Yargıtay yargitay 2023/7434 E. 2023/5705 K.

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/7434

Karar No : 2023/5705

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. …

DAVALI YANINDA (MÜDAHİL): …

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:.. adresindeki ikiz villa niteliğindeki taşınmazın maliki olan davacı tarafından, kendisine komşu 19 numaralı taşınmaza ilişkin olarak kafeterya faaliyet konulu işyeri için müdahil adına verilen … tarih ve 30… sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun uyarınca bir işyerine çalışma ruhsatı verilebilmesi için öncelikle yapının imar mevzuatına uygun olmasının gerektiği, mimari projesi mevcut olmayan uyuşmazlık konusu yapıda söz konusu denetim yapılmaksızın düzenlenen 08/08/2012 tarih ve 3003 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının hukuka uygun olmadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:.. adresinde, imarın 13023 ada, 2 sayılı parselinde bulunan tek bağımsız bölümlü yapıya (konut villa) ait dosyasında ve yerinde yapılan incelemede; söz konusu villa ile ilgili yapı ruhsatının S.S. D.S.İ. İşçi Yapı Kooperatifi adına Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğünce, yapı kullanma izin belgesi ile 2981 sayılı Kanun'a istinaden 18/04/1985 tarihinde onaylanan kat planının ise Yenimahalle Belediyesi İmar Müdürlüğünce verildiği; taşınmaza ilişkin mimari projenin ilgili birimlerin arşivinde bulunmadığının birden fazla kez yapılan yazışmalar neticesinde anlaşıldığı, sonraki süreçte arşiv taramasında ulaşılan kat planının ise Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliğinin 84.1 maddesi gereği proje özelliği taşımadığı, kat planında söz konusu taşınmazın konut olarak belirtildiği, işyeri olarak tashihinin yapılması için Belediyeye herhangi bir müracaatta bulunulmadığı, ancak halihazırdaki durum itibarıyla işlemlere devam edilerek davacının talebinin karşılanmasının da mümkün bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

3572 sayılı işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un 4. maddesinde, "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne, 6. maddesinin ikinci fıkrasında da; "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.

02/11/1985 tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan mülga Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 13. maddesinde, "(...)Kent bölgeleri tanımları ve alan kullanış şartları: (...) 3. Alan kullanımları: a) Konut alanı: Yerleşme ve gelişme alanlarında konut kullanımına yönelik olarak planlanan alanlardır. Ancak, yol boyu ticaret olarak teşekkül etmiş konut alanlarında bulunan parsellerin zemin kat ve yol seviyesinde veya açığa çıkan bodrum katlarının yoldan cephe alan mekânlarında, gürültü ve kirlilik oluşturmayan ve imalâthane niteliğinde olmayan, gayrisıhhi özellik taşımayan, halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik dükkân, kuaför, terzi, muayenehane, aile sağlığı merkezi, lokanta, pastane, anaokulu, kreş gibi konut dışı hizmetler verilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

İmar planlarında "konut alanı" olarak düzenlenen taşınmazlarda gayrisıhhi özellik taşıyan işyerlerinin açılması hukuken mümkün olmamakla birlikte bu alanlarda sıhhi özellik taşıyan işyerlerinin belirli koşullarda açılmasına izin verilebileceği, bu koşullar işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan mülga Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nde açıkça belirtilmiş olup; söz konusu Yönetmelikte; ancak, yol boyu ticaret olarak teşekkül etmiş konut alanlarında bulunan parsellerin zemin kat ve yol seviyesinde veya açığa çıkan bodrum katlarının yoldan cephe alan mekânlarında, gürültü ve kirlilik oluşturmayan ve imalâthane niteliğinde olmayan, gayrisıhhi özellik taşımayan, halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik dükkân, kuaför, terzi, muayenehane, aile sağlığı merkezi, lokanta, pastane, anaokulu, kreş gibi konut dışı hizmetler verilebileceğinin düzenlendiği, yine yürürlükte bulunan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 19. maddesinin (f) bendinde de aynı düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

Dosyanın incelenmesinden; müdahil ... tarafından, Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … Sokak No:… adresinde 2. sınıf kafeterya faaliyet konulu işyeri için yapılan ruhsat başvurusu üzerine … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, söz konusu işyerinin bitişiğinde No:17 adresinde ikiz villa niteliğindeki taşınmazın maliki olan davacı tarafından, anılan işyeri açma ve çalışma ruhsatına itiraz edildiği, bu itirazın davalı idarece reddedilmesi üzerine müdahil adına verilen … tarih ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, her ne kadar dava konusu ruhsatın verildiği taşınmazın, imar planında konut alanında kaldığı ihtilafsız ise de, "2. sınıf kafetarya" faaliyet konulu olarak düzenlenen söz konusu ruhsatın verildiği tarihte yürürlükte olan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin yukarıda metnine yer verilen hükmü kapsamında kaldığı sabit olan taşınmaza verilen ruhsatta hukuka aykırılık bulunmadığından aksi yönde verilen mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kabulüne,

2. Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, oyçokluğuyla 24/10/2023 tarihinde karar verildi.

