Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/7630

Karar No : 2023/5667

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): …

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Kırklareli ili, Lüleburgaz İlçesi, … Mahallesi, … Sokak N:… adresinde bar olarak faaliyet gösteren işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Lüleburgaz Belediye Başkanlığının … tarih ve E … …. … sayılı oluru ile bu olurun davacıya bildirimine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve işyerinin 15/08/2022 tarihinde saat 17:00'da mühürleneceğine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idare tarafından, 24/06/2022 tarihli yazı ile imar, asayiş ve yangın önlemlerindeki eksikliklerin giderilmesi hususunda davacıya onbeş gün süre verildiği, idarece düzenlenen 01/07/2022 ve 18/07/2022 tarihli tutanaklarda, davacı tarafından imara aykırılıkların giderildiği hususlarına yer verildiği, Lüleburgaz Belediye Başkanlığı İtfaiye Müdürlüğünün 27/07./022 tarihli yazısında ise iş yerinde yapılan incelemede, yangına karşı yeterli önlemlerin alınmadığının görüldüğü hususuna yer verildiği, bunun üzerine Mahkemelerinin 15/09/2022 tarihli ara kararı ile yangın önlemleri ile ilgili olarak anılan yazıya dayanak tutanak tutulup tutulmadığı ya da herhangi bir tespit olup olmadığının idareden sorulmak suretiyle, varsa tutanağın gönderilmesinin istenildiği, davalı idarece herhangi bir bilgi ya da belgenin ibraz edilemediği görülmekle, davalı idarece tespit edilen eksikliklerin, idarece yerinde yangın tehlikesine karşı denetim yapılması ve yapılan denetimin tutanak altına alınması gerekirken, anılan gereklilikler yerine getirilmeden tesis edildiği anlaşılan dava konusu ruhsat iptali ve mühürleme işlemlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İşyerinin trafik, genel güvenlik ve asayiş yönünden mevzuata aykırı işletildiği, yargılamanın sadece yangın yönünden yapıldığı, konuya ilişkin emsal nitelikte Edirne İdare Mahkemesinin E:2012/382 sayılı kararının bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

MADDİ OLAY: **

Kırklareli ili, Lüleburgaz İlçesi, … Mahallesi, … Sokak N:… adresinde bulunan disko bar faaliyet konulu işyeri için davalı idare tarafından 27/12/2009 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmiştir.

Lüleburgaz Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün 23/08/2022 tarihli yazısı ile işyeri ile ilgili olarak; yıllar itibarıyla meydana gelen adli ve idari olaylar ile bu olaylar nedeniyle yapılan adli ve idari işlemlere de yer verilmek suretiyle, 132 adli ve 62 idari işlemin işletme sahibinin işyerine yasal çerçeve sınırı içerisinde işletilmediğini ortaya koyduğu belirtilerek, işletmede meydana gelen olayların sonucunda birçok vatandaşın zarar gördüğü, işyerinin ve işletmecilerinin mevzuata uygun şekilde işletilmediği, işyerinin genel kolluğun kontrol ve denetimini zorlaştıracak yerde ve konumda bulunduğu (ruhsat verildikten sonra işyerinin ve yakın civarının yaya ve araç trafiğinin aşırı artması nedeniyle genel güvenliği, trafik güvenliğini tehlikeye sokması ayrıca işyerinin bodrum katında faaliyet gösterdiği ve uygun konumda olmadığı) genel ahlakın, genel asayişin ve genel güvenliğin korunması açısından uygun yerde ve konumda olmadığı değerlendirilerek, davalı idareye bildirilmiştir.

Mülki idare amirinin anılan yazısı üzerinde, davalı idare tarafından 20/06/2022 tarihinde yapılan denetimde işyerinin, ruhsat alanı dışına taşınmazın bodrum katında kuzey cepheye doğru büyütüldüğü tespit edilerek, tutanak altına alınmıştır.

