Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/7787

Karar No : 2023/6271

TEMYİZ EDEN (DAVALI): …Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …Gıda Organizasyon ve

Ticaret Limited Şirketi

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Ankara İli, Etimesgut İlçesi, …Mahallesi, …Caddesi, No:…adresinde faaliyet gösteren işyerine ait lokanta faaliyet konulu …tarih ve …sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin …tarihli ve …sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davalı idare tarafından ruhsata aykırılıkların devam ettiğinden bahisle verilen onbeş günlük sürede bildirim yapılmadığından ruhsatın iptal edildiği ileri sürülmüş ise de; davacı şirket nezdinde ruhsat tarihinden sonra yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18/10/2016 tarihli inceleme raporunda, 3572 sayılı Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte yer alan kriterlere uygun olarak düzenlenmiş başvuru formunda belirtilen hususların doğru olduğunun ve ruhsata aykırı herhangi bir durumdan bahsedilmediğinin belirtildiği, davacı nezdinde 18/10/2016 tarihli inceleme dışında başka bir inceleme yapılmadığı, şirkete ilişkin düzenlenen herhangi bir yapı tatil zaptının da bulunmadığı görüldüğünden, davacı şirket tarafından ruhsata aykırı faaliyette bulunduğundan bahsedilemeyeceği, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca davacıya verilen süreye rağmen herhangi bir işlem yapılmadığı, dolayısıyla tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 6. maddesinde; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, hüküm altına alınmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in, "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, işyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin, işyerlerini bu Yönetmelik'e uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvuracakları bu Yönetmelik'e göre yapılacak her türlü ruhsat başvurusunda, müracaat sahibine başvuruyu kabul eden görevlinin adı, soyadı ve unvanı ile başvurunun yapıldığı tarih ve saati gösteren Örnek 6’da yer alan alındı belgesinin verileceği, ayrıca, başvuru ve beyan formu ile ekli evrakın verilmesi sırasında başvuruyu kabul eden görevli tarafından yapılacak ön incelemede tespit edilen noksanlıkların, müracaat sahibine verilen alındı belgesinde gösterileceği; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde ise, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği ve bu süre içinde işyerinin kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşeceği, ruhsatın verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ise, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından …Mahallesi, …Caddesi, No:…adresinde lokanta faaliyetinde bulunmak üzere 23/09/2016 tarihinde ruhsat başvurusunda bulunduğu ve kendisine aynı tarihli iş yeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, 18/10/2016 tarihinde işyerinde yapılan incelemede, başvuru formunda belirtilen hususların doğru olduğu ve işyerinin faaliyetinde herhangi bir sakınca olmadığına ilişkin inceleme heyet raporunun düzenlendiği, Etimesgut Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünce düzenlenmiş olan 30/01/2008 tarihli Yapı Kullanma İzin Belgesi'nde işyerinin kullanım alanı 120 m2 olarak düzenlenmiş olmasına rağmen Yapı Kontrol Müdürlüğünün 06/06/2017 tarihli yazısından, işyerinin bulunduğu bağımsız bölümde yapılan incelemede imara aykırı olarak 6,10 m x 7,50 m = 45,75 m2 asma kat yapılmak suretiyle fazla kullanım alanı oluşturulduğu tespit edilerek 29/11/2013 tarihli Yapı Tatil Zaptının düzenlendiği, yapı ruhsatına aykırı olarak asma kat yapıldığı ve taşınmazın üç bölüme yarıldığı iddiası ile davalı idarece şikayette bulunulması üzerine kamu davasının açıldığı, …Asliye Ceza Mahkemesinin E: …kayıtlı dosyasında davaya konu taşınmaza ilişkin imara aykırılığın giderilip giderilmediğinin sorulması üzerine taşınmazın eski maliki Ali Pekten tarafından Etimesgut Belediye Başkanlığına 31/05/2017 tarihli dilekçe verildiği, söz konusu şikayet dilekçesi üzerine 05/06/2017 tarihinde işyerinde yapılan incelemede Yapı Tatil Zaptında belirtilen projesine aykırı olarak yapılan asma katın yaklaşık olarak 5,70 m x 7,30 m ebatlarında kullanılmaya devam edildiğinin tespit edildiği, bunun üzerine İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince aykırılığın giderilerek işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun hale getirilmesi için 15 günlük süre verildiğine dair bildirimin davacıya 12/06/2017 tarihinde tebliğ edildiği, süre sonunda aykırılığın giderilmemesi üzerine ise dava konusu işlemle söz konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Mahkemece yapılan ara karara istinaden davalı idare tarafından cevaben dosyaya sunulan belgelerden, 29/11/2013 tarihli Yapı Tatil Zaptında belirtilen yapı ruhsatına aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine Etimesgut Belediye Encümeninin 31/12/2013 tarih ve 2394 sayılı kararı ile yasal süresi içerisinde düzeltilmeyen imalatların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince yapı ilgilisince ruhsat ve eklerine uygun hale getirilmesine karar verildiği, söz konusu yıkım kararına karşı açılan davada verilen dava konusu işlemin iptaline kararının kesinleştiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden ise; bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, beyana dayalı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde bu hususların giderilmesi için onbeş günlük süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; işleme konu işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak kullanım alanının artırıldığı hususunun davalı idare tarafından, 18/10/2016 tarihli inceleme heyet raporu sonrası bir tarih olan 05/06/2017 tarihinde de tespit edildiği ve mevzuata uygun olarak davacıya onbeş günlük süre tanındığı, ancak söz konusu aykırı kısımların yasal süresi içerisinde yıkılarak ruhsata uygun hale getirilmediği veya ruhsata bağlanmadığı dikkate alındığında, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kabulüne,

2. Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 14/11/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7787
Karar No : 2023/6271

