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının istinaf isteminin reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 21/11/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

2023/17334