Karar Detayı

T.C.

D A N I Ş T A Y

DÖRDÜNCÜ DAİRE

Esas No : 2023/8611

Karar No : 2023/5121

TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Belediye Başkanlığı

VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI): … Gıda Limited Şirketi

VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ: **

Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, … sokak No:… adresinde bulunan … adlı ... sınıf gazino faaliyet konulu işyerinde canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yapıldığından bahisle 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesi gereğince 1.113,00 TL idari para cezasıyla tecziyesine ve ruhsat dışı faaliyetini kaldırıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin Çankaya Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket tarafından işletilen işyerinde canlı müzik izni olmadan canlı müzik yayını yapıldığının tespit

edilmesi karşısında 2559 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca verilen idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmamakla

birlikte, Mahkemelerinin 13/12/2016 tarihli ara kararı ile "Dava konusu … tarih ve C:… sayılı encümen kararından önce davacı şirket hakkında canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yaptığından bahisle idari para cezasıyla cezalandırılması ve işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin encümen kararı verilip verilmediği" hususunun sorulması üzerine davalı idarece verilen cevapta, davacı şirket hakkında canlı

müzik izni olmadan canlı müzik yayını yaptığı gerekçesiyle daha önce encümen kararı verilmediği

görüldüğünden, davacı şirketin söz konusu eyleminin ilk defa gerçekleştiği, sürekli hale gelmediği dikkate alındığında, davalı idarece işyerinin sadece canlı müzik faaliyetinden men edilebileceği, faaliyetten men kararının işyerinin belirli bir süre ile tamamen kapatılması şeklinde uygulanamayacağı, bu durumda; davacı şirket tarafından işletilen işyerinde canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapıldığının tespit edilmesi üzerine tesis edilen dava konusu encümen kararının; 2559 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık, ruhsat dışı faaliyetini kaldırıncaya kadar işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin kısmının iptaline, idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle, canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapıldığından bahisle, davacının işletmekte olduğu işyerinin, Anayasal bir hak olan çalışma hakkını engelleyecek şekilde faaliyetten men edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; para cezalarına yönelik olarak yargıya yapılacak başvuru dava olarak değil, itiraz olarak nitelendirilmiş, bu nedenle başvuru süresi dava süresinden farklı biçimde yedi gün olarak saptanmış ve itiraz üzerine İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kesin olduğu açıkça ifade edilmiş bulunduğundan, bu Yasa hükmü uyarınca verilen idari para cezası hakkında İdare Mahkemesi'nce verilen kararın istinaf yolu ile incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun ise incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde davacının canlı müzik izin belgesi almasının zorunlu olduğu, işyerine ait canlı müzik izin belgesi bulunmadığının sabit olduğu, 16/06/2016 tarihinde canlı müzik izin belgesi düzenlendiği ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE: **

Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten men edilmesine yönelik kısmının, davacı şirketin söz konusu eyleminin ilk defa gerçekleştiği, sürekli hale gelmediği dikkate alındığında, davalı idarece işyerinin sadece canlı müzik faaliyetinden men edilebileceği, faaliyetten men kararının işyerinin belirli bir süre ile tamamen kapatılması şeklinde uygulanamayacağı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, davalı idare tarafından işlemin iptal edilen kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusu üzerine istinaf dairesi tarafından, izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verildiği görülmektedir.

Aleyhe hüküm verme yasağı uygulamada, kanun yoluna başvuran taraf aleyhine sonuç verici düzeltmelerin yapılmaması veya kurulacak yeni hükümde başvuran aleyhine olacak ilk hükümden daha ağır hüküm verilmemesi şeklinde tanımlanmaktadır. Bu ilkenin amacı mahkemece verilen kararın aleyhine bozulabileceği yahut aleyhe değiştirilebileceğini düşünen tarafın istinaf ya da temyiz yoluna başvurmaktan kaçınmasının önüne geçmek ve kanun yoluna başvurma hakkını kullanabilmesini sağlamaktır. Aleyhe hüküm verme yasağı olarak adlandırılan ve yerleşik yargı kararlarında da yer bulan bu kuralın, ilgililerin ihlal edildiğini düşündükleri haklarını korumak amacıyla herhangi bir endişe taşımaksızın dava açabilmelerini ve kanun yollarına başvurabilmelerini sağlamaya yönelik bir uygulama niteliği taşıdığından, Anayasanın 36. maddesinde ifade edilen hak arama hürriyetini temin eden bir yönü de bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle ilgililerin içinde bulunduğu hukuki durumunun ağırlaşmasına yol açacak biçimde yargı kararı verilmesi hak arama hürriyetinin etkin kullanımını engelleyecek, dolayısıyla adil yargılama hakkının ihlaline neden olacaktır.

Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de aleyhe hüküm verme yasağı kapsamında mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ancak açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmesi gerekirken kanun yoluna başvuran taraf aleyhine mevcut hukuki durumdan daha ağır sonuç doğuracak gerekçeyle karar verilmesinde hukuki isabet, istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU: **

Açıklanan nedenlerle;

1. Temyiz isteminin reddine,

2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,

3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,

4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 27/09/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2023/8611
Karar No : 2023/5121

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Gıda Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, … sokak No:… adresinde bulunan … adlı ... sınıf gazino faaliyet konulu işyerinde canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yapıldığından bahisle 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesi gereğince 1.113,00 TL idari para cezasıyla tecziyesine ve ruhsat dışı faaliyetini kaldırıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin Çankaya Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirket tarafından işletilen işyerinde canlı müzik izni olmadan canlı müzik yayını yapıldığının tespit
edilmesi karşısında 2559 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca verilen idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmamakla
birlikte, Mahkemelerinin 13/12/2016 tarihli ara kararı ile "Dava konusu … tarih ve C:… sayılı encümen kararından önce davacı şirket hakkında canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yaptığından bahisle idari para cezasıyla cezalandırılması ve işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin encümen kararı verilip verilmediği" hususunun sorulması üzerine davalı idarece verilen cevapta, davacı şirket hakkında canlı
müzik izni olmadan canlı müzik yayını yaptığı gerekçesiyle daha önce encümen kararı verilmediği
görüldüğünden, davacı şirketin söz konusu eyleminin ilk defa gerçekleştiği, sürekli hale gelmediği dikkate alındığında, davalı idarece işyerinin sadece canlı müzik faaliyetinden men edilebileceği, faaliyetten men kararının işyerinin belirli bir süre ile tamamen kapatılması şeklinde uygulanamayacağı, bu durumda; davacı şirket tarafından işletilen işyerinde canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapıldığının tespit edilmesi üzerine tesis edilen dava konusu encümen kararının; 2559 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca verilen idari para cezasına ilişkin kısmında hukuka aykırılık, ruhsat dışı faaliyetini kaldırıncaya kadar işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin kısmının iptaline, idari para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle, canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapıldığından bahisle, davacının işletmekte olduğu işyerinin, Anayasal bir hak olan çalışma hakkını engelleyecek şekilde faaliyetten men edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davalı istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesinde; para cezalarına yönelik olarak yargıya yapılacak başvuru dava olarak değil, itiraz olarak nitelendirilmiş, bu nedenle başvuru süresi dava süresinden farklı biçimde yedi gün olarak saptanmış ve itiraz üzerine İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kesin olduğu açıkça ifade edilmiş bulunduğundan, bu Yasa hükmü uyarınca verilen idari para cezası hakkında İdare Mahkemesi'nce verilen kararın istinaf yolu ile incelenmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun ise incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde davacının canlı müzik izin belgesi almasının zorunlu olduğu, işyerine ait canlı müzik izin belgesi bulunmadığının sabit olduğu, 16/06/2016 tarihinde canlı müzik izin belgesi düzenlendiği ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten men edilmesine yönelik kısmının, davacı şirketin söz konusu eyleminin ilk defa gerçekleştiği, sürekli hale gelmediği dikkate alındığında, davalı idarece işyerinin sadece canlı müzik faaliyetinden men edilebileceği, faaliyetten men kararının işyerinin belirli bir süre ile tamamen kapatılması şeklinde uygulanamayacağı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, davalı idare tarafından işlemin iptal edilen kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusu üzerine istinaf dairesi tarafından, izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verildiği görülmektedir.
Aleyhe hüküm verme yasağı uygulamada, kanun yoluna başvuran taraf aleyhine sonuç verici düzeltmelerin yapılmaması veya kurulacak yeni hükümde başvuran aleyhine olacak ilk hükümden daha ağır hüküm verilmemesi şeklinde tanımlanmaktadır. Bu ilkenin amacı mahkemece verilen kararın aleyhine bozulabileceği yahut aleyhe değiştirilebileceğini düşünen tarafın istinaf ya da temyiz yoluna başvurmaktan kaçınmasının önüne geçmek ve kanun yoluna başvurma hakkını kullanabilmesini sağlamaktır. Aleyhe hüküm verme yasağı olarak adlandırılan ve yerleşik yargı kararlarında da yer bulan bu kuralın, ilgililerin ihlal edildiğini düşündükleri haklarını korumak amacıyla herhangi bir endişe taşımaksızın dava açabilmelerini ve kanun yollarına başvurabilmelerini sağlamaya yönelik bir uygulama niteliği taşıdığından, Anayasanın 36. maddesinde ifade edilen hak arama hürriyetini temin eden bir yönü de bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle ilgililerin içinde bulunduğu hukuki durumunun ağırlaşmasına yol açacak biçimde yargı kararı verilmesi hak arama hürriyetinin etkin kullanımını engelleyecek, dolayısıyla adil yargılama hakkının ihlaline neden olacaktır.
Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de aleyhe hüküm verme yasağı kapsamında mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ancak açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmesi gerekirken kanun yoluna başvuran taraf aleyhine mevcut hukuki durumdan daha ağır sonuç doğuracak gerekçeyle karar verilmesinde hukuki isabet, istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 27/09/2023 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.

2023/18641