Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/8305

Karar No : 2023/5545

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1 … Kaymakamlığı …

VEKİLİ: Av. …

2 … Belediye Başkanlığı …

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): ... Otel Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

VEKİLLERİ: Av…., Av….

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem : Davacı şirketin ... Otel adlı iş yerine verilen 13/3/2018 tarihli "içkili lokanta" ruhsatının iptaline dair Lüleburgaz Kaymakamlığı'nca tesis edilen … tarih ve … sayılı işlem ile bu işyerinin 29/12/2021 tarihinde mühürleneceğine ilişkin Lüleburgaz Belediye Başkanlığı'nca tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yetki ve usulde paralellik ilkesi gereğince belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunan sıhhî işyerlerine belediye başkanı ya da görevlendireceği kişi tarafından ruhsat verilmesi gerektiğinden, ruhsat iptalininin de aynı şekilde yapılması gerektiği dolayısıyla mülki idare amirince davacıya ait iş yerinin ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlem ile bu işlem esas alınarak iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVALI LÜLEBURGAZ KAYMAKAMLIĞININ İDDİALARI: Yetki ve usulde paralellik ilkesine aykırılık bulunmadığı zira anılan ruhsatın iptalinin … tarih ve … sayılı işlemle Belediyece tesis edildiği ancak bu işlemden önce ilgili mevzuat gereğince mülki idare olarak görüşlerinin alındığı, bu bağlamda Kaymakamlığın takdir hakkını kullandığı, yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık olmadığından, davalı idare aleyhine iptal kararı verilerek, yargılama giderlerine hükmolunmasında hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması talep edilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVALI … BELEDİYE BAŞKANLIĞININ İDDİALARI: Davacı işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatının Belediye tarafından verildiği aynı şekilde işyeri mühürleme işleminin de Belediye tarafından yapıldığı dolayısıyla mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Davalıların temyiz istemlerinin reddine,

2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,

4. Fazladan ödenen … TL temyiz karar harcının davacıya iadesine,

5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 18/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY: **

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinin (c) bendinde; Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı ruhsat verilemeyeceği vurgulanmış, 6. maddesinin 2. fıkrasında ise; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı kuralına yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Kolluk denetimi" başlıklı 37. maddesinde; Kolluğun, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetleyeceği, denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususların, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirileceği, düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilirken, genel güvenliğin maddede öngörülen "genel kriterler" arasında sayıldığı ve bu hususta ilgili kolluğun görüşünün alınacağı, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin kollukça asayiş ve genel güvenlik yönünden denetlenerek mevzuata aykırı hususların yetkili birimlere gereği yapılmak üzere bildirileceği, işyerinin ruhsatının iptal edilerek kapatılması hususunda mülki idare amirinin de yetkili olduğunun, hüküm altına alındığı görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemlere ilişkin işyerinde yapılan incelemede; 2018, 2019, 2020, 2021 yıllarında çok sayıda genel asayişi tehdit eden olayın meydana geldiği, davacı şirkete ait otel ve içkili lokantada 12 adli, 26 idari işlem yapıldığı işyerinin işletenleri el değiştirse de bu kişilerden bağımsız olarak Anonim Şirket niteliğinde ayrı bir tüzel kişi olan işyerinde söz konusu vakaların işyerini işletenlerden bağımsız olarak mütemadiyen olageldiği, bu itibarla yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, asayişi ve genel güvenliği tehdit eden eylemlerden, gerek işyerinde meydana gelen gerekse o işyerinin mesul müdürü ve devralan işletmecileri tarafından gerçekleştirilen suç/ kabahat nevinden eylemler nedeni ile Lüleburgaz Kaymakamlığı tarafından tesis edilen ruhsat iptaline ilişkin … tarihli ve … sayılı işlem ile Belediye tarafından tesis edilen mühürleme işleminde hukuka aykırılık bulunmadığından işlemlerin iptali yönündeki mahkeme kararına yapılan istinaf talebinin reddine ilişkin İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle onamaya yönelik Daire çoğunluk kararına katılmıyorum.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8305
Karar No : 2023/5545

TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1 … Kaymakamlığı …
VEKİLİ : Av. …
2 … Belediye Başkanlığı …
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Otel Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLLERİ : Av…., Av….

