Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/10521

Karar No : 2023/5515

TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Turizm Pazarlama Ltd. Şti.

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Kaymakamlığı

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: İstanbul İii, Beşiktaş ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan içkili kafeterya faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinin, İl Umumi Hıfzısıhha Meclisinin 91 no'lu kararı gerekçe gösterilerek faaliyetten men edilerek İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının tekrar değerlendirilmesine ilişkin … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 1593 sayılı Umumu Hıfzısıhha Kanunu'nda işyerlerinin kapatılmasına yönelik hüküm bulunmadığı, kanuni bir dayanak olmaksızın idarelerin işleyişine yönelik yazışmalar ve genelgeler ile çalışma özgürlüğünün engellenemeyeceği, söz konusu işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliği Ek 3'üncü maddesinde belirtilen süre şartı ve denetim şartına riayet edilmeden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; , davacıya ait içkili kafeterya ruhsatı bulunan işyerinin salgınla mücadele kapsamında dava konusu işlem tarihi itibari ile faaliyetleri geçici olarak yasaklanan işletmelerden olan diskotek şeklinde faaliyet gösterdiği sonucuna varıldığından söz konusu işyerinin bu amaçla mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen ana faaliyet konusunun değişmediği, eksikliklerin giderilmesi için süre verilmeden dava konusu işlemin tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 2/1 a maddesinde,"idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından biri yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla, menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları" idarî dava türleri arasında sayılmış; 14/3 d maddesinde, idarî dava dilekçelerinin "İdarî davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı" yönünden inceleneceği, 15/1 b maddesinde ise, kesin ve yürütülmesi gerekli olmayan işlemlere kaşı açılan davaların reddedileceği hükme bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde tanımlanan iptal davalarına, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler konu edilir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu olan işlemler ise; idarelerin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifadeyle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan ve içkili kafeterya faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinde yapılan denetimler sonucunda tespit edilen hukuka aykırılıklar nedeniyle Beşiktaş Belediye Başkanlığına hitaplı olarak yazılan … tarih ve … sayılı yazı ile işyerinin ruhsat faaliyet konusunun içkili kafeterya olmasına karşın diskotek faaliyeti yürütmesi sebebiyle diskotek faaliyetinin ana faaliyet ananına dönüştüğü ve İl Umumi Hıfzıssıhha Meclisi 91 nolu kurul kararı doğrultusunda 02/10/2020 tarihi itibariyle faaliyetten men edilmesi, işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin Yönetmelik çerçevesinde tekrar değerlendirilmesine ilişkin Beşiktaş Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işlemin idarelerin kendi aralarında yaptığı iç yazışma niteliğinde olduğu, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve faaliyetten men'ine yolunda yapılacak işlemlerinin ilgili belediyenin organlarınca yerine getirilebileceği, bu şekilde tesis edilmeyen işlemlerin ise hukuken uygulanabilme kabiliyetinin olmadığı açık olup, davalı idarece davacıya ait işyerinde tespit edilen aykırılıklar nedeniyle söz konusu iişyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve faaliyetten men'inin belediye tarafından yeniden değerlendirilmesinin istenilmesine ilişkin dava konusu işlemin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince, idari yargıda iptal davasına konu olabilecek kesin sonuç doğuran, icrai nitelikte bir işlem olmadığı anlaşılan dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı Yasanın 15. maddesinin 1/b bendi uyarınca incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen kararda sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin reddine,

2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/10/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/10521
Karar No : 2023/5515

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Turizm Pazarlama Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kaymakamlığı

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İii, Beşiktaş ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan içkili kafeterya faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinin, İl Umumi Hıfzısıhha Meclisinin 91 no'lu kararı gerekçe gösterilerek faaliyetten men edilerek İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının tekrar değerlendirilmesine ilişkin … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 1593 sayılı Umumu Hıfzısıhha Kanunu'nda işyerlerinin kapatılmasına yönelik hüküm bulunmadığı, kanuni bir dayanak olmaksızın idarelerin işleyişine yönelik yazışmalar ve genelgeler ile çalışma özgürlüğünün engellenemeyeceği, söz konusu işyerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliği Ek 3'üncü maddesinde belirtilen süre şartı ve denetim şartına riayet edilmeden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; , davacıya ait içkili kafeterya ruhsatı bulunan işyerinin salgınla mücadele kapsamında dava konusu işlem tarihi itibari ile faaliyetleri geçici olarak yasaklanan işletmelerden olan diskotek şeklinde faaliyet gösterdiği sonucuna varıldığından söz konusu işyerinin bu amaçla mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen ana faaliyet konusunun değişmediği, eksikliklerin giderilmesi için süre verilmeden dava konusu işlemin tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 2/1 a maddesinde,"idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarından biri yönünden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla, menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları" idarî dava türleri arasında sayılmış; 14/3 d maddesinde, idarî dava dilekçelerinin "İdarî davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı" yönünden inceleneceği, 15/1 b maddesinde ise, kesin ve yürütülmesi gerekli olmayan işlemlere kaşı açılan davaların reddedileceği hükme bağlanmıştır.
2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde tanımlanan iptal davalarına, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler konu edilir. Kesin ve yürütülmesi zorunlu olan işlemler ise; idarelerin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifadeyle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde bulunan ve içkili kafeterya faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan davacıya ait işyerinde yapılan denetimler sonucunda tespit edilen hukuka aykırılıklar nedeniyle Beşiktaş Belediye Başkanlığına hitaplı olarak yazılan … tarih ve … sayılı yazı ile işyerinin ruhsat faaliyet konusunun içkili kafeterya olmasına karşın diskotek faaliyeti yürütmesi sebebiyle diskotek faaliyetinin ana faaliyet ananına dönüştüğü ve İl Umumi Hıfzıssıhha Meclisi 91 nolu kurul kararı doğrultusunda 02/10/2020 tarihi itibariyle faaliyetten men edilmesi, işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin Yönetmelik çerçevesinde tekrar değerlendirilmesine ilişkin Beşiktaş Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işlemin idarelerin kendi aralarında yaptığı iç yazışma niteliğinde olduğu, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ve faaliyetten men'ine yolunda yapılacak işlemlerinin ilgili belediyenin organlarınca yerine getirilebileceği, bu şekilde tesis edilmeyen işlemlerin ise hukuken uygulanabilme kabiliyetinin olmadığı açık olup, davalı idarece davacıya ait işyerinde tespit edilen aykırılıklar nedeniyle söz konusu iişyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı ve faaliyetten men'inin belediye tarafından yeniden değerlendirilmesinin istenilmesine ilişkin dava konusu işlemin idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir işlem olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, İdare Mahkemesince, idari yargıda iptal davasına konu olabilecek kesin sonuç doğuran, icrai nitelikte bir işlem olmadığı anlaşılan dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı Yasanın 15. maddesinin 1/b bendi uyarınca incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen kararda sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 17/10/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

2023/110581