(X) KARŞI OY: **

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Mahkeme Kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7434
Karar No : 2023/5705

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVALI YANINDA (MÜDAHİL) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:.. adresindeki ikiz villa niteliğindeki taşınmazın maliki olan davacı tarafından, kendisine komşu 19 numaralı taşınmaza ilişkin olarak kafeterya faaliyet konulu işyeri için müdahil adına verilen … tarih ve 30… sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun uyarınca bir işyerine çalışma ruhsatı verilebilmesi için öncelikle yapının imar mevzuatına uygun olmasının gerektiği, mimari projesi mevcut olmayan uyuşmazlık konusu yapıda söz konusu denetim yapılmaksızın düzenlenen 08/08/2012 tarih ve 3003 sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının hukuka uygun olmadığı sonucuna varıldığından dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:.. adresinde, imarın 13023 ada, 2 sayılı parselinde bulunan tek bağımsız bölümlü yapıya (konut villa) ait dosyasında ve yerinde yapılan incelemede; söz konusu villa ile ilgili yapı ruhsatının S.S. D.S.İ. İşçi Yapı Kooperatifi adına Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğünce, yapı kullanma izin belgesi ile 2981 sayılı Kanun'a istinaden 18/04/1985 tarihinde onaylanan kat planının ise Yenimahalle Belediyesi İmar Müdürlüğünce verildiği; taşınmaza ilişkin mimari projenin ilgili birimlerin arşivinde bulunmadığının birden fazla kez yapılan yazışmalar neticesinde anlaşıldığı, sonraki süreçte arşiv taramasında ulaşılan kat planının ise Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliğinin 84.1 maddesi gereği proje özelliği taşımadığı, kat planında söz konusu taşınmazın konut olarak belirtildiği, işyeri olarak tashihinin yapılması için Belediyeye herhangi bir müracaatta bulunulmadığı, ancak halihazırdaki durum itibarıyla işlemlere devam edilerek davacının talebinin karşılanmasının da mümkün bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
3572 sayılı işyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un 4. maddesinde, "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmüne, 6. maddesinin ikinci fıkrasında da; "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanuni işlem yapılır. İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.
02/11/1985 tarihli ve 18916 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan ve dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan mülga Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 13. maddesinde, "(...)Kent bölgeleri tanımları ve alan kullanış şartları: (...) 3. Alan kullanımları: a) Konut alanı: Yerleşme ve gelişme alanlarında konut kullanımına yönelik olarak planlanan alanlardır. Ancak, yol boyu ticaret olarak teşekkül etmiş konut alanlarında bulunan parsellerin zemin kat ve yol seviyesinde veya açığa çıkan bodrum katlarının yoldan cephe alan mekânlarında, gürültü ve kirlilik oluşturmayan ve imalâthane niteliğinde olmayan, gayrisıhhi özellik taşımayan, halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik dükkân, kuaför, terzi, muayenehane, aile sağlığı merkezi, lokanta, pastane, anaokulu, kreş gibi konut dışı hizmetler verilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
İmar planlarında "konut alanı" olarak düzenlenen taşınmazlarda gayrisıhhi özellik taşıyan işyerlerinin açılması hukuken mümkün olmamakla birlikte bu alanlarda sıhhi özellik taşıyan işyerlerinin belirli koşullarda açılmasına izin verilebileceği, bu koşullar işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan mülga Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği'nde açıkça belirtilmiş olup; söz konusu Yönetmelikte; ancak, yol boyu ticaret olarak teşekkül etmiş konut alanlarında bulunan parsellerin zemin kat ve yol seviyesinde veya açığa çıkan bodrum katlarının yoldan cephe alan mekânlarında, gürültü ve kirlilik oluşturmayan ve imalâthane niteliğinde olmayan, gayrisıhhi özellik taşımayan, halkın günlük ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik dükkân, kuaför, terzi, muayenehane, aile sağlığı merkezi, lokanta, pastane, anaokulu, kreş gibi konut dışı hizmetler verilebileceğinin düzenlendiği, yine yürürlükte bulunan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 19. maddesinin (f) bendinde de aynı düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.
Dosyanın incelenmesinden; müdahil ... tarafından, Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … Sokak No:… adresinde 2. sınıf kafeterya faaliyet konulu işyeri için yapılan ruhsat başvurusu üzerine … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, söz konusu işyerinin bitişiğinde No:17 adresinde ikiz villa niteliğindeki taşınmazın maliki olan davacı tarafından, anılan işyeri açma ve çalışma ruhsatına itiraz edildiği, bu itirazın davalı idarece reddedilmesi üzerine müdahil adına verilen … tarih ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, her ne kadar dava konusu ruhsatın verildiği taşınmazın, imar planında konut alanında kaldığı ihtilafsız ise de, "2. sınıf kafetarya" faaliyet konulu olarak düzenlenen söz konusu ruhsatın verildiği tarihte yürürlükte olan Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin yukarıda metnine yer verilen hükmü kapsamında kaldığı sabit olan taşınmaza verilen ruhsatta hukuka aykırılık bulunmadığından aksi yönde verilen mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, oyçokluğuyla 24/10/2023 tarihinde karar verildi.

(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Mahkeme Kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.

2023/17434