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem : Davacı şirketin ... Otel adlı iş yerine verilen 13/3/2018 tarihli "içkili lokanta" ruhsatının iptaline dair Lüleburgaz Kaymakamlığı'nca tesis edilen … tarih ve … sayılı işlem ile bu işyerinin 29/12/2021 tarihinde mühürleneceğine ilişkin Lüleburgaz Belediye Başkanlığı'nca tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; yetki ve usulde paralellik ilkesi gereğince belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunan sıhhî işyerlerine belediye başkanı ya da görevlendireceği kişi tarafından ruhsat verilmesi gerektiğinden, ruhsat iptalininin de aynı şekilde yapılması gerektiği dolayısıyla mülki idare amirince davacıya ait iş yerinin ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlem ile bu işlem esas alınarak iş yerinin mühürlenmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVALI LÜLEBURGAZ KAYMAKAMLIĞININ İDDİALARI : Yetki ve usulde paralellik ilkesine aykırılık bulunmadığı zira anılan ruhsatın iptalinin … tarih ve … sayılı işlemle Belediyece tesis edildiği ancak bu işlemden önce ilgili mevzuat gereğince mülki idare olarak görüşlerinin alındığı, bu bağlamda Kaymakamlığın takdir hakkını kullandığı, yapılan işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık olmadığından, davalı idare aleyhine iptal kararı verilerek, yargılama giderlerine hükmolunmasında hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması talep edilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVALI … BELEDİYE BAŞKANLIĞININ İDDİALARI : Davacı işyerine işyeri açma ve çalışma ruhsatının Belediye tarafından verildiği aynı şekilde işyeri mühürleme işleminin de Belediye tarafından yapıldığı dolayısıyla mevzuata aykırılık bulunmadığı belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalıların temyiz istemlerinin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. Fazladan ödenen … TL temyiz karar harcının davacıya iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 18/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY :
3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinin (c) bendinde; Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı ruhsat verilemeyeceği vurgulanmış, 6. maddesinin 2. fıkrasında ise; ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsatın, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılacağı kuralına yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "Kolluk denetimi" başlıklı 37. maddesinde; Kolluğun, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini genel güvenlik ve asayiş yönünden denetleyeceği, denetimler sırasında tespit edilen mevzuata aykırı hususların, yetkili idarelere gereği yapılmak üzere bildirileceği, düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilirken, genel güvenliğin maddede öngörülen "genel kriterler" arasında sayıldığı ve bu hususta ilgili kolluğun görüşünün alınacağı, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin kollukça asayiş ve genel güvenlik yönünden denetlenerek mevzuata aykırı hususların yetkili birimlere gereği yapılmak üzere bildirileceği, işyerinin ruhsatının iptal edilerek kapatılması hususunda mülki idare amirinin de yetkili olduğunun, hüküm altına alındığı görülmektedir.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemlere ilişkin işyerinde yapılan incelemede; 2018, 2019, 2020, 2021 yıllarında çok sayıda genel asayişi tehdit eden olayın meydana geldiği, davacı şirkete ait otel ve içkili lokantada 12 adli, 26 idari işlem yapıldığı işyerinin işletenleri el değiştirse de bu kişilerden bağımsız olarak Anonim Şirket niteliğinde ayrı bir tüzel kişi olan işyerinde söz konusu vakaların işyerini işletenlerden bağımsız olarak mütemadiyen olageldiği, bu itibarla yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, asayişi ve genel güvenliği tehdit eden eylemlerden, gerek işyerinde meydana gelen gerekse o işyerinin mesul müdürü ve devralan işletmecileri tarafından gerçekleştirilen suç/ kabahat nevinden eylemler nedeni ile Lüleburgaz Kaymakamlığı tarafından tesis edilen ruhsat iptaline ilişkin … tarihli ve … sayılı işlem ile Belediye tarafından tesis edilen mühürleme işleminde hukuka aykırılık bulunmadığından işlemlerin iptali yönündeki mahkeme kararına yapılan istinaf talebinin reddine ilişkin İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle onamaya yönelik Daire çoğunluk kararına katılmıyorum.

2023/18346