Bu durum, davalı idarenin 24/06/2022 tarihli yazısında; işyerinin, ruhsatlandırma aşamasında sağladığı uygunluğu kaybettiği (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında uygun olmadığının görüldüğü), İlçe Emniyet Müdürlüğünün yukarıda yer verilen yazısına atfen "(ruhsat verildikten sonra yaya ve araç trafiğinin aşırı artması nedeniyle genel güvenliği, trafik güvenliğini tehlikeye sokması ayrıca bodrum katında faaliyet gösterdiği ve uygun konumda olmadığı) genel ahlakın, genel asayişin ve genel güvenliğin korunması açısından uygun yerde ve konumda olmadığı" belirtilerek, işyerinin büyütülmek suretiyle, ruhsat alanı dışına taşdığı ve bu sebeple başlangıçta sağlanan uygunlukları kaybettiği tespitine yer verilerek, onbeş gün içerisinde İlçe Emniyet Müdürlüğüne ve İtfaiye Müdürlüğüne müracaat edilerek ruhsatlandırma aşamasında sağlanan uygunlukların tekrar sağlanması gerektiği davacıya bildirilmiştir.

Davalı idare tarafından, 01/07/2022 ve 18/07/2022 tarihlerinde yapılan denetimlerde, işyerinin imar yönünden ruhsat alanına uygun hale getirildiği tespit edilerek, tutanak altına alınmştır.

İtfaiye Müdürlüğünün 27/07/2022 tarihli yazısında, işyerinde yapılan inceleme neticesinde yangına karşı yeterli önlemlerin alınmadığının görüldüğü belirtilmiş ve daha sonra "trafik, genel güvenlik ve yangın ile ilgili düzenlemelere aykırı davranıldığı ve ruhsatlandırma aşamasında sağlanmış olan uygunluk koşullarının kaybedildiği, verilen süreler içerisinde de bu koşulların tekrar sağlanamdığının tespit edilmesi sebebiyle" dava konusu işlemler tesis edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT: **

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (o) bendinde; belediyenin, eğlence yerlerini kentin belirli yerlerinde toplama yetkisinin bulunduğu hüküm altına alınmıştır.

2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunu'nun 7. maddesinde; kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathane; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet kafeler ve benzeri yerlerin umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılacağı, bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplamaya, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyelerin; bu alanlar dışında il özel idarelerinin yetkili olduğu; 8. maddesinde; polisçe kat'i delil elde edilmesi halinde; kumar oynanan umumî ve umuma açık yerlerde birden fazla denetim sonunda ve yazılı ihtara rağmen, iç yönetmeliğine aykırı faaliyet göstererek tespit edilenlerin, mahallin en büyük mülkî amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edileceği, bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının, mahallin en büyük mülkî amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edileceği, hükmü yer almaktadır.

10/08/2005 günlü ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde;" Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;

... f) Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyerini, g) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri, ifade edeceği kurala bağlanmıştır.

Aynı Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: ... ı) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar, kahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi ile açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması, ... " hükmü, "Sıhhi İşyerleri" başlıklı ikinci kısmında yer alan "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde; "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. ... İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır. İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü, "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde; " ... Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır. Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, resmî ve özel okul binalarından ve ilk ve orta öğretim öğrencilerinin barındığı öğrenci yurtları ile anaokullarından, kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunması zorunludur..."; "Kolluk denetimi" başlıklı 37. maddesinde, “Kolluk, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetler. Denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususlar, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirilir.”; "Geçici süreyle faaliyetten men ve idari para cezası" başlıklı 39. maddesinde, “2559 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde sayılan hususların tespiti halinde belirtilen işyerleri otuz günü geçmemek üzere, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından geçici süreyle faaliyetten men edilir. Faaliyetten men’e ilişkin onay uygulanmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare en geç üç işgünü içinde faaliyetten men’e ilişkin kararı işyerini mühürlemek suretiyle uygulayarak buna ilişkin tutanağın bir suretini ilgili mülkî makama gönderir....”; "İşletme izninin iptali" başlıklı 42. maddesinde, "2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanununun 8 inci maddesinde belirtilen fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı mahallin en büyük mülkî idare amirinin bildirimi üzerine yetkili idareler tarafından beş işgünü içinde iptal edilir." düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME: **

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak faaliyet gösterecek bir işyerinin açılmasında; genel güvenlik ve asayiş açısından kolluk kuvvetinin olumlu görüşünün alınması gerekmekte olup, olumlu görüş alınmayan, genel güvenlik ve asayiş açısından sakıncalı olduğu belirtilen yerlere işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmeyeceği, olumlu görüş alınarak açılış izni verilen işyerlerinde sonradan genel güvenlik ve asayişi bozucu hareketlerin meydana gelmesi sebebiyle ruhsat iptali yetkisinin objektif sebeplerin somut olarak tespiti halinde kullanılacağı tabiidir.

