Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 4. İş Mahkemesi

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraflar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...ve Güvenliği ile İlgili Çalışan Temsilcisinin Nitelikleri ve Seçilme Usul ve Esaslara İlişkin Tebliğin (Tebliğ) 6331 sayılı ...ve Güvenliği Kanunu'nun (6331 sayılı Kanun) 20. maddesine atıf yapmış olup işbu madde kapsamında, çalışan temscilerin seçimine ilişkin hususlar düzenlenmişse de yine aynı maddenin son fıkrasında işyerinde yetkili sendika bulunması hâlinde, işyeri sendika temsilcilerinin çalışan temsilcisi olarak da görev yapacağının düzenlendiğini, sözü edilen Tebliğ'in 5. maddesinde de belirtildiği üzere çalışan temsilcisinin ancak işyerinde yetkili sendika bulunmadığından işverence seçimle belirlenebileceğinin düzenlendiğini; Tebliğ, 6331 sayılı Kanun, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu (6356 sayılı Kanun) ve müvekkili Sendika ve davalı ... Komutanlığının tarafı olduğu toplu iş sözleşmesi hükümlerinden de açıkça anlaşılacağı üzere, işyeri sendika temsilcisini, çalışan temsilcisini ve baş temsilciyi sendikanın belirleyebileceğini, davalı ... Komutanlığınca müvekkili Sendika yerine geçerek temsilci atanmasının hatalı olup bu hususta yapılmış olan işlemin iptal edilmesi gerektiğini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle ileri sürerek davalı ... Komutanlığının 08.07.2022 tarihli ve 11713276 sayılı işleminin iptali ile toplu iş sözleşmesine göre işyeri sendika temsilcisi ve çalışan temsilcisi atama yetkisinin müvekkili yetkili Sendikaca yapılabileceğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Jandarma ve ...Akademisinin, İçişleri Bakanlığına bağlı bir Yükseköğretim Kurumu olduğunu, Jandarma Genel Komutanlığının ve ...Komutanlığının personel ihtiyacını karşılamak üzere kurulduğunu, bu kapsamda, Jandarma ve ...Akademisinin, ne ... teşkilatının ne de ...Komutanlığının bir bağlantısının olmadığının ortada olduğunu, davaya konu işlem hakkında 28. Dönem Toplu İş Sözleşmesi'nin uygulanmayacağını, Toplu İş Sözleşmesi'nin 4/2 b düzenlemesinde de harp akademileri, sınıf okulları, harp okulları ve askeri liselerde, ilgili Toplu İş Sözleşmesi hükümlerinin ferdi iş sözleşmesi olarak uygulanacağının belirtildiğini savunarak ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davaya konu Jandarma ve ...Akademisinin Toplu İş Sözleşmesi'nin 4/2 b düzenlemesi kapsamında olduğu, hâl böyle olunca işyerinde çalışan temsilcisinin 6331 sayılı Kanun'un 20. maddesi gereğince çalışanlar arasından seçilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mevzuatta işyerinde örgütlü işçi sendikasına verilen bir yetkinin (çalışan temsilcisi seçme yetkisinin), iptali talep edilen Jandarma Genel Komutanlığının 08.07.2022 tarihli ve 11713276 sayılı yazıya konu işlemi ile yetkilendirilmemiş bir kamu idaresi tarafından kullanıldığı, bunun hukuka uygun olmadığı, her ne kadar davacı Sendika vekili "Toplu iş sözleşmesine göre işyeri sendika temsilcisi ve çalışan temsilcisini atama yetkisinin müvekkil yetkili sendikaca yapılabileceğinin tespitine" şeklinde bir talepte daha bulunmuş ise de, bu talebin mevzuat (yasa, yönetmelik, tebliğ vb.) hükümlerinin yorumunun tespitine yönelik bir talep olduğu, mevzuat hükümlerinin yorumunun tespit davasına konu yapılamayacağı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, davalı ... Komutanlığının 08.07.2022 tarihli ve 11713276 sayılı yazıya konu işleminin iptaline ve fazlaya dair taleplerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; kısmen ret kararı verilmesinin hatalı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı vekili; cevap dilekçesinde belirttiği sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Jandarma ve ...Akademisi Başkanlığı işyerinde, 6331 sayılı Kanun’un 20. maddesi kapsamında çalışan temsilcisi atama yetkisinin Sendikaya ait olduğunun tespiti ile işveren tarafından yapılan atamanın iptali istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacının tüm, davalının aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesince yazılı gerekçe ile dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunun kabul edilmesi yerindedir.

Bununla birlikte, dava konusu işlemin iptalinin olanaklı olup olmadığı ayrıca değerlendirmeye muhtaçtır. Bilindiği üzere esas itibarıyla bir idari işlemin iptali ancak idari yargıda talep edilebilir. Nitekim 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesine göre "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları" idari yargının görev alanı içerisinde düzenlenmiştir.

Dava konusu işlem, özü itibarıyla bir idari işlem niteliğinde ise de uyuşmazlık 6356 sayılı Kanun’dan kaynaklandığından aynı Kanun’un 79. maddesi gereğince iş mahkemesinin görevli olduğu açıktır. Diğer taraftan inceleme konusu dava 6356 sayılı Kanun’da açık olarak düzenlenmediğinden, somut uyuşmazlıkta ancak dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğunun tespitine karar verilebilir. Bu itibarla Bölge Adliye Mahkemesince dava konusu idari işlemin iptaline karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı tarafın Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının "VI. HÜKÜM:" kısmının "B. DAVA HAKKINDA" ayrımının (2) numaralı bendinde yer alan "İPTALİNE" ibaresinin çıkartılarak yerine "HUKUKA AYKIRI OLDUĞUNUN TESPİTİNE" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.