Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/8689

Karar No : 2023/6186

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Hatay ili, İskenderun ilçesi, … Mahallesi, ... Sokak, No:… adresinde bulunan binanın, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın apart olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle mühürlenmesine ilişkin 22/04/2021 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan veya ruhsatı iptal edilen işyerlerinin faaliyetten men edilmesi hususunda Belediye Encümeninin yetkili olduğu, dava konusu mühürleme işleminin ise Belediye Encümenince işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin karar alınmaksızın doğrudan zabıta elemanlarınca tesis edilmesi nedeniyle dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca ruhsat alınmadan işyerinin açılamayacağı ve faaliyette bulunamayacağı. Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.

İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Zabıtanın görev ve yetkileri" başlıklı 51. maddesinin birinci fıkrasında; "Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular." düzenlemesine yer verilmiştir.

11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin "Görev alanı" başlıklı 8. maddesinde; "Belediye zabıtası belediye sınırları içerisinde görevli ve yetkilidir. Ayrıca, mücavir alanlarda kanunlarla belediyenin yetki ve sorumluluğuna verilmiş hizmetler bakımından da yetkili ve görevlidir." hükmü, "Görevleri başlıklı" 10. maddesinin 1/a fıkrasının 20. bendinde ise; "14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak." hükmü yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, Hatay ili, İskenderun ilçesi, … Mahallesi, ... Sokak, No:… adresinde apart olarak faaliyet gösteren taşınmaza kolluk kuvvetlerince yapılan denetim sonucu tutulan tutanakta bina içerisinde bulunan dairelerde farklı kişilerle kira sözleşmesi yapılmadan ücret mukabilinde günlük veya aylık konaklamasının sağlandığı tespitlerine yer verilmesi üzerine, söz konusu tespitlerin İskenderun kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazılarıyla 2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunu'nun 7.maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi amacıyla İskenderun Belediye Başkanlığı'na bildirildiği, akabinde Belediye Zabıta Ekipleri tarafından 22/04/2021 tarihinde ilgili adrese gidilmek suretiyle mühürleme işlemi gerçekleştirilerek kapatılması üzerine, davacı tarafından söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı yönünde bir kurala yer verilmiş iken, aynı Yönetmeliğin 32. maddesinin 9. fıkrasında; bu tür ruhsatsız işyerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılacağı belirtilmiştir.

Görüldüğü üzere; sözü edilen düzenlemeyle, ruhsatı bulunmayan, fiilen işyeri açarak faaliyette bulunulan yerler bakımından, ruhsatlı işyerleri bakımından getirilen hukuki statüden ve hukuki korumalardan yararlandırılmasının önüne geçilmiş olup, bu gibi ruhsatsız işyerlerinin faaliyet göstermesinin engellenmesinin de, özel kolluk biriminin görev ve yetkileri arasında yer aldığında kuşku yoktur.

Bu durumda; bakılan davada söz konusu işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın apart olarak faaliyette bulunduğu açık olup, ruhsatsız faaliyette bulunulamayacağından, işyerinin faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1.Temyiz isteminin kabulüne,

2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY: Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın apart olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle mühürlenmesine ilişkin 22/04/2021 tarihli işlemin iptali istemiyle açılan davada, dava dosyasında yer alan 07/04/2021 tarihinde yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanakta, binanın sadece bir kısım dairelerinde oturanların ve kiralayanların beyanına dayanılarak dava konusu mühürleme işleminin tesis edildiğinin görüldüğü, bu tutanak haricinde dava konusu taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın ticari faaliyette bulunduğuna ilişkin başkaca bir bilgi, belge ve tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın konaklama faaliyeti yapılmak suretiyle pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığını ortaya koyan hukuken itibar edilebilecek, somut ve yeterli tespit bulunmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararın belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği oyu ile daire kararına katılmıyoruz.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8689
Karar No : 2023/6186