Uyuşmazlıkta, bar olarak faaliyet gösteren işyerinde meydana geldiği belirtilen adli ve idari olaylara yer verilerek, davacıya ait işyerine ait ruhsatın iptaline ve işyerinin mühürlenmesine yönelik dava konusu işlemler tesis edilirken işlemin sebepleri arasında trafik, genel güvenlik ve yangın ile ilgili düzenlemelere aykırı davranılması ve bunlarla alakalı uygunluk koşullarının kaybedildiği gösterildiği halde, yargılamanın sadece davacının işyerinde yangın ile ilgili düzenlemelere aykırı davranması ve bununla ilgili uygunluk koşulunu kaybetmesiyle sınırılı bir inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle karar verildiği görülmüştür.

Bu durumda, işyerinin, ruhsatlandırma aşamasında sağladığı ve sonrasında kaybettiği belirtilen trafik, genel güvenlik ve asayişe ilişkin belirtilen olaylar hakkında kolluk ya da davalı idare tarafından somut olarak yapılan denetim ve kontrol neticesinde düzenlenen tutanak, tespit, yazı ve yazışma, ihtar, idari para cezası, trafik kaza tespit tutanağı, trafik park ceza tutanağı, işyerinin faaliyetten men edilmesi gibi hangi iş ve işlemlerin yapıldığına ilişkin bilgi ve belgeler ilgili idarelerden getirtildikten sonra işyerinin, işyeri sahibi ve işletmecisi tarafından mevzuata uygun şekilde işletilip işletilmediği hususu, işyerinin konumu genel ahlak, genel asayiş ve genel güvenlik yönünden birlikte değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin kabulüne,

2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,

3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla, kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY: **

Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Bölge İdare Mahkemesi Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7630
Karar No : 2023/5667

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Kırklareli ili, Lüleburgaz İlçesi, … Mahallesi, … Sokak N:… adresinde bar olarak faaliyet gösteren işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Lüleburgaz Belediye Başkanlığının … tarih ve E … …. … sayılı oluru ile bu olurun davacıya bildirimine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve işyerinin 15/08/2022 tarihinde saat 17:00'da mühürleneceğine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idare tarafından, 24/06/2022 tarihli yazı ile imar, asayiş ve yangın önlemlerindeki eksikliklerin giderilmesi hususunda davacıya onbeş gün süre verildiği, idarece düzenlenen 01/07/2022 ve 18/07/2022 tarihli tutanaklarda, davacı tarafından imara aykırılıkların giderildiği hususlarına yer verildiği, Lüleburgaz Belediye Başkanlığı İtfaiye Müdürlüğünün 27/07./022 tarihli yazısında ise iş yerinde yapılan incelemede, yangına karşı yeterli önlemlerin alınmadığının görüldüğü hususuna yer verildiği, bunun üzerine Mahkemelerinin 15/09/2022 tarihli ara kararı ile yangın önlemleri ile ilgili olarak anılan yazıya dayanak tutanak tutulup tutulmadığı ya da herhangi bir tespit olup olmadığının idareden sorulmak suretiyle, varsa tutanağın gönderilmesinin istenildiği, davalı idarece herhangi bir bilgi ya da belgenin ibraz edilemediği görülmekle, davalı idarece tespit edilen eksikliklerin, idarece yerinde yangın tehlikesine karşı denetim yapılması ve yapılan denetimin tutanak altına alınması gerekirken, anılan gereklilikler yerine getirilmeden tesis edildiği anlaşılan dava konusu ruhsat iptali ve mühürleme işlemlerinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.


TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşyerinin trafik, genel güvenlik ve asayiş yönünden mevzuata aykırı işletildiği, yargılamanın sadece yangın yönünden yapıldığı, konuya ilişkin emsal nitelikte Edirne İdare Mahkemesinin E:2012/382 sayılı kararının bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Kırklareli ili, Lüleburgaz İlçesi, … Mahallesi, … Sokak N:… adresinde bulunan disko bar faaliyet konulu işyeri için davalı idare tarafından 27/12/2009 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmiştir.
Lüleburgaz Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğünün 23/08/2022 tarihli yazısı ile işyeri ile ilgili olarak; yıllar itibarıyla meydana gelen adli ve idari olaylar ile bu olaylar nedeniyle yapılan adli ve idari işlemlere de yer verilmek suretiyle, 132 adli ve 62 idari işlemin işletme sahibinin işyerine yasal çerçeve sınırı içerisinde işletilmediğini ortaya koyduğu belirtilerek, işletmede meydana gelen olayların sonucunda birçok vatandaşın zarar gördüğü, işyerinin ve işletmecilerinin mevzuata uygun şekilde işletilmediği, işyerinin genel kolluğun kontrol ve denetimini zorlaştıracak yerde ve konumda bulunduğu (ruhsat verildikten sonra işyerinin ve yakın civarının yaya ve araç trafiğinin aşırı artması nedeniyle genel güvenliği, trafik güvenliğini tehlikeye sokması ayrıca işyerinin bodrum katında faaliyet gösterdiği ve uygun konumda olmadığı) genel ahlakın, genel asayişin ve genel güvenliğin korunması açısından uygun yerde ve konumda olmadığı değerlendirilerek, davalı idareye bildirilmiştir.
Mülki idare amirinin anılan yazısı üzerinde, davalı idare tarafından 20/06/2022 tarihinde yapılan denetimde işyerinin, ruhsat alanı dışına taşınmazın bodrum katında kuzey cepheye doğru büyütüldüğü tespit edilerek, tutanak altına alınmıştır.
Bu durum, davalı idarenin 24/06/2022 tarihli yazısında; işyerinin, ruhsatlandırma aşamasında sağladığı uygunluğu kaybettiği (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında uygun olmadığının görüldüğü), İlçe Emniyet Müdürlüğünün yukarıda yer verilen yazısına atfen "(ruhsat verildikten sonra yaya ve araç trafiğinin aşırı artması nedeniyle genel güvenliği, trafik güvenliğini tehlikeye sokması ayrıca bodrum katında faaliyet gösterdiği ve uygun konumda olmadığı) genel ahlakın, genel asayişin ve genel güvenliğin korunması açısından uygun yerde ve konumda olmadığı" belirtilerek, işyerinin büyütülmek suretiyle, ruhsat alanı dışına taşdığı ve bu sebeple başlangıçta sağlanan uygunlukları kaybettiği tespitine yer verilerek, onbeş gün içerisinde İlçe Emniyet Müdürlüğüne ve İtfaiye Müdürlüğüne müracaat edilerek ruhsatlandırma aşamasında sağlanan uygunlukların tekrar sağlanması gerektiği davacıya bildirilmiştir.
Davalı idare tarafından, 01/07/2022 ve 18/07/2022 tarihlerinde yapılan denetimlerde, işyerinin imar yönünden ruhsat alanına uygun hale getirildiği tespit edilerek, tutanak altına alınmştır.
İtfaiye Müdürlüğünün 27/07/2022 tarihli yazısında, işyerinde yapılan inceleme neticesinde yangına karşı yeterli önlemlerin alınmadığının görüldüğü belirtilmiş ve daha sonra "trafik, genel güvenlik ve yangın ile ilgili düzenlemelere aykırı davranıldığı ve ruhsatlandırma aşamasında sağlanmış olan uygunluk koşullarının kaybedildiği, verilen süreler içerisinde de bu koşulların tekrar sağlanamdığının tespit edilmesi sebebiyle" dava konusu işlemler tesis edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT:
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (o) bendinde; belediyenin, eğlence yerlerini kentin belirli yerlerinde toplama yetkisinin bulunduğu hüküm altına alınmıştır.
2559 sayılı Polis Vazife ve Salȃhiyet Kanunu'nun 7. maddesinde; kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathane; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet kafeler ve benzeri yerlerin umuma açık istirahat ve eğlence yeri sayılacağı, bu iş yerlerinin faaliyet göstereceği alanları belirlemeye veya mevcut umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin bu amaç için ayrılan yerlerde toplamaya, belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyelerin; bu alanlar dışında il özel idarelerinin yetkili olduğu; 8. maddesinde; polisçe kat'i delil elde edilmesi halinde; kumar oynanan umumî ve umuma açık yerlerde birden fazla denetim sonunda ve yazılı ihtara rağmen, iç yönetmeliğine aykırı faaliyet göstererek tespit edilenlerin, mahallin en büyük mülkî amiri tarafından otuz günü geçmemek üzere geçici süreyle faaliyetten men edileceği, bu maddede yazılı fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının, mahallin en büyük mülkî amirinin bildirimi üzerine, belediye veya il özel idaresi tarafından beş iş günü içinde iptal edileceği, hükmü yer almaktadır.