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …Gıda Organizasyon ve
Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara İli, Etimesgut İlçesi, …Mahallesi, …Caddesi, No:…adresinde faaliyet gösteren işyerine ait lokanta faaliyet konulu …tarih ve …sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin …tarihli ve …sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davalı idare tarafından ruhsata aykırılıkların devam ettiğinden bahisle verilen onbeş günlük sürede bildirim yapılmadığından ruhsatın iptal edildiği ileri sürülmüş ise de; davacı şirket nezdinde ruhsat tarihinden sonra yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 18/10/2016 tarihli inceleme raporunda, 3572 sayılı Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte yer alan kriterlere uygun olarak düzenlenmiş başvuru formunda belirtilen hususların doğru olduğunun ve ruhsata aykırı herhangi bir durumdan bahsedilmediğinin belirtildiği, davacı nezdinde 18/10/2016 tarihli inceleme dışında başka bir inceleme yapılmadığı, şirkete ilişkin düzenlenen herhangi bir yapı tatil zaptının da bulunmadığı görüldüğünden, davacı şirket tarafından ruhsata aykırı faaliyette bulunduğundan bahsedilemeyeceği, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca davacıya verilen süreye rağmen herhangi bir işlem yapılmadığı, dolayısıyla tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 6. maddesinde; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, hüküm altına alınmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in, "İşyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, işyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin, işyerlerini bu Yönetmelik'e uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvuracakları bu Yönetmelik'e göre yapılacak her türlü ruhsat başvurusunda, müracaat sahibine başvuruyu kabul eden görevlinin adı, soyadı ve unvanı ile başvurunun yapıldığı tarih ve saati gösteren Örnek 6’da yer alan alındı belgesinin verileceği, ayrıca, başvuru ve beyan formu ile ekli evrakın verilmesi sırasında başvuruyu kabul eden görevli tarafından yapılacak ön incelemede tespit edilen noksanlıkların, müracaat sahibine verilen alındı belgesinde gösterileceği; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi" başlıklı 13. maddesinde ise, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği ve bu süre içinde işyerinin kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşeceği, ruhsatın verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ise, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacı şirket tarafından …Mahallesi, …Caddesi, No:…adresinde lokanta faaliyetinde bulunmak üzere 23/09/2016 tarihinde ruhsat başvurusunda bulunduğu ve kendisine aynı tarihli iş yeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, 18/10/2016 tarihinde işyerinde yapılan incelemede, başvuru formunda belirtilen hususların doğru olduğu ve işyerinin faaliyetinde herhangi bir sakınca olmadığına ilişkin inceleme heyet raporunun düzenlendiği, Etimesgut Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğünce düzenlenmiş olan 30/01/2008 tarihli Yapı Kullanma İzin Belgesi'nde işyerinin kullanım alanı 120 m2 olarak düzenlenmiş olmasına rağmen Yapı Kontrol Müdürlüğünün 06/06/2017 tarihli yazısından, işyerinin bulunduğu bağımsız bölümde yapılan incelemede imara aykırı olarak 6,10 m x 7,50 m = 45,75 m2 asma kat yapılmak suretiyle fazla kullanım alanı oluşturulduğu tespit edilerek 29/11/2013 tarihli Yapı Tatil Zaptının düzenlendiği, yapı ruhsatına aykırı olarak asma kat yapıldığı ve taşınmazın üç bölüme yarıldığı iddiası ile davalı idarece şikayette bulunulması üzerine kamu davasının açıldığı, …Asliye Ceza Mahkemesinin E: …kayıtlı dosyasında davaya konu taşınmaza ilişkin imara aykırılığın giderilip giderilmediğinin sorulması üzerine taşınmazın eski maliki Ali Pekten tarafından Etimesgut Belediye Başkanlığına 31/05/2017 tarihli dilekçe verildiği, söz konusu şikayet dilekçesi üzerine 05/06/2017 tarihinde işyerinde yapılan incelemede Yapı Tatil Zaptında belirtilen projesine aykırı olarak yapılan asma katın yaklaşık olarak 5,70 m x 7,30 m ebatlarında kullanılmaya devam edildiğinin tespit edildiği, bunun üzerine İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince aykırılığın giderilerek işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun hale getirilmesi için 15 günlük süre verildiğine dair bildirimin davacıya 12/06/2017 tarihinde tebliğ edildiği, süre sonunda aykırılığın giderilmemesi üzerine ise dava konusu işlemle söz konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, Mahkemece yapılan ara karara istinaden davalı idare tarafından cevaben dosyaya sunulan belgelerden, 29/11/2013 tarihli Yapı Tatil Zaptında belirtilen yapı ruhsatına aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine Etimesgut Belediye Encümeninin 31/12/2013 tarih ve 2394 sayılı kararı ile yasal süresi içerisinde düzeltilmeyen imalatların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi gereğince yapı ilgilisince ruhsat ve eklerine uygun hale getirilmesine karar verildiği, söz konusu yıkım kararına karşı açılan davada verilen dava konusu işlemin iptaline kararının kesinleştiği görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden ise; bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, beyana dayalı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde bu hususların giderilmesi için onbeş günlük süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek işyerinin kapatılacağı anlaşılmaktadır.
Bu durumda; işleme konu işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak kullanım alanının artırıldığı hususunun davalı idare tarafından, 18/10/2016 tarihli inceleme heyet raporu sonrası bir tarih olan 05/06/2017 tarihinde de tespit edildiği ve mevzuata uygun olarak davacıya onbeş günlük süre tanındığı, ancak söz konusu aykırı kısımların yasal süresi içerisinde yıkılarak ruhsata uygun hale getirilmediği veya ruhsata bağlanmadığı dikkate alındığında, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 14/11/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

2023/17791