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, Hatay ili, İskenderun ilçesi, … Mahallesi, ... Sokak, No:… adresinde bulunan binanın, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın apart olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle mühürlenmesine ilişkin 22/04/2021 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan veya ruhsatı iptal edilen işyerlerinin faaliyetten men edilmesi hususunda Belediye Encümeninin yetkili olduğu, dava konusu mühürleme işleminin ise Belediye Encümenince işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin karar alınmaksızın doğrudan zabıta elemanlarınca tesis edilmesi nedeniyle dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca ruhsat alınmadan işyerinin açılamayacağı ve faaliyette bulunamayacağı. Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE:
10/08/2005 günlü, 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.
İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Zabıtanın görev ve yetkileri" başlıklı 51. maddesinin birinci fıkrasında; "Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular." düzenlemesine yer verilmiştir.
11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin "Görev alanı" başlıklı 8. maddesinde; "Belediye zabıtası belediye sınırları içerisinde görevli ve yetkilidir. Ayrıca, mücavir alanlarda kanunlarla belediyenin yetki ve sorumluluğuna verilmiş hizmetler bakımından da yetkili ve görevlidir." hükmü, "Görevleri başlıklı" 10. maddesinin 1/a fıkrasının 20. bendinde ise; "14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak." hükmü yer almıştır.
Dava dosyasının incelenmesinden, Hatay ili, İskenderun ilçesi, … Mahallesi, ... Sokak, No:… adresinde apart olarak faaliyet gösteren taşınmaza kolluk kuvvetlerince yapılan denetim sonucu tutulan tutanakta bina içerisinde bulunan dairelerde farklı kişilerle kira sözleşmesi yapılmadan ücret mukabilinde günlük veya aylık konaklamasının sağlandığı tespitlerine yer verilmesi üzerine, söz konusu tespitlerin İskenderun kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazılarıyla 2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunu'nun 7.maddesi uyarınca işlem tesis edilmesi amacıyla İskenderun Belediye Başkanlığı'na bildirildiği, akabinde Belediye Zabıta Ekipleri tarafından 22/04/2021 tarihinde ilgili adrese gidilmek suretiyle mühürleme işlemi gerçekleştirilerek kapatılması üzerine, davacı tarafından söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı yönünde bir kurala yer verilmiş iken, aynı Yönetmeliğin 32. maddesinin 9. fıkrasında; bu tür ruhsatsız işyerlerinin, yetkili idarelerin ilgili birimleri tarafından sebebi bir tutanakla belirlenmek ve mühürlenmek suretiyle re’sen kapatılacağı belirtilmiştir.
Görüldüğü üzere; sözü edilen düzenlemeyle, ruhsatı bulunmayan, fiilen işyeri açarak faaliyette bulunulan yerler bakımından, ruhsatlı işyerleri bakımından getirilen hukuki statüden ve hukuki korumalardan yararlandırılmasının önüne geçilmiş olup, bu gibi ruhsatsız işyerlerinin faaliyet göstermesinin engellenmesinin de, özel kolluk biriminin görev ve yetkileri arasında yer aldığında kuşku yoktur.
Bu durumda; bakılan davada söz konusu işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın apart olarak faaliyette bulunduğu açık olup, ruhsatsız faaliyette bulunulamayacağından, işyerinin faaliyetten men edilerek mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 13/11/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY : Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın apart olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle mühürlenmesine ilişkin 22/04/2021 tarihli işlemin iptali istemiyle açılan davada, dava dosyasında yer alan 07/04/2021 tarihinde yapılan denetim sonucu düzenlenen tutanakta, binanın sadece bir kısım dairelerinde oturanların ve kiralayanların beyanına dayanılarak dava konusu mühürleme işleminin tesis edildiğinin görüldüğü, bu tutanak haricinde dava konusu taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın ticari faaliyette bulunduğuna ilişkin başkaca bir bilgi, belge ve tespitin bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu taşınmazın işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın konaklama faaliyeti yapılmak suretiyle pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığını ortaya koyan hukuken itibar edilebilecek, somut ve yeterli tespit bulunmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararın belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği oyu ile daire kararına katılmıyoruz.

2023/18694