10/08/2005 günlü ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 4. maddesinde;" Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;
... f) Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü işyerini, g) Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri, ifade edeceği kurala bağlanmıştır.
Aynı Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: ... ı) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar, kahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi ile açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması, ... " hükmü, "Sıhhi İşyerleri" başlıklı ikinci kısmında yer alan "Ruhsatın düzenlenmesi" başlıklı 12. maddesinde; "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. ... İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır. İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." hükmü, "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32. maddesinde; " ... Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır. Meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, resmî ve özel okul binalarından ve ilk ve orta öğretim öğrencilerinin barındığı öğrenci yurtları ile anaokullarından, kapıdan kapıya en az yüz metre uzaklıkta bulunması zorunludur..."; "Kolluk denetimi" başlıklı 37. maddesinde, “Kolluk, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetler. Denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususlar, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirilir.”; "Geçici süreyle faaliyetten men ve idari para cezası" başlıklı 39. maddesinde, “2559 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde sayılan hususların tespiti halinde belirtilen işyerleri otuz günü geçmemek üzere, mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından geçici süreyle faaliyetten men edilir. Faaliyetten men’e ilişkin onay uygulanmak üzere yetkili idareye bildirilir. Yetkili idare en geç üç işgünü içinde faaliyetten men’e ilişkin kararı işyerini mühürlemek suretiyle uygulayarak buna ilişkin tutanağın bir suretini ilgili mülkî makama gönderir....”; "İşletme izninin iptali" başlıklı 42. maddesinde, "2559 sayılı Polis Vazife ve Selahiyet Kanununun 8 inci maddesinde belirtilen fiiller sebebiyle bir yıl içinde üç defa faaliyetten men edilen işyerlerinde, bu fiiller tekrar işlendiği takdirde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı mahallin en büyük mülkî idare amirinin bildirimi üzerine yetkili idareler tarafından beş işgünü içinde iptal edilir." düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca; umuma açık istirahat ve eğlence yeri olarak faaliyet gösterecek bir işyerinin açılmasında; genel güvenlik ve asayiş açısından kolluk kuvvetinin olumlu görüşünün alınması gerekmekte olup, olumlu görüş alınmayan, genel güvenlik ve asayiş açısından sakıncalı olduğu belirtilen yerlere işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmeyeceği, olumlu görüş alınarak açılış izni verilen işyerlerinde sonradan genel güvenlik ve asayişi bozucu hareketlerin meydana gelmesi sebebiyle ruhsat iptali yetkisinin objektif sebeplerin somut olarak tespiti halinde kullanılacağı tabiidir.
Uyuşmazlıkta, bar olarak faaliyet gösteren işyerinde meydana geldiği belirtilen adli ve idari olaylara yer verilerek, davacıya ait işyerine ait ruhsatın iptaline ve işyerinin mühürlenmesine yönelik dava konusu işlemler tesis edilirken işlemin sebepleri arasında trafik, genel güvenlik ve yangın ile ilgili düzenlemelere aykırı davranılması ve bunlarla alakalı uygunluk koşullarının kaybedildiği gösterildiği halde, yargılamanın sadece davacının işyerinde yangın ile ilgili düzenlemelere aykırı davranması ve bununla ilgili uygunluk koşulunu kaybetmesiyle sınırılı bir inceleme ve değerlendirme yapılmak suretiyle karar verildiği görülmüştür.
Bu durumda, işyerinin, ruhsatlandırma aşamasında sağladığı ve sonrasında kaybettiği belirtilen trafik, genel güvenlik ve asayişe ilişkin belirtilen olaylar hakkında kolluk ya da davalı idare tarafından somut olarak yapılan denetim ve kontrol neticesinde düzenlenen tutanak, tespit, yazı ve yazışma, ihtar, idari para cezası, trafik kaza tespit tutanağı, trafik park ceza tutanağı, işyerinin faaliyetten men edilmesi gibi hangi iş ve işlemlerin yapıldığına ilişkin bilgi ve belgeler ilgili idarelerden getirtildikten sonra işyerinin, işyeri sahibi ve işletmecisi tarafından mevzuata uygun şekilde işletilip işletilmediği hususu, işyerinin konumu genel ahlak, genel asayiş ve genel güvenlik yönünden birlikte değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.


KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 23/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla, kesin olarak karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Bölge İdare Mahkemesi Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.

2023/17635