Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/7300

Karar No : 2023/5517

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): … İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Ankara ili, Sincan ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı No:… adresinde bulunan ve davacıya ait hırdavat malzemeleri satış faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Belediye Zabıta Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı kararıyla ve söz konusu işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Sincan Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya ait işyerinde yapılan denetimde tespit edilen hukuka aykırılıkların giderilmesi için verilmesi gereken 15 günlük süre verilmeden işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, daha önce davacı hakkında işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunması nediyle işlem yapıldığı, dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Birinci Kısmının Ortak Hükümler alt başlıklı İkinci Bölümünde yer alan "İşyerlerinin açılması" başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrasında, "İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelemesinden, Ankara ili, Sincan ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı No:… adresinde bulunan davacıya ait işyerinde yapılan denetimde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının hırdavat malzemeleri satışı için düzenlendiği halde ruhsat harici tüp satışının yapıldığı, Ankara Valiliği İl Umumi Hıfzasıhha Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı uyarınca kapalı olması gereken 24/04/2021 tarihinde açık bulunduğu, denetim yapan görevli memurların tehdit ve hakaret edildiği tespitlere istinaden davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Belediye Zabıta Müdürlüğü işlemiyle, söz konusu işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Sincan Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare Hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca; yasada aksine bir düzenleme bulunmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinde de aynen uygulanması zorunludur.

Buna göre; işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaksızın faaliyet gösteren işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesi; ya da işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmakla birlikte ruhsata aykırı faaliyette bulunan bir işyerinin ruhsat dışı faaliyetinin men edilmesi hususunda belediye encümeninin yetkisinin bulunduğu kuşkusuz olmakla birlikte; yetkili makamlardan usulüne uygun olarak alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatının, usulde ve yetkide paralellik ilkesi uyarınca yine belediye başkanı ya da görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi (geri alınması) gerekirken; yukarıda aktarılan Yönetmelik maddesine de aykırı olarak zabıta müdürlüğünce ruhsatın iptaline ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan ruhsata aykırı faaliyetin yasaklanması veya idari para cezası verilmesi yasal olarak mümkün iken söz konusu işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek faaliyetinin sonlandırılmasına dönük dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığından, yukarıdaki gerekçe ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekmekte olup, sonucu itibarıyla verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin reddine,

2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY: **

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın gerekçesi usul ve hukuka uygun olduğundan onanması gerektiği oyuyla gerekçe değiştirerek onanması yolundaki Daire kararına katılmıyoruz.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/7300
Karar No : 2023/5517

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Sincan ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı No:… adresinde bulunan ve davacıya ait hırdavat malzemeleri satış faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin Belediye Zabıta Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı kararıyla ve söz konusu işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Sincan Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya ait işyerinde yapılan denetimde tespit edilen hukuka aykırılıkların giderilmesi için verilmesi gereken 15 günlük süre verilmeden işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, daha önce davacı hakkında işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın faaliyette bulunması nediyle işlem yapıldığı, dava konusu işlemlerin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Birinci Kısmının Ortak Hükümler alt başlıklı İkinci Bölümünde yer alan "İşyerlerinin açılması" başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrasında, "İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelemesinden, Ankara ili, Sincan ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı No:… adresinde bulunan davacıya ait işyerinde yapılan denetimde, işyeri açma ve çalışma ruhsatının hırdavat malzemeleri satışı için düzenlendiği halde ruhsat harici tüp satışının yapıldığı, Ankara Valiliği İl Umumi Hıfzasıhha Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı uyarınca kapalı olması gereken 24/04/2021 tarihinde açık bulunduğu, denetim yapan görevli memurların tehdit ve hakaret edildiği tespitlere istinaden davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Belediye Zabıta Müdürlüğü işlemiyle, söz konusu işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Sincan Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İdare Hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca; yasada aksine bir düzenleme bulunmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinde de aynen uygulanması zorunludur.
Buna göre; işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaksızın faaliyet gösteren işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesi; ya da işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmakla birlikte ruhsata aykırı faaliyette bulunan bir işyerinin ruhsat dışı faaliyetinin men edilmesi hususunda belediye encümeninin yetkisinin bulunduğu kuşkusuz olmakla birlikte; yetkili makamlardan usulüne uygun olarak alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatının, usulde ve yetkide paralellik ilkesi uyarınca yine belediye başkanı ya da görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi (geri alınması) gerekirken; yukarıda aktarılan Yönetmelik maddesine de aykırı olarak zabıta müdürlüğünce ruhsatın iptaline ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan ruhsata aykırı faaliyetin yasaklanması veya idari para cezası verilmesi yasal olarak mümkün iken söz konusu işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek faaliyetinin sonlandırılmasına dönük dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığından, yukarıdaki gerekçe ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekmekte olup, sonucu itibarıyla verilen İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/10/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.


(X) KARŞI OY :
Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın gerekçesi usul ve hukuka uygun olduğundan onanması gerektiği oyuyla gerekçe değiştirerek onanması yolundaki Daire kararına katılmıyoruz.

2023/17334