Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/7120

Karar No : 2023/6268

TEMYİZ EDEN (DAVALI): …Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, …Mahallesi, …Sokak, No:… adresinde bulanan oto yıkama faaliyeti konulu iş yerine ait ruhsatın Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı yazısı gereğince iptal edilmesine ilişkin işlem ile iş yerinin 21/02/2020 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; uyuşmazlığa konu iş yerinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışına taşılmak suretiyle faaliyet gösterildiğinin açık olduğu, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan alanda başkaca bir aykırılık oluşturulduğu ileri sürülmediğinden, ruhsatlı alan dışında oluşan işgalin giderilmesi için (söz konusu alanda faaliyetin meni/para cezası) davalı idarece işlem tesis edilebileceğinin hukuken bilindiği, söz konusu aykırılıklara ilişkin olarak yürütülecek olan hukuki sürecin, işyerinin ruhsatının iptaline yönelik bir yaptırıma bağlanması hukuken kabul edilebilir olmadığı, davacıya iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği 120 m²'lik alanın dışında faaliyet gösterilmesi nedeniyle ruhsatın iptal edilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, davacının oto yıkama faaliyeti konulu ruhsatının 120 m2'lik alan üzerinden verildiği, apartman sakinleri tarafından davacı hakkında defalarca şikayet dilekçesi verilmesi üzerine yapılan denetimlerde apartmanın ortak alanının kullanıldığı tespit edildiği, davacıya söz konusu aykırılığı gidermesi için süre verildiği ancak tüm uyarı ve ikazlara rağmen apartmanın ortak alanını çevirdiği ve araç yıkamada kullandığı, oto yıkama faaliyetinin yapıldığı iş yerinde ayrıca 3194 sayılı İmar Kanunun uyarınca 31/01/2020 tarihli yapı tespit ve inceleme tutanağı düzenlendiği ve kapalı alan oluşturulduğunun anlaşıldığı, söz konusu aykırılığın giderilmesi hususunda davacıya bildirimde bulunulmuşsa da davacı tarafından yapılan imalatların kaldırılmadığı, bu konuda da yasal işlemlerin devam ettiği, dava konusu ruhsat iptali ve mühürleme işleminin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 3. maddesinde; Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra; 4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı; 6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılacağı kurala bağlanmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.", 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. ... " düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; iş yeri açma ve çalışma ruhsatları verilirken yetkili idarelerce, insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelerin esas alınarak inceleme yapılacağı, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, söz konusu kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, iş yerine bir defaya mahsus olmak üzere 15 (onbeş) günlük süre verileceği, verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsatların yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından iptal edileceği açıktır.

Olayda, davacıya ait 3. sınıf gayrı sıhhi müessese ruhsatına sahip iş yerinde oto yıkama konulu faaliyet yapıldığı, söz konusu iş yeri için verilen ruhsatın 120 m2 alan için verildiği, oto yıkama faaliyetinin ruhsat dışı alana yayıldığı ve apartmanın ortak kullanım alanında faaliyet gösterildiği yönündeki apartman sakinlerinin şikayetleri üzerine davalı idare tarafından denetimler yapıldığı, 19/04/019 tarihinde davacıya "apartmana ait ortak alanın kullanılmaması, kullanıldığı takdirde Yönetmeliğin 13. maddesi gereği ruhsatının iptal edileceği" yönünde bildirim yapıldığı, 20/05/2019 tarihinde davacı tarafından ortak alanın kullanılmayacağına dair beyanda bulunulduğu, 27/12/2019 tarihinde düzenlenen denetim raporunda oto yıkama konulu iş yerinin faaliyet alanı dışına "demir profilden kapalı alan" oluşturmak suretiyle faaliyetine devam ettiği, 03/01/2020 tarihinde davacıya bildirimde bulunmak suretiyle "27/12/2019 tarihli denetleme raporu düzenlendiği, 15 gün içerisinde söz konusu aykırılığı gidermesinin" istenildiği, 31/01/2020 tarihinde 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yapı tespit ve inceleme tutanağı düzenlendiği ve tutanakta hesaplanan m2 üzerinden ruhsata aykırı olarak demir profilden kapalı alan oluşturulduğunun tespit edildiği, söz konusu hususlar uyarınca da davalı idare tarafından 17/02/2020 tarih ve 516713 sayılı Kadıköy Belediye Başkanlığı Olur işlemi ile davacının iş yeri ruhsatının iptal edildiği, …tarih ve …sayılı yazı ile ruhsat iptali hususunda işlem yapılması yönünde karar alındığı ve buna istinaden 21/02/2020 tarihinde söz konusu iş yerinin mühürlenerek faaliyetten men edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda belirtilen 13. maddesinde, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, iş yerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 (onbeş) günlük yasal süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ruhsatın iptal edilerek iş yerinin kapatılacağının belirtildiği, davacıya ait iş yerinde ruhsata aykırılıkları giderilmediğinin tespiti ile anılan maddede sayılan usulü işlemlerin yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kabulüne,

2. Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 14/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY: **

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7120
Karar No : 2023/6268

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, …Mahallesi, …Sokak, No:… adresinde bulanan oto yıkama faaliyeti konulu iş yerine ait ruhsatın Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı yazısı gereğince iptal edilmesine ilişkin işlem ile iş yerinin 21/02/2020 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; uyuşmazlığa konu iş yerinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışına taşılmak suretiyle faaliyet gösterildiğinin açık olduğu, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan alanda başkaca bir aykırılık oluşturulduğu ileri sürülmediğinden, ruhsatlı alan dışında oluşan işgalin giderilmesi için (söz konusu alanda faaliyetin meni/para cezası) davalı idarece işlem tesis edilebileceğinin hukuken bilindiği, söz konusu aykırılıklara ilişkin olarak yürütülecek olan hukuki sürecin, işyerinin ruhsatının iptaline yönelik bir yaptırıma bağlanması hukuken kabul edilebilir olmadığı, davacıya iş yeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği 120 m²'lik alanın dışında faaliyet gösterilmesi nedeniyle ruhsatın iptal edilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının oto yıkama faaliyeti konulu ruhsatının 120 m2'lik alan üzerinden verildiği, apartman sakinleri tarafından davacı hakkında defalarca şikayet dilekçesi verilmesi üzerine yapılan denetimlerde apartmanın ortak alanının kullanıldığı tespit edildiği, davacıya söz konusu aykırılığı gidermesi için süre verildiği ancak tüm uyarı ve ikazlara rağmen apartmanın ortak alanını çevirdiği ve araç yıkamada kullandığı, oto yıkama faaliyetinin yapıldığı iş yerinde ayrıca 3194 sayılı İmar Kanunun uyarınca 31/01/2020 tarihli yapı tespit ve inceleme tutanağı düzenlendiği ve kapalı alan oluşturulduğunun anlaşıldığı, söz konusu aykırılığın giderilmesi hususunda davacıya bildirimde bulunulmuşsa da davacı tarafından yapılan imalatların kaldırılmadığı, bu konuda da yasal işlemlerin devam ettiği, dava konusu ruhsat iptali ve mühürleme işleminin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanunun 3. maddesinde; Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan işyerleri ve işletmelere işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyenin yetkili olduğu belirtildikten sonra; 4. maddesinde yetkili idarenin, iznin verilmesi için yapacağı beyan ve incelemelerde; a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak genel kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacağı; 6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılacağı kurala bağlanmıştır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.", 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. ... " düzenlemelerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca; iş yeri açma ve çalışma ruhsatları verilirken yetkili idarelerce, insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelerin esas alınarak inceleme yapılacağı, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, söz konusu kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, iş yerine bir defaya mahsus olmak üzere 15 (onbeş) günlük süre verileceği, verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsatların yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından iptal edileceği açıktır.
Olayda, davacıya ait 3. sınıf gayrı sıhhi müessese ruhsatına sahip iş yerinde oto yıkama konulu faaliyet yapıldığı, söz konusu iş yeri için verilen ruhsatın 120 m2 alan için verildiği, oto yıkama faaliyetinin ruhsat dışı alana yayıldığı ve apartmanın ortak kullanım alanında faaliyet gösterildiği yönündeki apartman sakinlerinin şikayetleri üzerine davalı idare tarafından denetimler yapıldığı, 19/04/019 tarihinde davacıya "apartmana ait ortak alanın kullanılmaması, kullanıldığı takdirde Yönetmeliğin 13. maddesi gereği ruhsatının iptal edileceği" yönünde bildirim yapıldığı, 20/05/2019 tarihinde davacı tarafından ortak alanın kullanılmayacağına dair beyanda bulunulduğu, 27/12/2019 tarihinde düzenlenen denetim raporunda oto yıkama konulu iş yerinin faaliyet alanı dışına "demir profilden kapalı alan" oluşturmak suretiyle faaliyetine devam ettiği, 03/01/2020 tarihinde davacıya bildirimde bulunmak suretiyle "27/12/2019 tarihli denetleme raporu düzenlendiği, 15 gün içerisinde söz konusu aykırılığı gidermesinin" istenildiği, 31/01/2020 tarihinde 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yapı tespit ve inceleme tutanağı düzenlendiği ve tutanakta hesaplanan m2 üzerinden ruhsata aykırı olarak demir profilden kapalı alan oluşturulduğunun tespit edildiği, söz konusu hususlar uyarınca da davalı idare tarafından 17/02/2020 tarih ve 516713 sayılı Kadıköy Belediye Başkanlığı Olur işlemi ile davacının iş yeri ruhsatının iptal edildiği, …tarih ve …sayılı yazı ile ruhsat iptali hususunda işlem yapılması yönünde karar alındığı ve buna istinaden 21/02/2020 tarihinde söz konusu iş yerinin mühürlenerek faaliyetten men edildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin yukarıda belirtilen 13. maddesinde, mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, iş yerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere 15 (onbeş) günlük yasal süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ruhsatın iptal edilerek iş yerinin kapatılacağının belirtildiği, davacıya ait iş yerinde ruhsata aykırılıkları giderilmediğinin tespiti ile anılan maddede sayılan usulü işlemlerin yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 14/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının aynen onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.

2023/17144